Showing posts with label em gái. Show all posts
Showing posts with label em gái. Show all posts

8.7.15

Đọc Thư chết

Cầm trên tay Thư chết, ta như nâng niu di thể của một linh hồn vụn vỡ, ánh mắt ta soi vào trong cái di thể ấy, và ta nhận ra nó không chỉ là một mảnh vỡ, mà còn là nơi trú ngụ của những nỗi tối tăm. Thư chết của Linda Lê đơn giản là một cuốn sách mỏng manh về cả hình thức lẫn nội dung.

Thư chết của Linda Lê là lời của một cô gái bị ám ảnh sau cái chết của người cha mà suốt hai mươi năm cô chưa hề gặp lại. Bao trùm trong những lời độc thoại trải dài trăm trang giấy là những hồi tưởng về tuổi thơ, gia đình, và cuộc sống hiện tại của nhân vật. Nỗi buồn và sự ám ảnh của cô chỉ xuất hiện sau khi người cha qua đời, nhưng hẳn đó không phải là nguyên nhân của sự bế tắc. Sự ra đi của ông như gỡ bỏ nút buộc những áp lực, muộn sầu trong cuộc sống của cô. Để chúng chảy tràn ra mà không ai ngăn lại được. Cô con gái chỉ có một người bạn để thổ lộ, là Sirius, không được miêu tả gì hơn ngoài cái tên được nói đến. Sirius, dù là ai, thì phần nào cũng đã giúp được cô dỡ bỏ gánh nặng trên cuộc sống của mình.

Cuộc sống của nhân vật tôi là cuộc sống của một đứa trẻ trong cuộc hôn nhân không mấy hạnh phúc. Cha cô lầm lũi, bất cần bên người vợ luôn u sầu. Dù vậy ông vẫn dành tình yêu cho những điều giản đơn như giọt nước đọng, tiếng gió thổi, nấu ăn, uống rượu,... Và nhất là yêu thương cô vô bờ. Nhưng khi thời gian trôi đi và mang theo những người cô con gái yêu thương, cô không còn tin chắc vào điều gì nữa. Cô chỉ sống cam chịu, lạc lõng giữa đời với một gã tình nhân xem cô là trò tiêu khiển, lúc nào cũng khoe chiến tích trong tình yêu và cuộc sống. Và trong cuộc sống ấy, nhân vật tôi kiếm tìm cái vô nghĩa nơi người cậu điên muốn trừ tà ma để giải cứu thế giới, hằng mong chứng điên sẽ mang đến cho cô câu trả lời thỏa đáng.

Nhưng cuộc tìm kiếm ấy liệu có ích gì, khi cô vẫn không đủ can đảm để thoát khỏi sự tiếc thương, sự lệ thuộc vào những gì, hoặc là quá thân thuộc, hoặc là vĩnh viễn xa lạ. Chỉ khi đối diện với người cha đã mất, đứa con gái mới nhận ra rằng cô chưa hề nhận thấy sự tồn tại của ông trong hai mươi năm, cái chết ấy dường như đã làm cho ông sống lại trong tâm hồn cô. Cô trở về là đứa con gái nhỏ ngày nào, xếp lại những bức thư buồn, rời xa thứ tình yêu cay đắng, mở cửa và chào đón sự tươi mát của rạng đông.

Thư chết không chỉ viết về cha với những nỗi ám ảnh. Thư chết miêu tả cuộc sống khắc nghiệt qua tâm hồn cần được cứu rỗi của con người. Càng trưởng thành, tâm hồn ta càng rạn nứt bởi những mối quan hệ không rõ ràng. Có một lúc nào đó ta nhận ra mình quên đi bản chất của thứ này thứ khác. Nhưng điều ta không hề quên, là khi những người thân thương ôm ấp và chữa lành tâm hồn ta. Bằng cách nào đó, gia đình đã giúp con người thấy trân quý bản thân mình.

