Showing posts with label Phim. Show all posts
Showing posts with label Phim. Show all posts

12.2.14

Chungking Express best scenes

capture7capture9capture10capture11

Tôi thích cảnh này nhất trong Chungking Express của Vương Gia Vệ. Nó đẹp. Không xuất hiện nhân vật chính. Không có bất kì cá tính bị gán ghép quá đà nào. Hơn hết đó còn là một kí ức. Một kí ức có thể cứu rỗi cuộc đời của con người.

22.6.13

Tất cả về All About Lily Chou-Chou


All About Lily Chou-Chou không phải là một bộ phim nhằm làm người xem cảm động. Nó cảnh báo và làm chúng ta sợ hãi thì đúng hơn. Dù cho cái màu u tối trong phim chỉ là một phần của cuộc sống, đặc biệt là cuộc sống của những đứa trẻ đang trên con đường trưởng thành.  All About Lily Chou-Chou không như những phim học trò khác chỉ nhìn thấy sự hồng hào và xanh tươi của tuổi trẻ. Cho dù cái tuổi trẻ ấy chỉ có học và chơi thì việc vật lộn với những biến động bất ngờ của cuộc sống đã là một thử thách lớn nếu ta cảm thấy cô độc. Như một đoạn trong  bài hát mà tôi rất thích trong phim – Wings That Can’t Fly. Tạm dịch từ lời dịch tiếng Anh:

Hừng đông đỏ thắm
Ai ai cũng có cái nhìn lạnh lùng
Sau đó là một hòn đá vĩ đại
Bất ngờ đến từ trời xanh
Và nghiền nát tôi.

Với âm nhạc của Lily Chou-Chou, những dòng đánh máy xuất hiện liên tục và những góc quay chấn động. All About Lily Chou-Chou có lẽ là bộ phim mang tính chủ quan nhất mà tôi từng xem. Mọi khung cảnh đã được cá nhân hóa trong một chuỗi những hồi ức mơ hồ, rối ren. Ấy là tâm hồn của một đứa trẻ cô độc cần một ai để chia sẻ, để nguôi ngoai. Như Lily Chou-Chou, hay đúng hơn- là âm nhạc của cô.

Nhưng sức mạnh từ âm nhạc Lily Chou-Chou liệu có đủ lớn không trước bao biến đổi không thể lường trước được sự trưởng thành. Và bên cạnh đó, không có điều gì thực tế hơn để cho một đứa trẻ biết giới hạn của nỗi cô đơn và trách nhiệm trong cuộc đời.

Hoshino – tại sao từ một học sinh gương mẫu lại trở thành một kẻ tàn bạo mà không chút dằn vặt? Thật đơn giản khi câu trả lời là từ hai lần suýt chết khi đi du lịch, từ cái chết của người đàn ông nọ, hay là trước đó, khi cậu cảm thấy mọi thành tích đều là vô nghĩa, hay vì mọi thứ? Từ gia đình đến nhà trường. Người xem không nhất thiết phải hiểu tại sao Hoshino thay đổi vì cạnh Hoshino còn có Yuichi, Kuno, Tsuda. Cậu không phải là trường hợp quá đặc biệt để ta cảm thông hay trách móc thật nhiều. Cũng như bao bạn bè, khác biệt duy nhất của Hoshino là đã bật nhảy quá xa cho đến khi cảm thấy bản thân cô độc và hành hạ người khác là một thú vui để cậu giải tỏa nỗi bực dọc trong người. Sự thay đổi của Hoshino không thật rõ ràng nguyên do, nó đến bất ngờ, như “một hòn đá vĩ đại bất ngờ đến từ trời xanh” và nghiền nát tâm hồn cậu. Ai đã từng ở tuổi mười ba mười lăm hẳn phần nào đó hiểu được Hoshino. Khi ta cảm thấy bất lực và làm những việc bản thân không ngờ tới (như một bước nhảy vọt). Sau đó thì tự nhủ:”Mày đã làm quá trớn rồi”. Có thể sau đó ta vẫn tiếp tục làm những chuyện điên khùng ấy nhưng chúng sẽ không tăng tiến lên. Vì ít nhất, ta còn có những người thân để sưởi ấm tâm hồn mình.

