28.7.13

Chẳng có nhà văn nào

Tôi muốn hỏi có nhà văn Việt Nam nào hiện giờ viết cho tuổi trẻ của bọn tôi. Ấy là tôi sợ mình thành ra ích kỷ, để chính xác hơn, tôi muốn hỏi có ai đó viết cho tuổi trẻ của tôi hoặc những đứa giống tôi chẳng hạn. Ai biết thì làm ơn chỉ giúp tôi có tác phẩm nào viết về một đứa thanh niên hai mốt tuổi, sống tại Sài Gòn, ngày lê lết giảng đường, tối về ngồi facebook, mộng tưởng tình yêu trong tương lai mờ mịt. Chẳng phải văn học sinh ra là để mô tả hiện thực đó sao. Trừ phi tôi không phải là hiện thực. Trừ phi tôi chỉ là một cái khe hẹp bị bệnh trái khoáy trong xã hội, thì tại sao chẳng có ai viết cả. Nghĩa là viết về những đứa trẻ hai mốt tuổi, mơ mộng rồi thất vọng giữa Sài Gòn này.

Thực sự là chẳng có ai viết về tụi tôi cả. Tụi tôi thì quan tâm làm quái gì tới chuyện đấu đá. Tôi sẽ thu hẹp phạm vi lại cho chính xác. Tôi chả quan tâm tới đấu đá mấy. Hồi trước tôi nghĩ mình quan tâm tới tình yêu. Nhưng dần dà, tôi biết mình quan tâm tới tình yêu cũng ít như quan tâm tới mấy chuyện tranh giành vớ vẩn kia vậy. Tôi cũng biết là có điều gì đó bất ổn. Để rộng hơn, tôi thấy điều bất ổn ấy trong khối người mà tôi gặp. Đơn cử là thằng bạn cùng chỗ trọ suốt ngày tụng kinh gõ mõ kia. Hoặc nó là Phật, hoặc là dứt khoát nó sợ gì đó nên mới thành ra thế. Mà đã sợ tức là có bất ổn.

Mà có bất ổn thì tại sao chẳng ai viết. Tôi nghĩ các nhà văn bị kẹt đường ở một khúc nào đó quanh Cách Mạng Tháng Tám hoặc khúc Tân Sơn Nhì - Trường Chinh. Nghĩ mà xem, họ bị kẹt xe ở chỗ đó và mọi ý tưởng sẽ trôi tuột đi mất. Tôi thích tưởng tượng về một thằng sinh viên bị kẹt đường rồi đến trường đâm chết một đứa bạn học. Đó không phải là một ý tưởng tồi nhỉ, tôi thấy nhiều người bị đâm chết kiểu này trên báo rồi. Chết rất vớ vẩn. Nhưng nhiều. Mà nhiều nghĩa là có bất ổn. Có bất ổn sao lại không ai viết. Tất nhiên cũng có nhiều tay nhà báo viết rồi. Nhưng tôi không tin các anh chị nhà báo lắm. Họ toàn nói lại những chuyện đã rồi. Họ không biết rằng bị kẹt xe nên tay sinh viên đó đâm chết bạn học. Chỉ có các nhà văn mới có thể hiểu rõ mà thôi.

Tôi rất thích Moon Palace của Auster. Ông này được cái nổi loạn tới bến trong quyển đó. Các quyển khác tôi không biết nhưng tôi nghĩ người ta sẽ khó mà quên đi cảm giác khác người đó lắm. Trong Moon Palace có cảnh tay Marco làm đủ chuyện điên khùng, suýt chết rồi được bạn cứu. Để trả công hắn cam tâm ngồi nhà dịch tài liệu coi như tự trừng phạt mình. Tôi không hiểu sao cha đó lại tự trừng phạt mình thế nếu như đã kiên quyết cho mấy chuyện mình làm là đúng. Cơ mà tôi thấy đồng cảm lắm. Vì tuổi trẻ của tôi cũng vậy. Ai mà giải thích được chuyện một cái cây nó lớn, nó gãy cành rồi nó lại lớn tiếp cơ chứ.