Với những trang viết dài không ngắt quãng, ngôn từ hình tượng, đôi khi trong sáng, đôi khi vô lý đến đắng cay, ta như bị trói chặt vào nỗi căm hận và tình yêu của nhân vật. Người đọc Thư chết của Linda Lê chỉ là người nghe không phán xét. Để một khi kết thúc mới nhận ra Thư chết mang dáng dấp của một con người mà ta muốn che chở đến chừng nào.

12.5.15

Những người quen

“Đã lâu rồi tôi không viết gì”. Tôi có nên bắt đầu như thế mỗi lần viết một điều gì đó mới mà thật ra lại toàn là những gì cũ mèm. Chính vì vậy tôi mới ngày càng thấy rằng mình không nên cứ loay hoay với những cái hố nông đáy ấy.

Dần dà, tôi thấy việc viết lách cũng như những mối quan hệ xung quanh mình. Những gì tôi viết không còn vô tư như trước, những mối quan hệ của tôi cũng vậy, tôi không còn nghĩ ngợi nhiều để viết như trước, những cuộc chuyện trò của tôi cũng vậy. Mọi thứ biến chuyển như thế, lúc đầu tôi cực kì thoải mái, và nghĩ, tại sao ta không sống thế này từ trước. Đời thật vui tươi biết bao! Tôi đã nghĩ thế đến khi tôi thấy chán, rõ ràng tôi đã từng gặp những người, dù chưa bao giờ gặp mặt nhưng tôi và họ, ít nhất còn có chung một công việc. Còn bận rộn vì một điều gì đó. Đã lâu rồi tôi chả còn mong ngóng điều gì ngoài một lời đáp lại trong những cuộc tán gẫu vô thưởng vô phạt, về chuyện bài vở, về những chuyện tôi chả quan tâm.

Lần đầu tiên tôi tập viết blog, lúc ấy là blog ở Wordpress, tôi gặp cô Dạ Thảo. Cô là người đã nhận xét hầu hết những bài viết của tôi, những bài viết mà giờ đã bị xóa hết cả. Cô khen tôi, hẳn là để động viên, vì ngày ấy tôi chỉ toàn viết về nỗi cô đơn, lạc lõng này nọ. Tất cả đều quy về một cái tôi vô cùng to lớn. Nhưng cô cũng bảo tôi, con phải mở rộng đề tài ra, ví dụ con hãy viết về tâm trạng của cái cây bên đường mỗi ngày nhìn cô gái Như Khuê đi qua,… Một thời gian tôi và cô Dạ Thảo đã nói đủ chuyện trên yahoo, hầu hết đều về câu chữ và viết lách, tôi có nhớ cô còn nhận xét về câu “cho đêm không tan ngày không úa” nữa. Đó là lần đầu tiên tôi nhận ra sự ngọt ngào, chú tâm của một người viết, một người thích viết. Nhưng chẳng bao lâu khi tôi xóa bài đăng trên Wordpress thì cô Dạ Thảo cũng xóa luôn blog của mình. Tôi tìm tên Dạ Thảo ở khắp nơi nhưng chẳng thấy gì. Lần nữa tôi muốn được nói chuyện với cô và cho cô đọc những gì mình viết.

Tôi còn dịch bài hát và gặp một số bạn trên loidichvn. Dạo này tôi không dịch nữa và tài khoản cũng đã hết hạn rồi. Nhưng tôi vẫn còn nhớ một bạn tên Anh Tuấn. Bạn cùng tuổi tôi nhưng đến nay đã dịch cả nghìn bài và được thăng chức mod luôn. Tôi cũng nhớ mod Lucifer mà tôi từng bố láo bố lếu. Nhưng anh Lucifer cũng là người nhắc tôi chú ý đến idiom và phrasal verb trong bài dịch, mặc dù bằng những lời khá “trách móc”. Rồi còn cả chị Giọt Mưa Xanh, chị Ngọc từng khen tôi dịch hay bài Dark Lady của Cher, anh Hiếu học tiếng Hàn, thích làm vietsub,… Thời gian ấy ở loidich là lúc những thành viên này và tôi vẫn còn rảnh rỗi, giờ trang đã không còn xôm tụ như xưa nhưng vẫn hoạt động đều đều. Tôi vẫn còn nhớ những lần chờ bài được duyệt, chờ tin nhắn đến, chờ bình luận của mọi người. Nhưng bây giờ bạn Anh Tuấn hay anh Lucifer thì biệt tăm, tôi chả còn nhận được tin nhắn nào.