Đó có lẽ là sự khác biệt giữa Hoshino và Yuichi. Đồng thời, nhìn giữa hai nhân vật tôi lại thấy Hoshino thật đáng thương, thậm chí là đáng thương hơn cả trong bốn người. Yuichi có lý do để trộm cắp vặt là vì sợ hãi Hoshino, Kuno và Tsuda cũng có nguyên cớ nếu trở thành gái gọi là vì Hoshino. Tại sao mọi thứ đều vì Hoshino khi chúng ta đều không biết nguyên do cậu biến thành một kẻ lạnh lùng như thế?

Yuichi có một người mẹ, bà vội vã đến trường vì nghe con trai trộm cắp, dù chỉ là một chiếc đĩa CD thì “trộm cắp cũng là trộm cắp” – Bà nói thế. Mẹ của Yuichi sẵn sàng nhuộm tóc cho con trai nếu con bà muốn (chỉ cần nhạt màu là được). Vậy mẹ của Hoshino, sao bà chỉ xuất hiện trong một cảnh là Hoshino dẫn bạn về nhà. Mẹ của Hoshino không xuất hiện, phần nào khiến chúng ta  có thời gian nhiều hơn để suy nghĩ về cậu con trai đó. Mọi bản tính của cậu được mặc định nơi trường lớp, học giỏi nhất trường, xuất sắc môn kiếm đạo. Mọi thứ được chứng thực cho đến khi không còn ai biết về một Hoshino thật sự.

Trong cuộc trò chuyện của Yuichi với Hoshino khi cậu bé đến chơi nhà bạn, Hoshino nói rằng không một ai hiểu cậu cả, thật sự cậu không thông minh đến thế, không đứng nhất mà chỉ đứng thứ 7. Người ta không thể đứng nhất trong một bài kiểm tra tính cách, Hoshino ước gì người ta cứ nói rằng mình đứng thứ 7, kẻ đứng nhất sẽ không tin cậu và sau lưng có thể sẽ cho cậu là thằng dối trá. Có lẽ đây là phân đoạn mà tôi thích nhất trong phim, nó đưa tôi đến, phần nào gần hơn với tâm trạng của một thằng học sinh, bất cần giỏi dở. Vì đôi khi tôi cũng từng cảm thấy mình được nâng lên hay hạ xuống quá mức cần thiết. Một đứa học sinh bình thường sẽ coi đó là chuyện bình thường, nhưng với một thằng học sinh hỏng hóc nào khác, đó là một sự bực dọc.

Thật ra, khi xem phim tôi không thấy thương cảm cho Hoshino như lúc suy nghĩ và viết bài này. Tôi rất tức giận khi nhìn thấy băng đảng của cậu bé hành hạ Kudo,  khi cậu bẻ gãy CD Lily Chou-Chou và và vò nát tấm vé của Yuichi. Chẳng có lý do nào để thông cảm cho một kẻ luôn phạm sai lầm. Nhưng sau đó tôi lại nghĩ, Hoshino vẫn đang trưởng thành, dù người khác có cho cậu là một kẻ đồi bại thì trên một thước đo chuẩn mực nào đó cậu vẫn còn là một đứa trẻ trong sáng. Trong sáng vì cậu chỉ nghĩ được đơn thuần rằng cuộc sống này toàn là màu đen. Điều đáng buồn ở đây là Hoshino không chỉ giữ màu đen đó cho riêng mình như trước kia – khi còn là một học sinh chuẩn mực mà còn gieo rắc nó cho người khác và đập vỡ cuộc sống của họ.