Có thể nhiều người đánh giá quá cao con người. Anh sinh ra, anh già, anh nghẻo. Trong quãng giữa sinh và nghẻo anh không cần biết tới một số thứ như hiện sinh hay hậu hiện đại, cũng không quan tâm mấy tới Triều Tiên có tên lửa hay Iran có vũ khí hạt nhân. Và anh vẫn sống tốt. Nhưng nhất quyết anh phải né được mấy vụ kẹt xe ra. Ý tôi là phải có nhà văn nào đó nói với anh rằng kẹt xe có thể dẫn đến đẫm máu. Và kẹt xe thì ảnh hưởng như thế nào đến một thằng nhóc hai mươi mốt tuổi. Tôi không nghĩ đó là chuyện không nghiêm túc ba lăng nhăng. Vì chẳng phải trên đời này nhiều chuyện không nghiêm túc cũng cần được giải đáp một cách nghiêm túc hay sao.

Trong khi chờ đủ hai mốt tuổi và Sài Gòn cũng như những bơ vơ ki cóp tủn mủn kia, tôi có thể đọc sách của Hesse. Và tiếc vẫn chẳng có nhà văn Việt Nam nào thực sự viết về một thằng mình như tôi. Hoặc giả có thể coi đó là một điều đáng tiếc.

[Update lúc 2 giờ 4 phút] NHT có một cuốn tôi đọc thấy cũng khá nhộn. Nhưng kết thúc thì lấy của Daniel Defoe rồi sửa lại nên tôi không thích lắm.

15.7.13

Linh tinh ăn uống

Trong cuốn truyện (hình như) tên Nỏ Thần của Tô Hoài có nhắc tới bánh ngói. Đó là thứ đất mịn, không có sạn, đá được nướng lên và ăn như một loại lương khô. Cuốn khác của Tô Hoài tên Đảo Hoang nói về cuộc sống của gia đình Mai An Tiêm có đoạn mấy con gấu ăn hàu rất oách. Còn trong Miếng ngon Hà Nội của Vũ Bằng thì tả rựa mận được bỏ vào chum, bịt kín rồi vứt xuống ao. Lấy lên thì rựa mận đông thành miếng xắt ra được, phê cực.

Hồi xưa mình vẫn nghĩ Tiramisu là một món ăn của Nhật. Lâu lâu sau này, mình mới biết đó là một món đặc trưng của Ý. Rồi hồi phong trào ăn cupcake trà xanh nổi lên, mình cũng có quan tâm, nhưng tới giờ thì Tiramisu lẫn cupcake trà xanh mình đều chưa được ăn.

Trong Nam này có nhiều cái lạ. Canh chua ở nhà má mình nấu bằng lá giang thì trong này rất ít khi thấy lá giang. Canh chua trong này lại có đậu bắp, thứ ở nhà má mình không bao giờ cho vào. Có lẽ trong này ít đất gò, lá giang mọc không nổi chăng ? Hoặc người nam không thích vị chát chát của lá giang ?

Cuốn truyện gì đó của một ông gì đó (:D) ngày nhỏ mình đọc có đoàn thám hiểm tới Bắc Cực, không có rau để ăn nên cả đoàn bị mắc bệnh Scorbut. Cuối cùng có anh nào thông minh nhảy lên bình nguyên ăn tạm rêu mọc trên đó, cả đoàn thoát chết.

Cá biển trong Nam không được nhiều và tươi như ở nhà mình ngoài Trung, Trông những con cá trong tiệm cơm rất buồn cười. Nhiều nhất vẫn là anh cá hú (tên gọi khác là cá bông lau). Cá này cực béo, hồi xưa mình không ăn được, nhưng riết rồi cũng quen.

Món mình thèm nhất bây giờ là món ruột cá kho. Món này trông đen đen, nâu nâu mà ngon bà cố, sậm sực, bùi bùi, beo béo, đăng đắng đủ vị cả. Có một món đen đen nữa trong nam người ta không biết ăn. Đó là món mắm mực. Có con mực đen ngòm cắn một phát là ngon thấy ông trời, mắm dùng để chấm bánh tráng mì nhứt cũng rất ngon. Trong nam mắm cơm cũng lạ, con cá ngồi chỏn lỏn trong cái hũ, ngoài trung thi nó rã ra hết.

