Showing posts with label michel houellebecq. Show all posts
Showing posts with label michel houellebecq. Show all posts

1.4.13

Hai nhân vật phụ

Kafka nói gì về những nhân vật phụ nhỉ? Phải rồi, ông cho rằng "Để làm gì cái lối coi thường các nhân vật phụ..." mà ông cảm thấy "thật gần gũi với họ" (Nhật ký). Nếu giả thiết rằng các nhà văn hầu hết đều khó có thể thoát khỏi hoàn toàn cuộc sống cá nhân, thì thấy thật dễ hiểu. Kafka luôn cảm thấy mình là một nhân vật phụ, với sự yếm thế, nhỏ bé và lúc nào cũng cố ngóc đầu dậy vớt vát sự thừa nhận của người bố (Thư gửi bố). Dĩ nhiên, Kafka luôn ý thức được sự yếu thế của mình mà từ đó, vô hình, ông cũng gia nhập vào phe những kẻ chỉ biết nhìn thế giới và không có cơ hội được lắng nghe.

Nhân vật thảm hại nhất trong "Điệu valse giã từ" là ai? Không, đó không phải là bất kỳ người phụ nữ nào trong số: Ruzena, Olga hay Kamila. Càng không phải là những vị "Chúa" giống đực như: Skreta, Jakub, Bertlef. Tất cả bọn họ đều được một vai trò gì đó trong vở kịch, được lên tiếng và được lắng nghe (dù miễn cưỡng). Trong mớ dây hỗn độn đan xen rắc rối đến mức chỉ một khẽ chạm cũng đủ khiến vỡ toang cả hệ thống, thì nhân vật phụ đáng thương Frantisek chỉ là một sự lạc điệu. Frantisek không được ai nghe, chỉ toàn bị xua đuổi. Và vì một nỗi ngây thơ thảm hại, Frantisek chỉ biết rình rập cô người yêu Ruzena mà cho đến lúc chết vẫn nằm ngoài vùng phủ sóng của gã.

Frantisek thực sự thảm hại, đến nỗi chính những sự thảm hại của gã cũng mang một nét mờ nhạt. Và Frantisek là một gã "khốn khổ" vì ngẫu nhiên (?) là kẻ đóng công tắc cho cái chết của Ruzena, để sau đó "lạc  lối cả đời như một nhân tố của bất hạnh". Có lẽ, cái dớp lớn nhất về sự bất hạnh của Frantisek là chính gã cũng không nhận thấy sự bất hạnh của mình. Gã mãi ngây thơ về tình yêu và lòng ghen tuông vốn không hề tồn tại.

Nhưng cho dù nhận thức được tất cả những điều đó thì liệu có tác dụng gì. Như Tisserand của Michel Houellebecq có thể là một nhân vật chính, song cũng là một kẻ bị cái dớp "phụ" ám cho đến chết. Tisserand trong "Mở rộng phạm vi đấu tranh" hoàn toàn nhận thức được sự thảm hại lẫn ti tiện trong con người hắn. Và cho đến một hành động phủ nhận (dự định giết kẻ khác) hắn cũng không dám thực hiện. Rồi hắn chết, không một chút dấu vết.

Các nhà văn có thể thực sự tàn nhẫn nếu họ muốn. Như Houellebecq tàn nhẫn phủ định nhân vật Tisserand bằng việc khiến hắn điên đảo tìm kiếm tình dục lẫn tình yêu trong vô vọng, hay như Kundera tạo nên Frantisek vừa ngốc nghếch vừa ngây thơ. Câu hỏi đặt ra là chúng ta nên làm gì với những kẻ vô vọng đó. Câu hỏi khác là chúng ta sẽ làm gì với bản thân mình, khi không thuộc vào cái phe "chúng ta" của câu trước. Thực sự khó trả lời.

23.12.12

Non một trăm hai chục phút

Cô ấy đã không đến. Nhưng tôi nghĩ mình phải chờ. Vì sao ư, vì tôi là người muốn gặp nàng chứ không phải ngược lại. Cái ham muốn đó thôi thúc tôi tiếp tục đợi. Ít nhất là hai tiếng. Để rồi sau đó, tôi có thể về nhà và một mình buồn rầu cho đến tận đêm.