Cách khác, sự khác nhau của Yuichi và Hoshino không chỉ thể hiện trong cuộc sống với hai người mẹ mà còn thể hiện trong thái độ của các cậu với Lily Chou-Chou – hay đúng hơn là âm nhạc của cô. Trong khi Hoshino làm mọi cách để Yuichi không đến được với Lily như những gì tôi đã nói thì Yuichi đã chia sẻ âm nhạc Lily Chou-Chou của mình với Tsuda và cô giáo. Nếu xem Lily Chou-Chou như hiện thân của tình thương và sự cứu rỗi thì hành động của Yuichi vừa là một sự phản kháng với Hoshino, vừa là một sự xoa dịu với những linh hồn bị tổn thương bởi Hoshino. Mà trong số ấy là Tsuda, và cả chính Yuichi.

Yuichi, sau bao sự chà đạp đến từ Hoshino cậu cũng không có biểu hiện gì đi quá trớn của đạo đức một cách tự thân. Cho đến khi buổi hòa nhạc kết thúc, Yuichi không được nhìn thấy Lily Chou-Chou vì tấm vé bị Hoshino vò nát, Yuichi mới hòa vào dòng người đông đúc và đâm bạn mình bằng một nhát dao xuyên ngang qua quả táo mang địa chỉ blue.cat… Hành động của Yuichi như một vệt mốc đánh dấu sự thay đổi của cậu như Hoshino trước đây. Con dao mà Yuichi dùng không chỉ đâm Hoshino mà còn xuyên qua quả táo. Một linh hồn chết đi không chỉ là linh hồn của Hoshino mà còn là linh hồn của chính cậu, của chính tuổi trẻ Yuichi, cái tuổi trẻ thanh thoát mà không Lily Chou-Chou hay thứ âm nhạc nào cứu vãn được.

Có thể Yuichi hay Hoshino không thật sự chết (hoặc có thể chết), như một người đàn ông đã nói trong chuyến du lịch: Ở Okinawa chúng tôi nói một người có 7 mạng sống, cậu đã mất 2 nên cậu chỉ còn lại 5. Nhưng ai biết đâu trước đó những đứa trẻ ấy đã mất đi mấy mạng, nhỉ? Cho đến khi người ta thấy chúng thay đổi, như một điều tận cùng nhất: nhuộm tóc, kết quả học tập xuống dốc đột ngột, đánh nhau,vân vân. Như một bà khách hàng đã nói với mẹ Yuichi khi bà nói cậu là một đứa trẻ ngoan: Nó đã đòi nhuộm tóc chưa? – Bà mẹ nói chưa. Và đến cuối phim thì Yuichi được bà nhuộm tóc cho thật. Phải chăng mọi chuyện sẽ tiếp tục sau cái nhuộm tóc ấy?

Tóm lại, có lẽ tôi nên dừng lại về Hoshino và Yuichi ở đây. Và bắt đầu về Tsuda và Kuno. Dù thế, tôi vẫn muốn nói rằng việc Yuichi có trở thành một Hoshino thứ hai hay không không quan trọng bằng những cái sau đó, sau đó nữa. Chính xác hơn đó là những mảng màu sắc khác mà Hoshino ngộ nhận quá nhanh không kịp chạm tới.

Vậy còn những nạn nhân của Hoshino là Tsuda và Kuno thì sao? Liệu những cô bé ấy có nhiều thời gian hơn Hoshino để cảm nhận những điều đó không? Câu chuyện của Tsuda và Kudo như một sự cảm thông với những đứa trẻ đang bị đe dọa và xâm hại, đồng thời cũng là lời cảnh báo với những sự vô tâm trong cuộc sống này. Hoàn cảnh của hai cô bé đều giống nhau, đều bị sập bẫy của Hoshino và bị ép trở thành, gái gọi. Tsuda phải phục tùng cô không thể nói năng một cách nhí nhảnh như trước, không thể có bạn trai vì cô thấy mình không xứng với cậu, cô muốn là một cánh diều và bay lên bầu trời tự do. Nhưng không thể. Tsuda chết đi một cách tuyệt vọng, cái chết đến một cách tự thân giống như người đàn ông mà Hoshino từng nhìn thấy. Với cái tư thế úp mặt xuống đất. Nhưng với Kuno thì khác, cô đã chống đối lại Hoshino bằng cách cạo trọc đầu, dù bị đẩy vào tăm tối Kuno vẫn có cách để phản kháng và tiếp tục sống. Nhưng tôi tự hỏi có mấy ai giống Kuno, hay đều chọn cái chết, một cách tự thân, một cách dễ dàng. Đâu phải lúc nào cũng có thể phó mặc trẻ con cùng với sự tự lực của chúng!