Thỉnh thoảng tôi lại nhớ về những người bạn ấy, tự hỏi giờ họ có đang tiếp tục viết hay dịch này kia không. Những người mà tôi không biết mặt nhưng lại có cùng với tôi một sự quan tâm. Tôi sẽ tìm họ ở đâu đó, và trò chuyện cho mà xem, tiếp tục chán và hụt hẫng khi nói chuyện với họ nhưng chí ít khi nói về chuyện ngày xưa, tôi vẫn thấy mình bận rộn biết chừng nào.

Và trò chuyện, với tôi, đó là một nhu cầu cá nhân ghê gớm, tôi chả cần để ý đến ai, chả cần điều gì đúng sai. Tôi chỉ cần sự quan tâm và ảnh hưởng lẫn nhau. Hơn là những cái mõ chỉ biết thao thao bất tuyệt và phớt lờ người khác, tôi chỉ cần ai đó, vào một ngày cuối tháng mười, hỏi tôi ngớ ngẩn rằng: “ Khi nào thì đến Tết nhỉ?”. Thật buồn cười, tôi và bạn bây giờ chẳng có bất cứ lý do gì để trò chuyện với nhau.


(*) Viết trong những ngày mạng rùa, ngồi lục lại những thứ cũ kĩ. Đăng lên ngay lúc mạng nhanh trở lại và tôi tự nhủ, tắt máy đi được rồi ! 

3.10.14

Gửi Từ điển và các bạn sách dày


Từ điển và các bạn sách dày bất tận thân mến. Mình đã muốn viết về các bạn từ rất lâu, nhưng mình không biết phải bắt đầu thế nào. Chả lẽ lại luôn bảo ngày xưa, ngày xưa mình mến các bạn lắm. Lâu lâu rảnh rỗi mình lại vác các bạn xuống khỏi giá sách trần trụi, phủi bụi rồi chơi trò lật mặt ngẫu nhiên. Còn bây giờ mình để các bạn trong tủ kính, quanh năm ở yên một chỗ. Vậy trông mình lật lọng quá! Thật ra mình không lật lọng tí nào, chỉ là giờ mình đã biết nhiều điều hơn, và có thể tìm kiếm thông tin có chủ đích hơn. Nhưng mình vẫn không ngừng, và không muốn ngừng cái sở thích lật mặt các bạn ngẫu nhiên, trong hàng trăm, hàng nghìn khuôn mặt mỏng manh điểm trang những con chữ ấy.

Ngày bé, ba bạn mà mình vẫn hay chơi cùng là bạn Từ điển tiếng Việt đáng tuổi chú bác mình, bạn Almanach Những nền văn minh thế giới mập ù, và bạn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam mà bố mình đã chắt bóp để mua về (mặc dù bố không hề có mộng làm thần y). Ba bạn là những cuốn sách mình mãi không thể nào đọc hết, và mỗi lần mở sách ra là mình lại thấy thêm điều mới mẻ. Mình thích sự vô tận và đầy ngẫu hứng của các bạn. Từ điển tiếng Việt đã gắn bó với mình suốt những năm cấp I, giúp mình các bài tập tìm từ, kiểu như “em hãy tìm thêm những từ chứa tiếng “đồng”, và rồi khi mình mở bạn ra thì bao nhiêu “đồng phục”, “đồng chí”,… bay ra xối xả làm mình rất khoái và hạnh phúc. Đó là cách những ô chấm trong sách bài tập được mình lấp đầy. Mình mãi nhớ những lúc mình hỏi mẹ tìm từ hay đặt câu  cho mình, nhưng mẹ cũng bí, nên cả hai lại lôi từ điển ra để tìm. Vậy nên nhiều khi mình tạo ra một câu lạ lùng với những từ vựng chẳng giống ai. Thời gian rỗi rãi của mình cũng được bạn lấp đầy, những buổi trưa chưa muốn ngủ, và các buổi tối chưa muốn học bài.

