26.3.14

Planet

Ở hội sách, tôi gặp một nàng. Và có những nỗi buồn không thể diễn giải cụ thể đã xảy đến. Khi tôi chỉ cho nàng một đoạn mình thấy rất buồn, nàng dửng dưng như không. Có lẽ nàng tưởng tôi đang làm màu để lấy lòng nàng. Hoặc có lẽ nàng nhầm tôi với một tay cha căng chú kiết khoát lác về nỗi buồn cùng những mất mát của bản thân. Hoặc cũng có lẽ, **** thật, nàng chẳng coi tôi ra cái mọe gì. Chỉ đơn giản là nàng không quan tâm. Tôi nằm ngoài vùng với tới của nàng.

Thuật ngữ "planet" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp πλανήτης, có nghĩa là "kẻ đi lang thang", ám chỉ các thiên thể có vị trí thay đổi so với các ngôi sao.

Đoạn đó làm tôi buồn. Đoạn khác nữa nói về tàu vũ trụ Voyager 2 và cái chết của nó vào năm 2025 cũng làm tôi buồn. Tôi luôn nghĩ sự lãng mạn có trong “Vũ trụ” của Carl Sagan sẽ làm nhiều người bâng khuâng và cảm thấy mất mát. Cũng giống như lần đầu đọc hai câu thơ “Trái Đất ba phần tư nước mắt/ Đi như giọt lệ giữa không trung.”, cái làm tôi khẽ run rẩy chẳng phải phải là “nước mắt” cũng không thể là “giọt lệ” mà chỉ là “đi”. Đi giữa không trung, chỉ nhiêu đó thôi cũng khiến mọi nỗi cô đơn của con người trở nên lu mờ. Các nhà thiên văn học hẳn phải là những nghệ sĩ theo một nghĩa nào đó. Họ là kiểu người có thể làm biến mất mọi mất mát bằng cách nhìn lên trời. Họ thấy con người thật nhỏ bé. Và vì thế, mọi thứ thuộc về con người cũng nhỏ bé nốt, cũng không đáng kể gì nốt.

Thế đó, tôi chỉ cho nàng thấy mình buồn như thế nào khi  đọc qua những dòng đó, còn nàng thì dửng dưng. Chúng ta hoàn toàn có thể cảm thấy thế trong một cuốn sách khoa học thiếu nhi chứ.

Tôi đồ rằng vì nàng là một ngôi sao chứ không phải hành tinh. Một ngôi sao thì chỉ biết tỏa sáng và bất động.

Và nóng, và rực rỡ, và phải vài tỉ năm nữa mới phải chịu cảnh nguội ngắt nguội ngơ, lọt thỏm giữa thiên hà.

[Và tôi nhầm, mọi nỗi không vui đều có thể diễn giải, có điều sẽ hơi ngu]

22.3.14

Chỗ trốn

Ngoài kia người ta đang đi, tìm một chỗ trốn nào đó giữa lòng thành phố. Tôi chỉ thấy lạ. Vì chúng ta đi luôn đi về những hướng ngược nhau. Chỗ trốn của người này lại là nơi hỗn loạn, nhốn nháo của kẻ khác.

Mới hôm rồi qua con đường kia, tôi thấy một sự kiện âm nhạc ầm ĩ. Dòng người mắc kẹt, những cái đầu ngoái lại nuối tiếc vì bỏ lỡ mất một dịp vui. Họ đang đi trốn phải không. Họ bị mắc kẹt trong mớ bòng bong của những thường nhật lặp lại vô tận. Và chỉ những ồn ã, những hiến mình cho ánh đèn chớp lóa mới an ủi được tâm hồn.

Chỗ trốn của người này lại là nơi hỗn loạn của kẻ khác. Những không gian tối tăm, ồn ã, những chỗ đắt tiền, xa hoa xoa dịu một số người. Số còn lại tìm nơi yên tĩnh, tránh xô bồ, tìm ở gia đình, tìm ở những thu vui lặt vặt. Dường như ai cũng đi trốn, trốn một thứ gì không rõ hình dung, trốn sự bất toàn của thế giới vốn vẫn hiển hiện ngày này sang ngày khác.