Viết đến đây, tôi bỗng nhớ đến các phân cảnh được diễn ra song song trong phim. Cùng một tay, Yuichi đã đưa Tsuda đến với Sasaki, một cậu bạn cùng lớp yêu mến cô bé. Và sau đó cậu dẫn Kudo đến con đường tăm tối đã được Hoshino vạch sẵn. Tất nhiên, những chuyện ấy không thay đổi được gì cuộc sống vốn dĩ của Tsuda và Kuno. Tsuda tiếp tục vùi mình trong bóng tối của chính mình và tự kết thúc nó. Còn Kuno vẫn sống tiếp cùng tiếng đàn piano và sự nhòm ngó của bạn bè. Trong bộ phim, đây có lẽ là đoạn khiến tôi cảm động nhất. Có lẽ, nó đã cho tôi thấy một điều gì đó không thể cứu vãn nổi. Đưa một kẻ ra ngoài ánh sáng hoặc bóng tối là không đủ để làm tan biến những vấn đề của chính họ.  Kuno vẫn sống tiếp nhưng cô không còn là Kuno của trước kia, Tsuda cũng không thể nào trở lại như trước. Tất cả - đều là con đường của một sự tuyệt vọng. Mà Lily Chou-Chou không thể đi cùng.

Vì Lily Chou-Chou, nói cho cùng, cũng chỉ là thần tượng của những đứa trẻ mới lớn. Sức mạnh âm nhạc của cô dù có lớn đến mấy, dù có vượt mốc âm nhạc thông thường để đến với sự cầu siêu, thì cũng không thể qua nổi cái ải rằng chúng chỉ là vật phẩm. Lily cũng là con người, cũng cần bán đĩa để sinh sống. Nếu những cái đĩa đó không được ai đón nhận thì chúng có thể cầu siêu cho một ai được không? Vậy nên, đối với tôi âm nhạc của Lily không thể là khúc cầu siêu nếu chỉ đơn độc, nếu không được tiếp nhận bởi những linh hồn muốn được lành lặn. Nếu không được sẻ chia như tình thương. Lily Chou-Chou có ở khắp mọi nơi, có thể là bất kì điều gì, khi chúng ta có niềm yêu thích trong cuộc đời, khi chúng ta thấy mình có trách nhiệm phải sống tốt, dù chỉ là để hưởng thụ.

Như cảnh cuối cùng trong All About Lily Chou-Chou, Hoshino, Yuichi, Tsuda đơn độc giữa cánh đồng, tai đeo phone, nghe những gì của riêng mình (có thể là âm nhạc của Lily, có thể không). Cái thế giới ấy, dù đơn độc nhưng ít nhất cũng yên bình. Ở nơi ấy, Hoshino có thể la hét để khỏa nỗi bất lực. Yuichi có thể tìm đến với Lily Chou-Chou nguyên lành. Tsuda có thể ngả mình nhìn lên bầu trời với những khát vọng của cô. Và ở một nơi nào đó, Kuno có thể một mình với tiếng đàn piano trinh nguyên.