Trong phim V for Vendetta, V nấu bữa sáng cho Evey bằng một lát bánh mì chính giữa là một quả trứng. Món này mình trông rất tinh tê. Thật không uổng V đọc đống sách đủ thể loại. Nhiêu đó chắc đủ để người ta làm một bữa sáng ra hồn cho người mà mình yêu quí.

Bánh mì rán trứng xì-tai "V for Vendetta" (nguồn)

12.7.13

Chia tay Chuột với Vimium và Autohotkey (3)

Tìm kiếm trên trang bất kỳ với Omnibox

Omnibox thực ra là thanh địa chỉ trên trình duyệt Chrome. Khi gõ một nhóm ký tự tìm kiếm vào Omnibox, mặc định tìm kiếm sẽ sử dụng google và cho ra kết quả. Tôi thường tìm thông tin sách trên Goodreads hay tìm tên một bộ phim, một đạo diễn trên IMDB, thậm chí tên một bài hát trên Nhaccuatui.com. Với cách thông thường thì phải vào trang chủ để search hoặc sử dụng operator của google (site:) trên thanh tìm kiếm. Với Omnibox, chỉ với phím tắt và gõ từ khóa tìm kiếm trên thanh địa chỉ, mọi thứ sẽ hiện ra trên trang bạn cần.

Tôi sẽ thử tìm kiếm cuốn sách Tên của đóa hồng trên Goodreads.com bằng cách sử dụng Omnibox. Đầu tiên lấy link của search engine trên Goodread bằng cách search bất kỳ từ khóa nào.

Lấy link search engine của Gooreads (Copy đoạn link, bỏ phần sau ký tự {=})

Thêm link đó vào trình duyệt để sử dụng Omnibox. Thao tác Icon Setting của Chrome ->Setting ->Manage Search Engine

Mục Add a new search engine: Tên của trang tìm kiếm (sẽ hiển thị trên Omnibox)
Mục Keyword: gắn từ khóa cho máy tìm kiếm, ở đây tôi sử dụng là hai ký tự {g}{r}
Mục URL: Bạn thêm link đã copy lúc nãy, sau dấu = bạn thêm hai ký tự {%}{s}

Bây giờ bạn có thể sử dụng Search engine của Goodreads.com được rồi. {CTRL}{L} để con trỏ đi đến thanh địa chỉ. Gõ {g}{r}{space} rồi gõ keyword tìm kiếm. Xong xui. :)

Omnibox sẽ hoạt động kiểu thế này :P

Kết quả sẽ hiển thị bên trong trang Goodreads.com. Bạn sẽ không cần phải mất thời gian vào trang chủ để search như trước. Làm tương tự với các trang khác.

Kết quả sẽ như thế này :)

"Xin chơi"

Tôi rất sợ ai đó có những ý nghĩ không hay về mình. Ngày còn nhỏ, điều đó đối với tôi không quan trọng lắm. Kiểu như tôi chạy theo một đám bạn rồi cố xin xỏ để mình được chơi chung, tôi coi đó là điều hiển nhiên. Còn bố mẹ tôi lại coi thế là cù lần. Em gái bằng tuổi tôi, đứa khác không cho chơi chung, nó bỏ về nhà chơi một mình. Bố mẹ tôi thích điều đó.

Ngẫu nhiên càng lớn tôi càng bị cho ra rìa. Ngẫm lại các mối quan hệ của mình, từ nhỏ cho đến lớn, tôi toàn là đứa theo cơ chế "xin chơi". Nghĩa là nhảy vô một đám, bảo tụi nó tui cần chơi lắm, rồi cứ lẽo đẽo theo tụi đó miết. Có lẽ vì kiểu tính cách đó, tôi rất sợ bị nghĩ không hay. Vì bị nghĩ xấu đồng nghĩa với bị cho ra rìa, dù là không chính thức. Kiểu gì thì tôi cũng vun vén cho mình một vẻ tàm tạm cầu an cho yên chuyện.