Kể từ khi mình thấy trong bạn Những nền văn minh thế giới có mục bói cung hoàng đạo là mình lại hay vọc bạn ghê ghớm. Mình luôn xem đi xem lại cung Kim Ngưu, và thích chí khi nghe bảo người cung này có thiên hướng nghệ thuật. Và mình đem bạn ra để chơi với mọi người trong nhà, mình hỏi ngày sinh của bố, mẹ và bà nội, rồi làm ra vẻ thầy bói lắm. Sau đó, mình còn thử xem chiêm tinh phương Đông nhưng chả hiểu gì. Đã lâu rồi mình không đem bạn ra ngoài lật qua lật lại, và dò tìm trong hàng trang mục lục những gì mình muốn đọc.

Bạn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam là một bạn rất đặc biệt. Vì mình đọc bạn chẳng vì điều gì ngoài việc mơ mộng được tìm ra những cây thuốc được ghi trong ấy. Vì thế nên mình luôn chú ý đến mục “nơi phân bố” trong những thông tin về cây thuốc. Mình đã nhận ra quanh vườn mình đều là thuốc cả. Và mình cũng thấy cây thuốc nào cũng được ghi là có ở trong rừng hết, có một thời gian mình muốn vào rừng để tìm thuốc về nhà chơi, vì nhà mình gần với núi mà. Còn một lý do nữa khiến mình thích đọc bạn là vì tranh minh họa rất đẹp, vẽ cây trái rất sắc nét. Ngày bé mình cũng thích được như nàng “Đê Chang Kươm”, nấu thuốc, nấu ăn, vậy cho nên mình cũng hay đọc mục cách chế biến trong sách.

Độ mấy năm trước, mình để Từ điển tiếng Việt dưới hộc bàn, xộc xệch và tả tơi, mình định mua quyển từ điển khác cho tiện hơn. Nhưng nghĩ lại thôi, vì giờ mình lớn rồi, gặp từ nào cũng  hình dung ra được và không có nhu cầu tìm kiếm như trước kia nữa. Hai nữa là vì mình không nỡ bỏ bạn đi, vì bạn rách nát một phần cũng do mình lật nhiều quá. Nhiều gấp đôi bố mẹ vì vẫn chưa thuộc bảng chữ cái và nguyên tắc sắp xếp trong một cuốn từ điển. Vậy cho nên bây giờ, dù lâu lắm mới dùng đến bạn, nhưng mình vẫn để bạn ở trên cái ghế cạnh giường, cùng với những cuốn từ điển Việt – Anh, Anh – Việt xinh xinh khác, cùng với cuốn sách mình đang đọc dở, và bên cạnh một cái lọ bông nhựa đẹp ơi là đẹp.  Đối với mình, bạn là nền tảng của mọi cuốn sách đã và đang lướt qua đôi mắt mình.

Mình có viết quá nhiều không nhỉ, mình tự hỏi thế. Mình nghĩ sao mình lại không viết về tương lai mà lại nói chuyện ngày xưa. Vì khi nói về tương lai, một là mình sẽ nói suông, hai là mình sẽ than thở, và chúng khiến mình áp lực. Mình muốn lâu lâu được kể chuyện ngày xưa, được nói về những điều mình gắn bó. Dù sao thì, từ điển ạ, nếu sau này mình có thành một bà cô trông trẻ, mình muốn thứ đầu tiên bảo chúng nó làm là lật từ điển khi  không hiểu điều gì đó. Chúng sẽ vừa học được bảng chữ cái rất tự nhiên, vừa học được cách tìm kiếm thông tin cơ bản, vừa biết được những thứ tình cờ thú vị.

20.7.14

Một thằng cháu nhỏ

Thằng cháu "nhỏ" của tôi học cùng lớp với tôi được bốn năm. Mặc dù nó không được lễ phép đúng mực lắm, kiểu như lúc tôi yêu cầu nó gọi tôi bằng “cô” thì nó bảo “cô… cái tô” thì tôi vẫn không nghĩ nó là một kẻ đáng chê trách. Đúng là không đáng chê trách bằng người bạn họ hàng của anh tôi ngày trước (mà tôi từng nghe anh trai kể).