-------------------------
Có lẽ, đây là bài review dài nhất của tôi từ trước đến giờ, hoặc có thể là tệ nhất. Nhưng All About Lily Chou-Chou thật sự đem đến cho tôi nhiều suy nghĩ, còn nhiều hơn thế này và việc sắp xếp lại thiệt là bực mình. Vì thế, có lẽ bài viết khá là lộn xộn để phục vụ cho cái nhu cầu ghi nhớ suy nghĩ bé nhỏ của tôi.

Tớ cũng rất khoái phim này, còn đây là một review khác về phim này trên blog chị Phương Huyên) (Khuê "Anh")

4.2.13

Death Note, Light Yagami và Ý chí hùng cường (The Will To Power) :P

Cảm ơn anh DĐ đã cho cái link này để em hiểu thêm về Nietzsche và Ý chí hùng cường :).
.........
Một cảnh cắt trong phim Death Note, trong cảnh này, Light Yagami đang đọc một cuốn sách của F. Nietzsche. Đó không phải là cuốn của Nietzsche mà tớ từng đọc. Song cứ nhắc đến Nietzsche là tớ lại có nhiều suy nghĩ không được khoáng đạt cho lắm, nếu không muốn nói là rất cực đoan. Tớ không bao biện gì cho chuyện tâm trí tớ hạn hẹp đến thế nào, cũng như chuyện tớ đã hiểu sai hầu hết Nietzsche, chỉ là post này ghi chú lại sau khi xem Death Note cũng như đọc cái bài nho nhỏ này

Ý chí hùng cường là gì ? Schopenhauer là người đầu tiên nhen nhóm khái niệm "Ý chí sống" (The Will To Live). Ông xem đó như định hướng căn bản nhất của cuộc đời. Thuộc tính này có mặt ở bất cứ con người nào sống trên Trái Đất. Mặt khác "Ý chí hùng cường" (The Will To Power) thì sâu sắc hơn nhiều. Nietzsche đề cập đến khái niệm này trong nhiều tác phẩm của ông. Có thể hiểu "Ý chí hùng cường" đại khái như sau: Khi một cá nhân được phú cho sức mạnh, cá nhân phải tìm thấy niềm vui thích trong việc sử dụng sức mạnh đó của mình. Như vậy, khi một người sở hữu "Ý chí hùng cường", hắn buộc phải yêu mãnh liệt những ý tưởng sử dụng sức mạnh đó để thống trị kẻ khác, ngay cả bằng những cách thức tàn nhẫn. (đoạn này google dịch "bài nho nhỏ" trên :P)

Light Yagami nắm được sức mạnh từ Death Note và ra tay giết bằng hết tội phạm. Kể cả những người không phải tội phạm nhưng cản đường hắn cũng phải chịu chung hậu quả. Với ý tưởng thanh lọc, đưa thế giới trở lại thành một nơi hòa bình vĩnh cửu, Light có một mục đích lẫn một triết thuyết chỉ đường. Hành động của Light là cực đoan, song ý tưởng của Light là một điều đáng bàn luận. Ngay cả cách hiểu của Light về Nietzsche (giả sử Light thực sự đọc Nietzsche) cũng không phải là không có lý. Tưởng tượng Nietzsche được trao nhiều quyền lực như Light, không biết điều gì sẽ xảy ra. Hầu hết chúng ta sẽ mãi mãi là nô lệ chăng ?

Lý giải cái chết của Light, dường như ta lại đứng trên lập trường thiện ác để phán xét. Không còn cách giải quyết nào khác. Light chết là một cái kết hụt hẫng nhưng hợp lòng độc giả. Light từ đầu là một vị thánh, nhưng về sau lại sát hại những kẻ không phải là tội phạm, đến cuối còn định thủ tiêu cả cha mình. Độc giả đứng trên lập trường luân lý đạo đức để tôn sùng Light, rồi lại vẫn ngay vị trí đó để hạ bệ Light. Nhưng thực chất, nếu Light là một vị thánh (đúng như Light tuyên bố) thì định nghĩa đạo đức không tồn tại, hoặc tồn tại dưới một dạng khác đúng như (một phần) tư tưởng của Nietzsche. Kết cuộc hạ bệ Light, biến Light trở thành một kẻ điên rồ và cuồng sát một mặt chứng tỏ tuyên ngôn thiện - ác chiến thắng, mặt khác như một lời tự thú về sự nhỏ bé của con người. Và con người thì phải nhỏ bé, con người không chấp nhận một cá nhân có quyền lực cao hơn và phá vỡ thứ cân bằng cố hữu mang tên đạo đức - vốn là nền tảng của xã hội.