Nhớ hồi đi học đội tuyển, tôi là thằng cù lần xóm lẻ giữa một đám thành phố rất tự tin và rất oách. Học được tháng thì tôi bị đuổi về. Giờ gặp lại nhỏ bạn, thì ra tụi nó nghĩ tôi lúc trong đội tuyển là đứa rất tự tin, có phần huyênh hoang, ngạo mạn. Tôi cứ tưởng tôi khoát áo là yên chuyện, nào ngờ không xong, một đứa sợ hãi nhất bao giờ cũng là đứa cố tỏ ra tự tin trong mọi hoàn cảnh. Nhiêu đó thôi mà xưa tới giờ tôi không vỡ lẽ ra được.

Tôi cứ lớn dần, lớn dần. Một chuyện vui bé cũng khiến máu tôi sôi sục. Một chuyện buồn lẻ loi, mỏng manh cũng khiến tôi sầu thảm. Như chuyện bạn H. dự định làm công chức chẳng hạn, đó là một chuyện buồn, làm công chức nghĩa là tụi tôi mỗi đứa mỗi nơi rồi. Hay như bạn N., chẳng bao giờ nhắn cho tôi mẩu tin nào. Theo nghĩa nào đó, tôi lúc nào cũng thiếu thốn. Và tôi lúc nào cũng muốn ngấu nghiến tất cả mọi thứ.

Tôi đang ngồi ở công ty. Ở công ty, chẳng có ai đọc blog của tôi cả. Thiệt may mắn.

Chia tay Chuột với Vimium và Autohotkey (2)

Sử dụng Autohotkey cho việc thao tác với phím tắt

Vấn đề đặt ra: Ta có thể dễ dàng giảm thời gian thao tác bằng cách sử dụng phím tắt. Tuy nhiên, vẫn có thể nhanh hơn nữa bằng cách gán cho một nhóm các phím tắt (của một chuỗi thao tác) cho một phím bất kỳ. Điều này có thể thực hiện được với Autohotkey.

Sau khi cài đặt phần mềm, tại bất cứ cửa sổ explore nào, thao tác Chuột phải ->New ->AutoHotkey Script để tạo một file AutoHotkey mới. Tại file mới được tạo, thao tác Chuột phải -> Edit Script để tạo một đoạn code cho chương trình hoạt động.

Ví dụ: Bạn phải copy và past lần lượt từng cụm từ trên một site nào đó và past vào một file excel, bạn có thể dùng đoạn code sau:
#c::
Send, {CTRLDOWN}c{CTRLUP}{ALTDOWN}{TAB}{ALTUP}
sleep, 300
Send, {CTRLDOWN}v{CTRLUP}{ENTER}{ALTDOWN}{TAB}{ALTUP}
return
Bạn save file text này lại, Click đúp vào file để chạy chương trình và thử kết quả.

Giải thích: Với đoạn code này, bạn gán cho tổ hợp phím {WINDOW}{c} nhiệm vụ thực hiện tất cả các thao tác được miêu tả phía sau ký tự :: Ở đây là copy một cụm từ trên website, chuyển cửa sổ sang excel và past vào một cell, sau đó lại chuyển cửa sổ sang trình duyệt web với shortcut {ALTDOWN}{TAB}{ALTUP}. Tất cả được mô tả trong video sau:

Tất nhiên, với AutoHotkey, chúng ta còn có thể thực hiện nhiều điều hơn thế như mở một chương trình bất kỳ với lệnh Run, hay chạy một vòng lặp với lệnh Loop. Nhưng tạm thời là như thế đã :)

Bài gốc trên trang Lifehacker.com

Chia tay Chuột với Vimium và Autohotkey (1)

Tôi đã đi làm được hơn một tháng. Cũng không có gì đáng kể, chỉ bận rộn hơn xưa một tí, không được quyền ở nhà lúc muốn và sáng sáng vẫn phải tếch qua công ty lúc 9h. Thỉnh thoảng tôi đối mặt với chuyện mình đã đi làm bằng cách mày mò thêm một số thứ nhỏ. Đại để như chuyện tôi đã chia tay với bạn Chuột như thế nào.

Cảnh báo trước: Đây là một bài viết thủ thuật tuyệt đối không phù hợp với những bạn thích thú với việc sử dụng con chuột (mà đối với tôi là) cực kỳ chết dẫm.

