Showing posts with label Hungary. Show all posts
Showing posts with label Hungary. Show all posts

8.7.12

Tiền

There are only two ways to live your life: One is as though nothing is a miracle. The other is as though every thing is a miracle (Albert Einstein)
Câu nói này của Einstein khiến tôi bỏ đi mọi thứ hành lý nặng nề để đủ sức di chuyển từ một thái cực này, sang thái cực khác của suy nghĩ. Chính ý nghĩ ấy đã xóa bỏ cái nhờ nhờ xam xám của sự vật, làm rõ hơn ranh giới hai chiều của mọi thứ. Đồng thời, cũng vượt lên trên những đánh giá, khẳng định sự tồn tại một điều rằng chúng ta, chỉ có duy nhất một cách sống, một cách suy nghĩ. Không có chiều nào, mặt nào của cuộc sống là kém phẩm giá hơn, chỉ có duy nhất suy nghĩ là tồn tại. Bởi vì thế, tôi ghét những từ "nhưng" đảo nghịch hay từ "mặt khác" nhu nhược kia ghê gớm. Mọi thứ phải đơn giản hơn, cách này hoặc cách khác, không lửng lơ mà cũng không thay đổi dễ dàng, giống như những dòng sau của Márai Sándor vậy
[..] Thiếu tiền, mọi tình yêu sẽ trở nên buồn tẻ, tàn úa và nguội lạnh. Tiền không chỉ là biểu tượng của sự sở hữu, nó còn là nguyên liệu tự nhiên của tình yêu - và những người yêu nhau cảm thấy tất cả những điều đó không chỉ theo ý nghĩa hời hợt của từ này. Thiếu tiền thì không có năng lực thực sự, không có xúc cảm thực sự, không có đam mê và dâng hiến thực sự -  người đàn ông hay đàn bà cần phải đọc thấy tất cả những gì song hành cùng cuộc sống trần tục của họ, trong đó có cả tiền, và tiền không phải là điều thứ yếu nhất trong ngọn lửa luyện ngục của tình yêu. Tiền tệ có nhiều dạng: tiền mặt, là thứ rẻ mạt nhất, rồi đến tặng vật, tên tuổi, sự săn sóc, chia sẻ. Tình yêu lý tưởng là sự phi lý và giả dối xuẩn ngốc, cũng như không thể có loài sư tử không ăn thịt: mục đích của tình yêu không phải là làm sao cho nó trở nên lý tưởng. Tình yêu là một liên danh lợi ích hoang dã và điên rồ; sao chính đồng tiền lại thiếu vắng trong tình yêu? Người có yêu phải có trả. Kẻ nào không trả giá là chưa biết yêu đẹp, yêu đúng, nghĩa là chưa thực sự yêu [...]
Có phải những dòng trên luôn ở trong một thái cực cụ thể của suy nghĩ, của lạc quan và bi quan, của kì diệu và tầm thường. Tôi cũng không biết nữa.

7.7.12

Đọc Bốn mùa - Trời và đất của Márai Sándor


Bốn mùa - Trời và đất của Márai Sándor là tập hợp những suy tưởng của ông về nhiều mặt trong cuộc sống và nghệ thuật. Có thể ta sẽ thấy nhiều ý tưởng là vụn vặt. Có thể ta nhận ra cuốn sách thực sự không có một bố cục nào cụ thể. Nhưng chắc chắn ta không thể phủ nhận, trong hàng trăm trang viết, đôi ba trang ta phải thốt lên cảm khoái vì viết sao mà hợp, mà độc đáo đến thế.

Cuộc sống và quan điểm nghệ thuật của Márai Sándor được thể hiện qua nhiều mặt, có khi còn hơi mâu thuẫn nhau. Song trên tất cả những điều được viết ra, hiện lên là một khối óc luôn luôn trăn trở và tìm tòi, không chấp nhận những hiện thực trần trụi và tầm thường của cuộc sống. Ông suy nghĩ nhiều về những tác giả mà ông yêu thích. Ông ca ngợi họ. Những tác giả mà ông cho là bình thường, kém sáng tạo, ông cười giễu họ. Nhưng dù ca ngợi hay diễu cợt ông cũng rất nhẹ nhàng và bình thản. Không trào lộng, không phô trương, ông vừa tự coi mình là một vị chúa được quyền phán xét, lại vừa khiêm cung nhìn nhận bản thân, tự mình đứng trong không gian của những kẻ trần thế bình thường. Ta yêu ông cũng là vì thế.

Bốn mùa - Trời và đất không phải là một cuốn sách để đọc vội vàng. Không phải vì độ dài của tác phẩm mà vì mức độ rời rạc và phân tán của vô số ý tưởng. Có những suy nghĩ chuyên môn, nhưng cũng có những cảm xúc rất đời thường như chính con người của tác giả. Độc giả phổ thông như tôi tạm thời có thể bỏ qua những nhận định, những đánh giá của ông về nghệ thuật nhưng hiếm khi có thể không mỉm cười lúc ông viết về cuộc sống, về những thứ bình thường: gió, đất, bầu trời, người phụ nữ, con chó hay những thánh đường... Ta sẽ thấy một phần tâm hồn mình trong chính con người tác giả, không nhiều nhưng cũng đủ để ta cảm thông và rưng rưng về một điều gì đó.

Ta muốn kiếm tìm điều gì trong một cuốn sách. Có thể là những con chữ được gọt giũa miệt mài. Nhưng cũng có thể chỉ là những suy nghĩ vụn vặt, đời thường nhưng sần sùi bộ mặt của cuộc sống. Những thứ tưởng chừng vụn vặt đó, ai đâu biết sẽ giống như những hạt cát ngoài biển kia. Chẳng là gì nếu đứng riêng lẻ nhưng rạng rỡ lên khi trải dài dưới ánh mặt trời. Ta sẽ thấy Márai Sándor miệt mài suy nghĩ biết bao nhiêu khi cố công nắm bắt được tâm trạng của chính mình, từ ngày này qua ngày khác, chỉ để kiếm tìm điều gì đó nơi bản thân đầy dẫy những khiếm khuyết trần thế như ông hằng tự nhận. Ta sẽ thấy qua ông, cuộc sống và nghệ thuật hiện lên thiêng liêng như một thứ tôn giáo, nơi dung hòa của vạn vật, chân thật và thành tâm. Cuộc sống không có chỗ cho những điều giả tạo, chỉ có những thứ giản đơn và tinh tế là có thể trường tồn, như qui luật của bốn mùa, của trời và đất.

Tôi đã đọc ở đâu đó rằng, một công việc dù đơn giản đến đâu, nếu ta thực hiện nó trong thời gian đủ dài, thì chính công việc đó sẽ thay đổi bản thân ta, cảm xúc cũng như trí tuệ. Việc viết của tác giả và việc đọc của con người cũng như vậy. Làm ơn hãy đi đến tận cùng của mọi sự, dù là một cuốn sách hay là cả cuộc đời.