Tại sao Death Note hấp dẫn. Vì Death Note theo một con đường khác để đi đến cái kết xung đột Thiện - Ác thông thường. Song cũng như bất kỳ một tác phẩm đại chúng + bình thường nào khác, chẳng có điều gì mới mẻ trong một kết thúc như thế. Nếu Death Note đi đến tận cùng của những tư tưởng nhìn chung không kém phần hay ho mà nó đề ra, hẳn câu chuyện sẽ trở nên khác. Đáng sợ hơn, có lẽ, nhưng sẽ gây được nhiều cảm hứng gấp bội. Mặc dù thế, Death Note đến phút cuối vẫn cố gây một ảo tưởng khác nơi người đọc (xem) khi cho nhân vật "L" - đối thủ của Light, đánh đổi mạng sống của mình để bóc trần sự thật về Light. Cái chết của "L" phải chăng là một sự nuối tiếc đứa con Light với dòng máu mạnh mẽ và dữ dội của tác giả. L kết thúc cuộc đời là một trả giá cho việc giết chết Light - một việc không thể khác cho một cái kết có thể được chấp nhận. Xét ra, L và Light không hẳn là hai mặt đối lập thực sự, chính ảo tưởng của con người về một trật tự thiện ác tạo ra sự phân tách đó.  Nhưng đó lại là một câu chuyện rề rà và phiền nhiễu khác.

1.2.13

The Joker, Hannibal Lecter và một số khác

Ngôn ngữ của người điên không khác ngôn ngữ của thi sĩ cho lắm, chỉ có khác một điều: xã hội loài người có dựng lên bao nhiêu nhà thương điên mà không chịu dựng lên nhà thương thi sĩ. (PCT)
Năm 19 tuổi, PCT đã viết như thế, nghĩa là ông cũng tự nhận mình là người điên - thi sĩ, hoặc chí ít cũng phải hơi khác (ở một phương diện suy tư, trầm tưởng nào đó) so với những người bình (tầm) thường. Chuyện tự nhận ngoài hiển nhiên phải thế, còn phải có phần nào thú vị trong bản chất "điên" mà hẳn ai cũng biết, có thể trở thành một thứ mốt như bao thứ mốt khác trên đời. Điên rồ, theo đó là bao hệ lụy, nhưng điên rồ cũng có thể trở thành một thứ cảm hứng bất tận, đại diện cho sự ngoài luồng, nổi dậy và phản kháng.

Có hai nhân vật tội phạm hư cấu nổi tiếng mắc chứng điên rồ mà tôi rất thích. Joker trong Batman: The Dark Knight và Hannibal Lecter trong The Silence of the Lambs. Tác phẩm thứ hai của Thomas Harris (Võ Liên Phương dịch) tôi đã đọc nhưng có vẻ như Anthony Hopkins làm được nhiều việc hơn so với một cuốn sách. Cùng với Jack Nicholson, Athony Hopkins (tôi không hiểu sao vẫn luôn nhầm giữa hai bác này) trở thành một cặp đôi có bản mặt lãng tử rất đàn ông mà tôi vô cùng hâm mộ. Jack Nicholson trong Bay trên tổ chim cúc cu (One Flew Over the Cuckoo's Nest) có vẻ như làm đúng cái việc mà Athony đã làm với tiểu thuyết của Thomas Harris, nhưng là với đối tượng khác, tác phẩm của Ken Kesey. Lại một cuốn sách khác nói về điên, nhưng mức độ bất bình thường trong này có vẻ đậm đặc hơn. Nói gì thì nói, cả một trại tâm thần trong  mấy trăm trang sách không phải là chuyện đùa. Mai mốt đằng nào tôi cũng sẽ đọc cuốn này :)