Chia tay với Chuột khi duyệt web

Bạn có thể sử dụng một số tổ hợp phím (shortcut) để thao tác nhanh hơn như {CTRL}{T}: Mở tab mới. {CTRL}{W}: đóng tab hiện có. {CTRL}{TAB}: di chuyển đến tab bên phải hay {CTRL}{SHIFT}{TAB}: di chuyển đến tab bên trái. Các bạn có thể tìm thêm các shortcut cần thiết tại đây

Tuy nhiên, đối với việc thao tác trên web, như bấm vào một đường link cụ thể ở một web nào đó thì thế nào. Bạn hoàn toàn có thể làm điều đó chỉ với bàn phím bằng cách sử dụng một extension cho trình duyệt Chrome tên là Vimium.

Màn hình trình duyệt khi dùng Vimium
Sau khi cài Vimium. Nhấn vào phím {f} ta có thể thấy toàn bộ các link trên facebook đều được hiển thị dưới dạng các ký tự. Ví dụ: thay vì click chuột vào icon Facebook để về trang newfeeds ta có thể nhấn vào ký tự {s}. Mọi thứ tương tự như thế. Ban đầu, bạn có thể thấy cách sử dụng này có vẻ rất phiền phức, nhưng tin tôi đi, nếu bạn phải liên tục duyệt web trên nhiều tab khác nhau, bạn sẽ thấy cách này rất đáng để thử.

11.7.13

Đọc Moon Palace - Paul Auster

Mặt trăng trên sa mạc Utah (nguồn internet)
Sự dễ chịu trong hành động đọc đôi khi nằm ở chỗ mọi thứ dường như được đẩy tới giới hạn của nó. Những sự kiện lỡ dở trong cuộc sống sớm nhường chỗ cho những quyết định. Vài chuyện lấp lửng cũng trở nên chóng vánh và dứt khoát. Giống như nhân vật Marco Fogg trong Moon Palace (Paul Auster – dịch giả: Cao Việt Dũng, Nhã Nam và NXB Hội Nhà Văn ấn hành) nhanh chóng “biến cuộc đời mình thành một tác phẩm nghệ thuật, bằng cách tự hiến mình cho cái nghịch lý tối hảo” (tr.41). Nghĩa là cậu chàng dứt khoát “không hề động tay vào việc gì” (tr.40), lay lắt mỗi ngày bằng hai quả trứng và ngồi chờ “thưởng thức kết cục” (tr.41) của chính mình.

Paul Auster viết Moon Palace đan xen từ ba câu chuyện có kết cấu rõ ràng. Không khó để ta nắm bắt các tình tiết vốn đã hấp dẫn và cuốn hút. Đó là câu chuyện về cậu chàng Marco Fogg kỳ quái thực hành “thứ chủ nghĩa hư vô được nâng lên tầm một định đề mỹ học” (tr.41), bằng cách cố gắng sống mà không phải kiếm tiền. Đó là cuộc đời của tay họa sĩ già Thomas Effing chìm nổi trong những sự kiện hư thực lẫn lộn, với sa mạc, hang đá, những tên cướp và nỗi cô độc. Hay là thân hình phì nộn, cái đầu hói của Solomon Barber với những ám ảnh về người cha đã khuất khắc họa trong câu chuyện mang tên Máu của Kepler.

Những mảnh ghép trôi nổi, dòng sự kiện diễn ra giữa ba nhân vật chính trên được giải đáp bằng sự ngẫu nhiên của cuộc đời họ. Marco đến với Effing sau khi suýt đầu hàng thần chết trong mưa lạnh giữa công viên trung tâm New York. Còn Marco gặp Solomon sau cái chết của Effing, cũng chính là cha của Solomon. Cuộc đời con người có được bao nhiêu lần ngẫu nhiên như thế. Paul Auster dường như thích những mối dây liên kết. Và không có gì hợp lý bằng liên kết các nhân vật, chi tiết, cuộc đời và mọi thứ giữa họ lại với nhau bằng những tình cờ. Như chính Marco trong đợt khám tuyển lính đã tuyên bố “Cuộc đời của chúng ta được qui định bởi vô vàn sự tình cờ” (tr. 131)