Tôi luôn nghĩ mình thiếu mọi thứ. Trong khi đó tôi lại quá yêu bản thân mình bằng một lòng tự ái có đôi chút bệnh hoạn.  Khoái cảm! Khoái cảm trong đợi chờ! Khoái cảm trong đau đớn! Hẳn nếu tôi giàu trí tưởng tượng đôi chút, tôi sẽ trở thành một kẻ khổ dâm không chừng. Một kẻ khổ dâm từ trong xương tủy, bản năng và nhiệt thành.

Tôi ngồi đếm xe. Nghĩa đen đấy. Tôi giật mình thon thót với từng tiếng máy nổ. Ngỡ ngàng vì nghĩ nàng đến. Nhưng đúng là nàng không ghé qua thật.

Nàng là một cô gái lịch sự. Nàng luôn biết nói những câu khiến tôi vui lòng. (Hẳn nhiên là nàng không nói để làm tôi vui, chắc bản tính nàng từ bé đã vậy, hồn nhiên và đáng yêu như thế). Và tôi nghĩ nàng mới ngọt ngào và ấm áp làm sao. Đó là tôi với nàng mới chỉ là bạn thôi đấy. Nếu chúng tôi yêu nhau, hay đúng hơn là nếu nàng yêu tôi, vì tôi đã yêu nàng từ lâu rồi, thì hẳn sự ngọt ngào sẽ khiến tôi tan chảy mất thôi.

Đã bảy mươi phút. Tốt nhất là nàng đừng nên đến. Tôi sẽ đợi tiếp, hai tiếng, tất nhiên, rồi tôi sẽ có đủ cớ để căm ghét nàng, và  yêu bản thân mình hơn một chút nữa. Bây giờ nếu gặp nàng tôi chẳng biết sẽ làm gì. "Không, anh không mệt mỏi gì đâu, em đừng nghĩ nhiều. Mà em uống gì, ca cao nóng nhé, tốt cho một ngày lạnh, vâng vâng và vâng vâng...". Tôi tự tởm lợm bản thân mình. Đó, bạn sẽ dễ thấy thứ đạo đức giả đến phát ói của tôi. Nhưng tôi còn biết nói gì hay làm gì khác. Vì, tôi xin nhắc lại, tôi cần nàng chứ nàng chả thiết đếch gì tôi cả. Nếu tôi tỏ ra khó chịu đôi chút thì tôi sẽ tự chuốc lấy sự kinh tởm nơi nàng. Mà thú thật, tôi không khoái làm một bãi nôn mửa cho lắm. Thế nên tôi cứ đợi.

Phải rồi. Một thằng cha nào đã nói "đợi chờ là hành phúc". Cái tay thông minh đó hẳn đang đợi tiền chuyển khoản, đợi một chương trình ti vi yêu thích hoặc một tô tái ngầu đang được bưng ra. Nhất định hắn  không phải đợi một nàng nào đó. Nếu phải đợi như tôi, hắn sẽ thấy chờ đợi giết chết nhanh chóng đến mức nào tình cảm của con người. Thay vào đó là sự căm phẫn không mục đích, không đối tượng và không hướng đến một thực thể hiện hữu nào. Sự giận dữ gặm nhấm dần đầu óc và khuếch tán ra vô số khí độc: tự ái, than thân trách phận, cảm giác bé nhỏ, bất lực và mất tự chủ...

Nhưng nói vô số thứ như thế để làm gì. Thực tế là tôi đang bất mãn vê lờ. Nàng là gì mà bắt tôi phải đợi. Hẳn nhiên nếu tôi có nhiều phẩm chất hơn nữa, (một chiếc Harley-Davidson theo tôi cũng là một phẩm chất), thì tôi đã bốc khói khỏi cái nơi khỉ ho cò gáy này rồi. Nhưng tôi lại yêu nàng. Và tôi thì giống như một tay Tisserand bước ra từ tiểu thuyết của Michel Houellebecq vậy. Có lẽ tôi cũng nên uống thật nhiều như gã, lái xe rồi gây ra một tai nạn nào đó. Chết. Và cuộc đời tôi sẽ trở thành một câu chuyện.

Tôi đứng dậy tính tiền. Rời khỏi quán và ra về. Lòng không đủ dửng dưng để thôi hậm hực. Non một trăm hai chục phút.