16.9.15

Secret Sunshine - Đi tìm sự cứu rỗi

Con người phải đi đâu, làm gì để tìm lấy sự cứu rỗi sau những biến cố trong cuộc đời? Đó là câu hỏi đặt ra trong hai bộ phim của đạo diễn người Hàn Lee Chang Dong: Poetry (Shi) và Secret Sunshine (Miryang).

Tôi xem Poet vào mùa hè năm ngoái, và xem Secret Sunshine cách đấy một năm mà không hề nghĩ hai bộ phim này của cùng một đạo diễn. Cho đến khi tôi nhận thấy, tại sao các nhân vật trong hai bộ phim đều đau khổ, dằn vặt và sống trong những bối cảnh giống nhau đến thế. Tôi sẽ không nói nhiều về Poet, vì phim này tôi xem đã lâu, và bản phụ để tôi xem cũng dịch thơ trong phim không đầy đủ. Thế nên tôi sẽ nói về Secret Sunshine.

Secret Sunshine là bộ phim của đạo diễn Lee Chang Dong, sản xuất năm 2007. Phim kể về một người phụ nữ góa chồng tên Sin Ae chuyển về sống tại quê chồng cùng đứa con trai của mình. Bộ phim bắt đầu với cảnh Shin Ae bị hỏng xe phải nán lại giữa đường cùng đứa con trai lầm lì. Tuy vậy, hai mẹ con cô đã được một người thợ tốt bụng giúp đỡ và được đưa đến nơi. Trên đường đi, Shin Ae đã hỏi Jong Chan, Miryang, nơi cô sắp chuyển đến như thế nào? Và trước mặt họ là con đường thẳng tắp, hai bên là những cánh đồng tươi mát, ánh nắng trong veo chan hòa, trên tiếng nhạc nên vui vẻ không có bóng dáng nào của những biến cố mà Shin Ae sắp trải qua.

Joen Do Yeon là một gương mặt đẹp và rất thật. Bởi cô không quá đẹp, nhưng đôi mắt có phần bơ phờ cùng khóe miệng cười rạng rỡ nơi cô đã diễn tả được tâm trạng của một người mẹ buồn bã nhưng lại luôn mang đến hi vọng cho con trai mình. Đến Miryang, Shin Ae những mong mình có thể xua đi những muộn phiền để bắt đầu cuộc sống mới, cũng là để làm vui lòng người chồng đã khuất, bởi ngày còn sống anh đã luôn muốn trở về quê nhà. Người xem đi theo Shin Ae trong những nỗ lực để hòa nhập với cộng đồng, trong cuộc sống phè phỡn và có phần giả tạo của mình, nhưng vẫn không quên đi trách nhiệm làm mẹ. Miryang là một nơi thế nào, khởi đầu phim có thể nói, đó là nơi thanh bình, nhưng càng ngày ta càng cảm thấy, con người ở nơi đây không hề đơn giản. Mà thật ra, có nơi đâu mà con người đơn giản, họ niềm nở trước mặt cô, giả vờ lắng nghe cô, nhưng sau lưng lại là xầm xì, phán xét. Họ có thể chung vui cùng cô, nhưng một trong số đó là những con người bế tắc, đầy lòng đố kị, một trong số họ đã mãi mãi cướp đi đứa con trai của Shin Ae.
 
Nhịp phim của Secret Sunshine chậm rãi nhưng nghẹn ngào và bế tắc. Vì một cốt truyện tàn nhẫn ẩn giấu dưới sự trong xanh của khung hình và những bài hát, lời giảng kinh kêu gọi con người phải phải khoan dung. Nhà thờ là nơi Shin Ae tìm đến sau cái chết của con trai, cô đã gào khóc ở nơi ấy, bên cạnh người thợ Jong Chang tốt bụng nhưng không thể giúp gì hơn, chỉ có tiếng giảng kinh của cha sứ hòa cùng tiếng khóc của Shin Ae. Cô không tin vào Chúa, nhưng cô đã bắt đầu tìm kiếm sự giải thoát ở nơi này, tìm đến tâm linh để xoa dịu lòng mình thay vì nằng nặc đòi lại công lý. Shin Ae gặp những con người mộ đạo, kết bạn với họ và khi cô nghĩ rằng mình đã thấu hiểu được mọi chuyện, Shin Ae quyết định sẽ gặp và tha thứ cho kẻ sát nhân.

