23.10.16

Cuốn sách an ủi chứng quên

Trong cuốn sách (có cái tựa nhuốm màu tà đạo) Làm sao nói về những cuốn sách chưa đọc, Pierre Bayard dường như muốn nói: Không đọc cũng không sao, không quan tâm thì mới "có" sao. Hoặc đơn giản hơn, chả có gì sao giăng hết thảy. Ổn thôi, mọi chuyện ổn thôi.

Trong diễn biến có phần phức tạp của cuộc cách mạng "văn hóa đọc" nước ta, đây là lời an ủi mạnh hơn một liều móc-phin tiêm thẳng vào não; đặc biệt là cho những ai không đọc (nếu may mắn họ quên "không đọc" cuốn này). Tuy thế, số lượng độc giả hưởng lợi nhiều nhất từ cuốn sách này là những người mắc chứng quên.

Chứng quên có nhiều mức độ, quên câu (hầu hết), quên đoạn (hầu hết), quên nguyên cuốn (chắc cũng hầu hết), quên luôn tựa sách (mức độ này là rất báo động, vì khổ chủ hiếm khi biết mình đã quên). Dù độc giả có mức độ quên ra sao, hẳn cũng đều đôi lần dằn vặt rằng, ụ ẹ thế đọc rồi thì có ích ẹ gì.

Thế có ích gì? Những độc giả theo trường phái "ứng dụng vào cuộc sống" hiển nhiên đã có câu trả lời. Rằng, chả có ẹ gì cả. Tuy nhiên trong thiên đường của những tác phẩm phi hư cấu, ta tạm đưa một nhát katana sắc lẻm chẻ đôi những bộ óc đầy thi vị này, và đi tìm câu trả lời ở một cá nhân khác, một cá nhân (hi vọng) là thông thái hơn: Pierre Bayard.

Pierre Bayard trả lời câu hỏi của độc giả hay quên: Muốn biết hãy đọc cuốn sách mới được dịch ra tiếng Việt của tôi, có tựa Làm sao nói về những cuốn sách chưa đọc. Trớ trêu thay, màn thả thính nhuốm màu mâu thuẫn này có gì đó sai sai: đọc để biết cách không đọc. Là thế quái nào?

Pierre Bayard có cái nhìn ảm đạm mà theo người viết, là còn ảm đạm hơn giác giả của tác giả bài viết "Ham đọc chỉ là huyền thoại" đăng trên TTCT tuần trước. Pierre Bayard tuyên bố "Đã đọc chỉ là huyền thoại". Thực vậy, ranh giới giữa đã đọc và chưa đọc có phần gì đó tương tự như ranh giới giữa thực và mơ trong phim Inception, đại khái thế.

Thế thuốc thử cho hai miền đất giữa đã đọc và chưa đọc này là gì. Câu trả lời từ Pierre Bayard cho biết: vô vọng thôi, làm gì có. Dấn thêm một chút là một mớ thuật ngữ thư viện, sách vở rối rắm mà người viết quên hết rồi (uầy, thật nhẹ nhàng khi người ta có thể dõng dạc tuyên bố mình đã quên).

Mà tóm lại câu trả lời cho chứng quên ở đầu bài là gì: Ai bảo đọc chi rồi quên. Không đọc. Không quên. Ok?

Trở lại với cuốn bí kíp tà đạo của Pierre Bayard, thật ngạc nhiên khi tác giả có thể dẫn ra tá lả sách vở, nhân vật và tác giả khác đến thế. Điều này chứng tỏ "không đọc" thực sự không phải là "không đọc". Nó chỉ là, trong một giới hạn nào đó, thôi đừng tự đánh lừa mình rằng "đã đọc". Cái này nói ra thì có vẻ hơi sáo rỗng, nhưng thực ra là sao rỗng thật. Vì thế, hẳn cuốn sách là một quả lừa tiểu kỳ quan, khi một mặt đặt ra câu hỏi về những cuốn sách "chưa đọc" nhưng sau đó lại đánh lận con đen xóa nhòa ranh giới giữa "đã đọc" và "chưa đọc" làm độc giả lẫn lộn hết cả lên.

End.

Bài "Ham đọc chỉ là huyền thoại" dở ngoài sức tưởng tượng. Đừng đọc nếu bạn chỉ sống một lần. Hoặc nếu bạn còn teen teen thì nên tự viết ra rồi đọc. :D

1 comment:

  1. Vui quá! Anh Khuê đã trở lại, de dô :D

    ReplyDelete