Không có gì nhiều để nói về nhân vật Joker. Vì một lẽ có nói cũng không thể miêu tả đủ bộ mặt đến là huyền thoại của y.  Những thứ còn lại phải kể đến là khiếu hài hước đáng sợ, tư duy logic và một mục đích tự thân trong việc chặt chém và "bùm chéo." Nếu như Joker được hậu thuẫn của một bộ mặt trang điểm bất hủ thì Hanibal có vẻ yếu thế hơn, tạm được gọi là người bình thường. Một chi tiết không phải ngẫu nhiên trong Red Dragon cũng như The Silence of the Lambs, Hanibal phải ở trong tù để nhìn đời. Việc ở trong tù ngoài chuyện lấy không ít ngưỡng mộ của người xem còn góp phần vào việc mô tả mức độ tự do đáng sợ trong tư tưởng của Hanibal. Một kẻ bị giam hãm trong tù ngục và một kẻ bị cầm chân trong chính vẻ ngoài đáng sợ của y, hai kẻ đó đều tìm tự do trong hành động và phản kháng. Và hai kẻ đó đều điên như nhau. Thú vị ở chỗ, người xem phần đông thích hai phim này vì sự có mặt của chính những chứng điên đó. Chúng ta phải chăng đã nhìn thấy bản thân mình ? Kết lại phần này bằng một câu nói của Lecter:
Một lần có một nhân viên kiểm kê muốn biến tôi thành phương trình toán học. Tôi đã ăn cho thỏa thích cái gan của anh ta kèm với đậu tầm. Cô hãy trở về đi, cô Starling bé nhỏ.
Thú thực có đôi lần tôi cũng muốn nói như thế với một vài người và cả với bản thân tôi. Tất nhiên là dưới một hình thức khác.

Dạo gần đây phải bỏ dở một cuốn sách khác cũng có nhân vật chính ngồi viện tâm thần. Cuốn Cái trống thiếc (Gunter Grass) với Oskar là một (những) ẩn dụ thú vị và hài hước. Biết là ẩn dụ vậy thôi, còn ẩn dụ về thứ gì thì xin gác lại. Xét cho cùng thì giải Nobel không phải chỗ cho con nít rờ vào. Có lẽ vì thế nên gác lại vậy. Lại còn muốn đọc lại Nhật ký người điên nữa chứ, trở về một thời tuổi nhỏ không biết đâu là đâu nhưng đọc thì cứ đọc :).

Nói về trích dẫn đầu tiên, cũng trong cuốn sách này của PCT, có một trích đoạn khác được nhắc tới trong Nói với tuổi hai mươi của Thích Nhất Hạnh. Cảm giác của mình sau khi đọc xong cuốn sách mỏng đó của TNH là: First News, tại sao anh không làm được như vầy !?

Cuối cùng cũng chả đả động gì được tới "thi sĩ", thiệt buồn.

26.1.13

Tối tối xem phim ma bàn chuyện nỗi sợ

Về nhà không chỉ có cái thú được gặp lại những thứ thân thuộc. Hẳn nhiên, họa ngốc mới không vui khi ăn cơm má nấu, lẩn thẩn cầm rựa chặt vài thứ khô khốc ngoài vườn, ngủ nướng tới trưa, đảo lộn mọi sinh hoạt thường nhật để nhanh nhanh mỉm cười mà đi gặp thần chết. Tất cả những thứ đó đều vui. Việc chiến đấu (hay than thở, hay nỉ non, hay sợ hãi...) với cuộc đời xin tạm gác lại. Cái quan trọng là tối tối được trùm chăn xem phim ma với đứa em học lớp tám, gặm bánh qui kem bơ đậu phộng, gặm nguyên cả nỗi sợ. Dù rất nhảm đi chăng nữa cũng không phải là một cách tồi để thi vị hóa cuộc đời.

