4.6.14

Đọc Sức mạnh của thói quen

(Ảnh chôm từ internet :P)
Vào thập niên 1980, Pavlov đã tiến hành một thí nghiệm đơn giản nhưng xuất sắc nghiên cứu phản xạ ở động vật. Ông quan sát chức năng tiết dịch vị trong dạ dày của loài chó, và nhận ra rằng chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu thông báo sự xuất hiện của thức ăn như ánh sáng, âm thanh... Sau này Pavlov đã xây dựng lên định luật cơ bản mà ông gọi là “phản xạ có điều kiện” dựa trên hàng loạt thí nghiệm mà ông tiến hành trước đó.

Phản xạ có điều kiện là loại phản xạ được hình thành trong quá trình sống của động vật. Thói quen cũng thế, đó là một chuỗi các phản xạ có điều kiện được lặp đi lặp lại. Thói quen có thể được tạo dựng cũng có thể mất đi theo thời gian trong cuộc sống của mỗi cá thể. Cuốn sách có tựa đề “Sức mạnh của thói quen” của Charles Duhigg tập trung nói về thói quen của dưới góc nhìn sinh học và tâm lý học cũng xoay quanh thí nghiệm kinh điển trên của Pavlov về phản xạ có điều kiện.

Tại sao cuốn sách này lại thú vị ?

Chúng ta hãy nhìn lại các cuốn sách dạy người ta cách thành công. Các yếu tố để bạn có thể thành công là gì? Tự tin, chăm chỉ, mạnh dạn, chủ động, sáng tạo, kiên trì… Đó gần như là những gì cần có nếu bạn muốn vượt trội hơn kẻ khác. Thật ra, nếu bạn có đủ các đức tính trên thì không cần phải bàn cãi gì nữa. Dù sớm dù muộn, bạn cũng sẽ có được một thành quả nhất định. Song tự tin, chăm chỉ hay mạnh dạn… không phải là những điều kiện cần có, đó chính là những thành quả cuối cùng sau cả một quá trình mà ta có thể gọi là “xây dựng thói quen’. Bạn phải nỗ lực luyện tập cho đến khi không cần nỗ lực quá nhiều để có thể “tự tin”, “chăm chỉ” hay “mạnh dạn”. Và cuốn sách trên của Charles Duhigg sẽ xoay quanh hành trình đó, hành trình để tạo dựng nên những “điều kiện” thiết yếu và lành mạnh cho con người.

Cuốn sách nói gì?

Charles Duhigg chia tách quá trình xây dựng thói quen ra làm ba phần: Gợi ý, hành động và phần thưởng. Ngắn gọn phải không. Theo ông, muốn thay đổi được hành động (thói quen) hiệu quả phải giữ nguyên “gợi ý” và “phần thưởng.” Đối với thí nghiệm trên của Pavlov, phản xạ tiết dịch vị là không thể thay đổi. Song với đa số các thói quen của con người, chỉ cần xác định rõ “gợi ý” và “phần thưởng” thì hầu hết đều có thể thay đổi được “hành động”. Một ví dụ trong cuốn sách Charles Duhigg đã chỉ ra rằng nhiều người có thói quen ăn vặt không phải vì thèm ăn, phần thưởng họ nhận được từ việc ăn không phải là cảm giác no mà là nhiều thứ khác như giảm bớt căng thẳng, lo lắng…

Có nhất thiết phải đọc toàn bộ cuốn sách?

Câu trả lời rõ ràng là không. Chắc hẳn mọi người đến với cuốn sách với những tâm ý cá nhân hơn là xã hội. Trong khi đó một phần lớn dung lượng của cuốn sách lại bàn tới sức mạnh của thói quen trong các tổ chức và phong trào xã hội. Với những người đọc coi đây là một cuốn sách self-help thông thường, bỏ qua không đọc những phần đó hẳn cũng không ảnh hưởng gì lắm tới mục đích khi lật giở những trang đầu tiên.

2 comments:

  1. Pavlov làm gì sống đc tới thập niên 1980

    ReplyDelete
    Replies
    1. Cảm ơn bạn nhiều. Mình ghi sai, là thập niên 1890 :)

      Delete