Thằng cháu tôi rất hài hước, lúc nào cũng có thể hài hước, cứ mở miệng ra là ít nhất cũng có một từ vô duyên được bật ra rất duyên dáng. Mặc dù chuyện học hành rất ật ở, mà tôi chả hiểu cách gì mà nó lại có khả năng dùng từ vựng khéo léo đến thế. Ví dụ ra thì khó, vì tôi cứ nghĩ là mình nhớ hết những gì nó nói, nhưng rốt cuộc sau khi cười cũng quên hết cả. Tôi chỉ nhớ cảm giác sau mỗi lần nghe nó nói những điều ấy, kiểu như có một tia sáng lóe lên, y như mình cũng vừa được khai hoang đầu óc.

Sự hài hước là bản năng, tôi nghĩ cháu tôi, hay một số đứa nữa trong lớp tôi  trước giờ không phải luyện rèn dữ lắm như luyện game hằng ngày ở quán nét để có được sự “thông tuệ” ấy. Nhưng đó là một điều gì đó rất đáng được coi trọng, ít nhất là trong phạm vi trường học, mà chỉ nhìn ra xa ngoài phạm ví ấy xíu nữa thôi là đã thấy mọi thứ rất mù mờ. Thế cơ mà ai cũng tưởng mình biết tất cả và rồi đánh giá thứ này thứ nọ không đúng mực. Cháu tôi cả thời cấp hai, hẳn tuần nào cũng có chuyện bị chửi, nhưng mà sự đủng đểnh của nó thì chả bao giờ thẳng thớm hơn, tôi nghĩ đó là một trong những lý do khiến nó hài hước hoài mà không thoái hóa. Và vì vậy cháu tôi cùng một vài người bạn hài hước khác của nó luôn làm cả lớp cười rung rinh (trừ thầy cô ra).

Sự hài hước rất dễ có lợi, giữa một đám chấu đầu làm cùng một việc, thì những người như thằng cháu tôi thật là giống "sứ giả chất xơ" trong hàng mớ đạm với vitamin khác vậy. Đơn giản là vì nghe nó nói, mọi việc đều trở nên dễ nuốt hơn mặc dù nó hổng có giúp việc gì cho mình hết. Nhưng những người như nó luôn luôn phải chịu tiếng xấu vì vài thứ vụn vặt. Khi đó tôi lại nghĩ đến khi nào cháu tôi mới sử dụng được cái đầu hài hước của nó, để mớ hài hước đó không vì buồn bã quá mà tung tẩy khắp mọi. Tôi cũng mong thằng cháu tôi lúc nào cũng hài duyên như vậy, nếu không thì nghiêm túc luôn đê, ấy chừ lãng xẹt thì phiền phức lắm.

Thật ra là đến giờ mới biết không phải cái gì nó nói ra cũng là của nó. Có mấy thứ nó ăn cắp trắng trợn của thế giới. Cơ mà thôi, lỡ cười rồi!

24.6.14

2010 - 2014. Tạm biệt.

Hôm nay em đã chính thức chấm dứt quãng đời học sinh cấp Hai rồi. Em vẫn buồn buồn như mọi năm. Ngày kết thúc năm cấp Một, em đã về nhà nói với mẹ rằng, mẹ ơi con cứ thấy buồn buồn sao ấy, thầy giáo hôm nay tổng kết mà cũng bị xỉn nữa, con càng buồn hơn. Mẹ em bảo chả buồn sao được, chia tay trường cũ thì phải buồn chứ. Nhưng lạ thật, hôm nay em lại không thấy buồn như ngày xưa, không phải kiểu lưu luyến cây phượng, tán bàng nữa. Ấy là một sự nuối tiếc khác, em buồn vì em nhận thức được điều mà mình không thấy được vào những năm ấy, sự chia tay, sự vĩnh biệt. Vĩnh biệt có gì là nặng nề, có gì là đau đớn đâu, ai cũng sợ nó nhưng nó không đau đớn đến thế. Tuy vậy, người ta vẫn e dè mà gọi nó bằng cái từ dịu dàng hơn, tạm biệt, không phải vì vẫn còn hi vọng gặp lại, mà đó chỉ là một cách nói giảm nói tránh với những điều đã vĩnh viễn trôi đi với thời gian.

