19.4.13

Đọc đúng thời điểm

Nói cho máu thì có những cuốn sách nên được đọc đúng thời điểm của nó. Trên đời, vô vàn sách hay, nhưng con người thì chỉ có được hữu hạn những khoảnh khắc thích hợp để cầm chúng lên và lật trang. Hồi nhỏ, thời gian còn vô hạn thì ít sách. Lớn lên thời gian co lại, thì đâm ra quá trời sách để đọc. Nhưng thậm chí khi lớn có nhiều thời gian đi nữa, những cuốn sách của thuở nhỏ cũng có điều gì đó mà chúng ta không thể tìm lại.

Hồi nhỏ ba má tôi có một tủ sách cũ rất bé. Đó là nơi tôi có thể tìm thấy một số sách không đủ nhiều để có thể thỏa mãn được mình. Trong số những cuốn đó, có một bộ tuyển tập truyện ngắn 30-45 mà tôi đọc qua đọc lại trong những năm tháng tuổi thơ. Đến khi lớn lên một chút, khi đã mười bảy, mười tám, tôi lờ mờ nhận ra rằng mình chẳng thể nào trở thành người xấu được :). Căn bản vì hồi đó mình đã trót đọc bộ tuyển tập thảm thương này. Nhưng tôi cảm thấy mình buồn và đau khổ hơi bị nhiều :). Và sự tự nhận thức đó khiến tôi càng chán tợn, vì chẳng thể nào thoát ra được.

Năm lớp bảy, nghĩa là sau khoảng vài năm tôi đọc xong cuốn tuyển tập đó, tôi đã bắt chước viết một truyện ngắn tương tự. Dĩ nhiên tôi phải bỏ dở sau khi phác họa được một nhân vật bị cả làng ghét bỏ :). Hồi đó, tôi đã cố gắng viết sao cho thật mỉa mai, cho thật cay độc và cay đắng. Thuở nhỏ, việc như thế không khiến tôi ngạc nhiên. Chỉ cho đến khi lớn, nghĩa là bây giờ, tôi tự thấy một thằng nhóc cố gắng mỉa mai và tỏ ra cay độc thì có ý nghĩa gì. Và quan trọng, là việc đó có phải là chuyện bình thường.

Những truyện như Nhà mẹ Lê, Kép Tư Bền, Ngựa người người ngựa, Oẳn tà roằn, Báo hiếu trả nghĩa cha, Báo hiếu trả nghĩa mẹ, Một bữa no, Đói, Răng con chó của nhà tư sản... có lẽ không phù hợp với não trạng của một đứa trẻ. Tôi không có ý trách bố mẹ mình đã cho phép tôi được tự động lục lọi và đọc bất cứ thứ gì vớ được. Nhưng có lẽ chính việc đọc những chuyện như thế khiến tôi cứ bị cái dớp nhỏ bé ám mãi. Để tới bây giờ, tôi đâm trách móc cả một cuốn sách, trách móc cả những con chữ :)

Tôi vốn thích những thứ mỉa mai, giống như truyện của Frédéric Beigbeder, Michel Houellebecq, Romain Gary, những thứ mạnh mẽ như tác phẩm Nietzsche, những gì bi quan như của Arthur Schopenhauer, những cười cợt và nổi loạn như sách của Phạm Công Thiện, như Bắt trẻ đồng xanh của J. D. Salinger. Tôi thích chúng cho đến khi giật thót vì nhận ra mình yếu đuối đến mức phải trốn tránh trong chúng và cười cợt mọi sự.

Thật ra, chuyện người ta đọc gì lúc nhỏ chắc hẳn phải quan trọng đến một mức giới hạn nhất định. Chẳng thế mà có ông nhà văn nào đó bảo ổng chỉ viết bằng những gì đọc được trong 10 năm (?) đầu đời còn gì :). Mai mốt tôi làm bố, nhất định tôi sẽ giấu tiệt cái cuốn truyện ngắn 30-45 của mình năm xưa đi. Vì những truyện trong đó buồn quá. Chắc hẳn có những nỗi buồn mà tuổi nhỏ có thể đọc. Nhưng không phải nỗi buồn nào cũng giống nỗi buồn nào.

5 comments:

  1. Chị đang đọc Thần thoại Hy Lạp, nó có đúng thời điểm hông biết.

    ReplyDelete
  2. khi nào có con thì em nên cho nó đọc nhập môn cờ vây :)

    ReplyDelete
    Replies
    1. em sẽ cho nó sang chỗ anh đóng học phí, khỏi đọc chi cho mất công :P

      Delete