Tôi nghĩ đến Poetry, những nhân vật chính lúc bế tắt thường tìm đến hội bạn của mình, những người có chung một niềm tin, vào thơ, vào Chúa hay vào bất kì điều gì. Những con người đang học cách và giúp nhau học cách sống chan hòa với cuộc sống, họ chấp nhận những triết lý và luôn miệng răn nhau về chúng. Họ nói với nhau về sự chia sẻ tình thương, sự khoan dung,… trên cõi đời. Nhưng liệu họ đã trải qua điều khó khăn nhất, những nỗi đau mà họ không thể phụ thuộc vào thời gian để nguôi ngoai, những nỗi đau bắt họ phải lựa chọn giữa sự khoan dung và nỗi căm hận, để có thể tiếp tục tồn tại. Shin Ae đã chọn tha thứ cho kẻ thù, nhưng cô không hề biết tên sát nhân cũng trải qua những suy nghĩ như cô, và hắn cũng đã chọn dung thứ cho chính mình. Lần nữa, tôi nghĩ đến Poetry, đến người bà tìm cách sửa chữa lỗi lầm của cháu mình, dù đau khổ, bà cũng vẫn phải bắt cháu mình phải gánh chịu lỗi lầm của nó. Trong Secret Sunshine, tên sát nhân đối diện với Shine Ae không hề thể hiện sự dằn vặt của mình, hắn vin vào Chúa, hoặc hắn tin vào Chúa mà nghĩ rằng mình được tha tội, hắn lại một lần nữa cướp mất niềm tin của Shin Ae. Niềm tin của Shin Ae vào lòng vị tha, hắn khiến cô nhận ra sự thừa thãi của mình trong mọi sự, dù là người bị nạn, cô thậm chí không có cái quyền tha thứ cho kẻ đã giết con trai mình. Trong khi hắn, lại có thể được khoan dung đến hai lần!

Càng ngày cuộc sống của Shin Ae càng bế tắc. Cô làm những điều xấu xa và báng bổ đức tin. Cái đức tin mà vốn dĩ cô không tin vào, mà chỉ tìm đến như một công cụ làm dịu lòng mình. Sự bế tắc thể hiện rõ ràng khi Shin Ae manh nha tìm đến cái chết, cô tự cắt vào tay mình, và vùng ra đường cầu cứu mọi người. Đó là lần đầu tiên Shin Ae cầu cứu người khác, sau khi người chồng qua đời, sau cái chết của con trai. Bên cô không còn những người bạn dạy nhau cách yêu thương đồng loại, không còn đứa con thương yêu nhất, chỉ có bóng tối và những người khách qua đường. Lời kêu cứu phát ra như phá toang cái không khí trong trẻo nghẹt thở xuyên suốt bộ phim. Để rồi sau đó mọi sự lại trở về như cũ, Shin Ae trở về nhà sau mọi chuyện bên cạnh Jong Chan, người âm thầm thương yêu cô.

Trên con đường thanh bình, cũng chính trên chiếc xe của Jong Chan, em trai Shin Ae đã hỏi, “Miryang là nơi thế nào?”. Đó là câu hỏi khó trả lời? Vì ta chẳng bao giờ sống đủ lâu ở nơi nào đó, để gánh lấy cái ác, hay nhận lấy tình yêu? Ta chỉ cố gắng cứu lấy cuộc đời mình sau mỗi biến cố. Và dù Secret Sunshine có một cốt truyện buồn, kết thúc bộ phim không hề dẫn đến tuyệt vọng. Cuộc sống của Shin Ae sẽ đổi khác, khi vào cuối phim, cô nhìn vào gương và tự tay cắt tiếp mái tóc còn dang dở của mình. Cũng như người bà trong Poetry đã đưa cháu mình ra trước pháp luật, Shin Ae đang từng bước sống tiếp cuộc sống của mình, đối mặt với tương lai mờ mịt với nhiều niềm tin hơn vào cuộc sống.

No comments:

Post a Comment