Thầy giáo lớp Bốn, lớp Năm của em từng nói: Các con có thể gặp lại giờ này, thứ... này, tháng... này vào một lúc nào đó, nhưng qua hôm nay các con sẽ không bao giờ gặp lại thứ... ngày... tháng... năm như lúc này nữa. Ngày học cấp Một, trên bảng đen luôn trường em luôn có hàng chữ ghi thứ ngày, ai hỏi hôm nay là ngày nào, dù ở đâu em cũng luôn luôn trả lời ngay tắp lự. Lời thầy nói như một điều đương nhiên, em cũng không cố suy nghĩ mấy, nhưng nó vẫn ở lại trong tâm trí em.

Thầy giáo dạy Toán lớp Sáu, lớp Bảy của em cũng từng nói với chúng em một điều: Không ai tắm hai lần trên một dòng sông. Để ví dụ thầy còn vẽ một con người nhỏ xíu ở bên trong một con sông có nước chảy. Em nhớ thầy có bảo: Người ta tắm nhiều lần, đó là một việc rất bình thường, nhưng ngày mai ta tắm, ta không phải là ta của ngày hôm qua nữa, con người luôn thay đổi, dòng sông cũng không như hôm qua nữa, dòng sông cũng thay đổi. Thầy hỏi chúng em hiểu không, em cũng chẳng nhớ khi ấy lớp đã nói gì nữa.

Em nghĩ lại, thấy thầy cô nào dù nói câu ngắn hay dài cũng từng nói với chúng em về thời gian. Để vào một lúc nào đó, khi kết thúc một điều gì đó, khi em cảm thấy sao mọi thứ trôi quá nhanh, em lại nhớ về. Nỗi buồn do thời gian gây ra là nỗi buồn vô vị, chẳng mấy chốc mà thời gian cũng làm nó nhạt đi. Nhưng lúc này, em lại buồn vì tại sao những con số đếm lại rõ ràng đến thế. 9 năm, 15 tuổi, 2010 - 1014, có những điều gì đã vĩnh viễn trôi qua, 4 năm nhanh như một cái lướt mắt qua dấu gạch ngang, chỉ chốc lát dừng lại để đọc 8 con số ấy, em đã hình dung từ lúc lần đầu bước vào cổng trường đến lúc bước chân ra.

Đó không phải là tạm biệt, là vĩnh biệt em ạ, ngoài với những mốc thời gian đã đi qua, em nhận ra với con người cũng vậy. Tiết học cuối cùng, bải giảng cuối cùng, lần nói chuyện chân thành cuối cùng, lần ăn vặt cùng nhau cuối cùng. Những người nếu không gặp nhau mỗi ngày trừ chủ nhật thì sẽ không còn tự nhiên với nhau nữa, những mối quan hệ khác sẽ tiếp tục nảy sinh. Và sự vĩnh biệt cũng ngày càng được vun đầy bằng những lời tạm biệt ngắn ngủi như vậy.

Giờ thì em biết, tại sao có một bài hát mà dù nhịp điệu vui tươi, lời ca trong trẻo mà từ nhỏ đến giờ mỗi khi nghe em lại thấy rưng rưng buồn. Vì em biết bài hát đang cố không làm em buồn lòng thôi, người ta cố che dấu điều thực tế và buồn bã nhất đấy.

Tạm biệt Búp Bê thân yêu
Tạm biệt Gấu Misa nhé
Tạm biệt Thỏ Trắng xinh xinh
Mai em vào lớp Một rồi
Nhớ lắm, quên sao được, trường mầm non thân yêu...

Cát Minh, 20h50', 24.6.14