Showing posts with label sách. Show all posts
Showing posts with label sách. Show all posts

23.10.16

Cuốn sách an ủi chứng quên

Trong cuốn sách (có cái tựa nhuốm màu tà đạo) Làm sao nói về những cuốn sách chưa đọc, Pierre Bayard dường như muốn nói: Không đọc cũng không sao, không quan tâm thì mới "có" sao. Hoặc đơn giản hơn, chả có gì sao giăng hết thảy. Ổn thôi, mọi chuyện ổn thôi.

Trong diễn biến có phần phức tạp của cuộc cách mạng "văn hóa đọc" nước ta, đây là lời an ủi mạnh hơn một liều móc-phin tiêm thẳng vào não; đặc biệt là cho những ai không đọc (nếu may mắn họ quên "không đọc" cuốn này). Tuy thế, số lượng độc giả hưởng lợi nhiều nhất từ cuốn sách này là những người mắc chứng quên.

Chứng quên có nhiều mức độ, quên câu (hầu hết), quên đoạn (hầu hết), quên nguyên cuốn (chắc cũng hầu hết), quên luôn tựa sách (mức độ này là rất báo động, vì khổ chủ hiếm khi biết mình đã quên). Dù độc giả có mức độ quên ra sao, hẳn cũng đều đôi lần dằn vặt rằng, ụ ẹ thế đọc rồi thì có ích ẹ gì.

Thế có ích gì? Những độc giả theo trường phái "ứng dụng vào cuộc sống" hiển nhiên đã có câu trả lời. Rằng, chả có ẹ gì cả. Tuy nhiên trong thiên đường của những tác phẩm phi hư cấu, ta tạm đưa một nhát katana sắc lẻm chẻ đôi những bộ óc đầy thi vị này, và đi tìm câu trả lời ở một cá nhân khác, một cá nhân (hi vọng) là thông thái hơn: Pierre Bayard.

Pierre Bayard trả lời câu hỏi của độc giả hay quên: Muốn biết hãy đọc cuốn sách mới được dịch ra tiếng Việt của tôi, có tựa Làm sao nói về những cuốn sách chưa đọc. Trớ trêu thay, màn thả thính nhuốm màu mâu thuẫn này có gì đó sai sai: đọc để biết cách không đọc. Là thế quái nào?

Pierre Bayard có cái nhìn ảm đạm mà theo người viết, là còn ảm đạm hơn giác giả của tác giả bài viết "Ham đọc chỉ là huyền thoại" đăng trên TTCT tuần trước. Pierre Bayard tuyên bố "Đã đọc chỉ là huyền thoại". Thực vậy, ranh giới giữa đã đọc và chưa đọc có phần gì đó tương tự như ranh giới giữa thực và mơ trong phim Inception, đại khái thế.

Thế thuốc thử cho hai miền đất giữa đã đọc và chưa đọc này là gì. Câu trả lời từ Pierre Bayard cho biết: vô vọng thôi, làm gì có. Dấn thêm một chút là một mớ thuật ngữ thư viện, sách vở rối rắm mà người viết quên hết rồi (uầy, thật nhẹ nhàng khi người ta có thể dõng dạc tuyên bố mình đã quên).

Mà tóm lại câu trả lời cho chứng quên ở đầu bài là gì: Ai bảo đọc chi rồi quên. Không đọc. Không quên. Ok?

Trở lại với cuốn bí kíp tà đạo của Pierre Bayard, thật ngạc nhiên khi tác giả có thể dẫn ra tá lả sách vở, nhân vật và tác giả khác đến thế. Điều này chứng tỏ "không đọc" thực sự không phải là "không đọc". Nó chỉ là, trong một giới hạn nào đó, thôi đừng tự đánh lừa mình rằng "đã đọc". Cái này nói ra thì có vẻ hơi sáo rỗng, nhưng thực ra là sao rỗng thật. Vì thế, hẳn cuốn sách là một quả lừa tiểu kỳ quan, khi một mặt đặt ra câu hỏi về những cuốn sách "chưa đọc" nhưng sau đó lại đánh lận con đen xóa nhòa ranh giới giữa "đã đọc" và "chưa đọc" làm độc giả lẫn lộn hết cả lên.

End.