Ngày qua ngày, tụi trẻ chúng tôi vẫn cứ bất an. Giảng đường luôn có những lo lắng về ngày mai. Lang bạc ở một quán cà phê quen thuộc mà lòng không chút ngưng nghỉ. Chúng tôi cũng trốn cái nhìn về tương lai bằng cách cười xuề xòa, bằng cách bất cần mọi thứ. Nhưng sao mà thoát được. Khen thằng này, chê thằng nọ, ngẫm lại mình chẳng có chút gì để khen hay chê. Ngó vô bản thân thấy trống rỗng. Đốt điếu thuốc mà không lo sợ ung thư. Ung thư không cần trốn. Tuổi trẻ có nhiều thứ tránh né ngoài bệnh tật. Những thứ đó mờ mịt hơn là căn bệnh có tên rõ ràng.

Càng lớn lên, con người càng cần nhiều chỗ để trốn. Nhu cầu sinh thêm, đâm ra thèm thứ cảm giác thoải mái dễ chịu. Không nhiều điểm khác giữa một cuốn sách, một bản nhạc giữa đêm  với một đám đông điên cuồng, một tụ họp nhậu nhẹt náo loạn. Không gian sẽ khác đi, cách mỗi chúng ta chìm đắm trong mọi thứ cũng khác nhau, song chốn ngưng nghỉ của mỗi người vẫn thế. Chúng ta vẫn sẽ mải miết kiếm tìm một bầu không khí thoải mái nhất cho riêng mình, thậm chí là đơn độc, thậm chí là mong muốn đến thèm khát những kết nối.

Cô bạn chat cùng tôi mỗi đêm có xem tôi như một chỗ trốn của cô. Công việc mà tôi làm hằng ngày có làm tôi vui thú? Để tôi không cố vùi đầu vào một góc cà phê quen thuộc và bơ vơ nào đó. Rồi đến những dòng người kéo dài trong đám kẹt xe cuối mỗi buổi chiều, mấy ai trong số họ ngay lúc đó không muốn biến mất, và chìm khuất vào một chỗ an toàn. Thành phố luôn bất an như vậy, xô đẩy, chen chúc và thiếu vắng những nơi trú ẩn.

Làm thế nào để tránh khỏi những nỗi sợ, làm cách nào để chống lại cái ham muốn tách ra khỏi những môi trường bất an mà chúng ta đối mặt hằng ngày. Liệu chúng ta phải bất động ở một không gian, thời gian nào đó hay phải liên tục di chuyển. Ta có phải cố gắng bước đi và mang trong tâm khảm mình những rệu rã và kém vững chắc của cuộc sống. Ta có phải khiến mình không sợ mất việc, mất tình yêu cũng như những thứ khác để không cần một chỗ trốn cuối mỗi ngày dài.

Liệu ta có thể sống thoải mái trong một vùng rộng lớn hơn nữa. Hay trong từng phút giây, song song với việc vật lộn mưu sinh, ta âm thầm gây dựng những ngôi nhà của riêng mình bằng niềm hi vọng và cả nỗi sợ hãi. Chỗ trốn của mỗi người sẽ mở ra hay co cụm lại trong tầng tầng lớp lớp những pháo đài, phòng thủ bằng âm nhạc, sách vở, bằng tĩnh lặng và bằng cả chao đảo, điên cuồng, phù phiếm.

Không có gì quan trọng cả đâu. Ai đã xây cho mình một boong ke yên ổn, hãy cứ xây tiếp. Ai vẫn đang bơ vơ giữa những ngõ ngách xa lạ hãy cứ để mọi thứ ngập ngụa. Chỗ trốn không hẳn cần phải xây đắp. San phẳng được mọi thứ thì nơi đâu cũng được gọi là nhà, bất kể nhà thổ tạm bợ hay gia đình ấm êm hạnh phúc.