Nỗi sợ vốn vô hình. Một số phim kinh dị cố tình đưa đẩy cảnh kinh dị ra khỏi bức màn vô hình đó. Và hiệu ứng đạt được chỉ là sự kinh tởm. Người ta thường nhầm lẫn máu me, chém giết, gặm xương, uống máu mang lại nỗi sợ. Nhưng thực ra con người chỉ sợ những thứ mình không hiểu. Chiến tranh cũng có chém giết và đoạt mạng nhưng mấy người ngồi xem rồi sợ. Có sự khác biệt nào chăng khi anh chết bởi một mảnh đồng vài xăng ti mét, và một thanh sắt dài vài mét. Một cái hốc toang hoác giữa mặt vì đạn thì không đáng sợ bằng vài mẩu xương sườn máu me không ra hình thù gì chăng. Ta chỉ sợ hãi khi không giải thích được. Đôi khi ta không hiểu vì lý do gì mà người ta giết nhau, ám ảnh nhau, dọa nạt nhau. Và ta sợ mới đơn giản làm sao. Chỉ cần một lý tưởng đi trước một kẻ giết người, một lý do cao cả. Một bộ phim kinh dị sẽ biến thành một bộ phim chiến tranh. Như thế thì chấm dứt sợ hãi, chí ít là sự sợ hãi bản năng.

Nỗi sợ cũng vốn vô lý. Nên ngoài chuyện mờ ảo, chuyện làm ngược lại những thứ bình thường cũng làm người khác sợ hãi. Ví dụ trồng cây chuối trong phòng tắm mất điện chẳng hạn. Với sự hẫu thuẫn của bóng tối và một tí tóc tai rũ rượi cho mờ ảo khuôn mặt, việc trồng cây chuối im lìm trong phòng tắm hẳn sẽ khiến ai đó rụng tim. Đại loại người ta thường sợ toàn những thứ điên khùng. Mấy ai sợ ra mặt bệnh AIDS hơn sợ ma.

Người ta cũng thường sợ hãi những thứ bất ngờ. Chuyện vui bất ngờ hẳn cũng mang lại một thứ cảm giác tương đương sự sợ hãi. Rồi thì đau đớn bất ngờ, cái chết bất ngờ, ánh sáng bất ngờ, vân vân và vân vân đều góp phần vào sự sợ hãi đó. Con người sinh ra hẳn không dành cho những thứ chuyển đổi với tốc độ nhanh. Bộ não chúng ta sẽ căng ra, và sự sợ hãi xâm lấn để thúc đẩy xử lý hằng hà sa số dòng thông tin ập vào cùng một lúc. Sợ hãi chính là sự mất kiểm soát do tốc độ gây nên. Khi một chàng trai thúc đẩy quá nhanh hành động "ăn kem trước cổng" thì điều đầu tiên đối tượng nói là gì. "Đừng anh, em sợ..." :)

Tóm lại nói vui mà chơi, chứ cảnh tượng đáng sợ nhất cuộc đời một anh trai hai mươi có khi không phải ma, cũng chẳng phải bệnh AIDS, mà đơn giản chỉ là hai vạch. Hai vạch mà có đủ cả ba yếu tố: sự hư ảo của tương lai, sự vô lý của mọi biện pháp phòng ngừa, và yếu tố bất ngờ trong việc thông báo. Thường thường chỉ vài tuần sau bốn chữ "Đừng anh, em sợ..." kia.

Xin lỗi chứ giờ thì anh biết sợ là gì rồi :)
.........
Tái bút: Xem phim ma với em gái vẫn là nhất, mọi thứ còn lại, phía trên, phía dưới, trái lẫn phải đều vớ vẩn hết thảy, đều là vui mà chơi :)