Moon Palace là dung hòa của vô số chi tiết tuyệt đối đặc biệt. Nhưng những con nhân vật của Moon Palace đều phát triển theo chiều hướng chung: cô độc và khát khao tự thân tồn tại. Vì cô độc giữa thế giới nên buộc phải quay lưng lại mọi thứ. Và vì chòng chành trong những mối dây liên kết lỏng lẻo, họ buộc phải khẳng định cuộc sống của mình theo một cách khác. Với Marco là việc ngồi một chỗ bán dần từng cuốn sách của ông bác Victor và sống lần hồi, với Effing là chuyến đi từ bỏ thế giới, là hành động thay tên đổi họ sau những tháng ngày ẩn giật. Còn đối với Solomon là tập cách sống không cần nhìn mặt mọi thứ trên đời dù ở ông chẳng có chút nào gọi là kiêu hãnh lẫn tự phụ. Tất cả cuộc sống đối với họ, kể cả những nhân vật phụ như bác Victor, Kitti, Emily – mẹ của Marco có vẻ chỉ là một trò may rủi bất tận, kéo dài không dứt từ thế hệ này sang thế hệ khác. Họ dù già hay trẻ, dù khoảng cách thế hệ có bao nhiêu, vẫn muốn “buông mình vào sự hỗn độn của vũ trụ” (tr. 132) để có thể tìm thấy “một sự hài hòa bí mật nào đó” (tr 132)

Moon Palace còn là câu chuyện của những hoang mang, đánh đổi và trả giá. Bên trong Moon Palace, người ta có quyền sống theo những cách thật đặc biệt. Song le, không có nghĩa là họ có thể chối bỏ mọi hậu quả bên ngoài lẫn bên trong tâm hồn mình. Marco đánh đổi cho “thứ chủ nghĩa hư vô” đó của mình bằng cách chịu đói khát, lạnh lẽo trong công viên như một kẻ vô gia cư. Effing trả giá bằng một cuộc sống tật nguyền, bằng cách phân phát hết số tiền mà ông cho rằng mình đã lấy từ những người khác. Và từ thế hệ này sang thế hệ khác, họ lần lượt lượt mắc những sai lầm giống nhau. Effing từ bỏ đứa con để bắt đầu một cuộc sống khác. Solomon vô tình không biết mình còn một người con. Đến Marco, cố gắng để giữ lại cái thai trong bụng Kitti, cuối cùng đã mất đi tình yêu của mình.

Trong Điệu valse giã từ của Milan Kundera, nhân vật Jakub luôn có bên mình một viên thuốc độc màu xanh. Với nó, ông có thể kết thúc cuộc sống bất kỳ lúc nào. Và bằng cách đó cắt đứt đi tất cả các mối dây tồn tại của mình với thế giới. Cũng với cách tư duy như thế, một ý muốn tự thân khiến Effing quyết định ngày giờ chết của mình. Song ông không dùng thuốc độc, ông cố gắng bị ốm, cố gắng  cho đến ngày đã định và cố gắng chết một cách tự nhiên. Đó không phải thứ cố gắng của “chủ nghĩa hư vô”. Effing vẫn muốn nối mối dây cuối cùng với tự nhiên. Và thông qua đó có lẽ ông muốn khẳng định lần cuối ý chí sống, khát khao hòa nhập vào một điều gì đó to lớn và có sức ràng buộc hơn là một đời người.

Paul Auster dường như đi đến rất gần văn hóa phương Đông với những đan xen chằng chịt từ thế hệ này sang thế hệ khác, với quan niệm của ông về cuộc đời, về dấn thân và những trả giá. Paul Auster nhìn mỗi sự kiện như một thắt nút mở ra nhiều sự kiện khác với nhiều điều bất ngờ không đoán định được. Tác phẩm của ông - Moon Palace giống như một sự mỉa mai thứ chủ nghĩa cá nhân tuyệt đối muốn phủ nhận những liên hệ giữa người với người. Chúng ta có thể cô đơn giữa cuộc đời, song bản chất cuộc đời luôn có những ràng buộc cố hữu không lay chuyển được. Có lẽ bởi vì mặt trăng mà mỗi ngày chúng ta ngắm nhìn vẫn tồn tại. Mặt trăng như trong một cuốn sách khác Red Notebook, Paul Auster đã nói “là tất cả trong một, nó là một chuẩn mực. Đó là mặt trăng như một huyền thoại…, trí tưởng tượng, tình yêu và sự điên rồ”