Bài "Ham đọc chỉ là huyền thoại" dở ngoài sức tưởng tượng. Đừng đọc nếu bạn chỉ sống một lần. Hoặc nếu bạn còn teen teen thì nên tự viết ra rồi đọc. :D

26.4.16

Đọc (tóm tắt) sách trên Blinkist.com

Dạo này lòng vòng trên mạng mình thấy nhiều phương pháp đọc nhanh, đọc nhiều, tá lả cả. Căn bản là vậy cũng tốt thôi. Song mình rất nghi ngờ chuyện áp dụng mấy phương pháp này. Đơn giản là nó nhọc sức quá. Một ngày đọc mấy chục phút, ghi nhớ, đối chiếu đủ thứ mà một tuần đọc được nhõn một cuốn. Chả bõ công. Hê hê.

Thế nên mình nghĩ chả mấy ai áp dụng đâu. Họ loè người loè mình cả thôi. Hê hê.

Thế lưỡng nan của người đọc:
Đoạn trên là mình đùa đó. Sự thực là nếu ai đọc tí chút như mình, lắm lúc sẽ rơi vào tình huống một mặt muốn đọc, mặt khác lại lười (1). Ổn thôi, thì tìm tóm tắt trên mạng, nhưng lại vẫn lười (2). Tìm ra rồi nhưng hông rõ tóm tắt đó có chất lượng lượng không (3). Thôi, đủ thứ hầm bà lằng, tóm lại đi coi ti vi cho sướng.
Song dù gì, có đọc vẫn hơn không nhở. Không đọc làm sao loè người, loè mình, làm sao tán được mấy em xinh tươi (hoặc không xinh tươi lắm). Hê hê.

Giải pháp:
Mình thấy trên mạng có trang Blinkist.com rất hay. Nó tóm tắt sách cho mình, đơn giản vậy thôi. Cả 3 vấn đề dẫn bạn đến ti vi ở trên (mà vô hình trung, làm mất đi cơ hội gây ấn tượng với những cô em xinh tươi) sẽ được Blinkist.com giải quyết triệt để. Dù gì đọc tóm tắt sách trên Blinkist vẫn hơn hông đọc gì (1). Blinkist chứa hơn 1000 tóm tắt đầu sách nonfiction và vẫn cập nhật hàng ngày. Bạn khỏi mất công google (2). Tóm tắt của bên Blinkist luôn theo chuẩn chung, theo mình là có thể tin cậy được (3).

Trải nghiệm cá nhân:
Mình học marketing, nên thấy cần phải đọc vài cuốn của Seth Godin. Khổ nỗi mình vẫn đang cày dở bộ manga. Vậy nên mình quyết đọc một lần cho mãi mãi mấy cuốn của tác giả này trên Blinkist. Thật ra mấy cuốn này mình đọc review trên Goodreads thấy bảo cố tình câu giờ không cần thiết. Vả lại mình cũng đọc gần xong một cuốn của bác này rồi nên muốn kiểm chứng xem tóm tắt trên Blinkist ổn hay không.

Kết quả là mình hài lòng. Tóm tắt nhưng không khô khan quá đâu nhé. Có cả ví dụ và phân thành từng mục rõ ràng. Nói chung là ổn.

Nói thêm:
Blinkist chỉ có tóm tắt sách nonfiction. Đọc tóm tắt dĩ nhiên là không đủ. Nhưng đọc kiểu này có tác dụng chữa cháy tốt nếu như bạn đang tìm một ý tưởng bổ sung cho bài thuyết trình của mình thêm phong phú. Nó cũng rất tốt nếu bạn muốn càn quét một số lượng sách lớn trong thời gian ngắn. Nếu thấy cuốn nào thơm thì mình tìm cuốn đó đọc lại cho kỹ. Thôi nào, có mất gì đâu. Hê hê.
Nhưng mà tác dụng lớn nhất theo mình vẫn là loè đời loè mình, an ủi vỗ về cái tôi cá nhân. Xoa dịu cảm giác tội lỗi khi thấy mình chưa đọc một cuốn nào đó mà chúng bạn ai cũng đọc cả rồi. Và bọn nớ í mà, bọn nớ là một lũ bạn xấu, vì cứ bàn luận ầm ĩ cả lên về cuốn sách khốn khổ đó, và cho bạn ra rìa. Hic.

Mẹo thêm, rất là quan trọng:
Tin xấu là Blinkist hông miễn phí. Nó chỉ cho bạn xài miễn phí có 3 ngày. Muốn xài thêm thì phải trả khoảng 50 đô một năm. Nhưng nếu bạn muốn xài quá thì bạn có thể lên website Blinkist.com xóa tài khoản đi và đăng nhập lại bằng facebook. Bạn lại có 3 ngày nữa để xài thử. Cứ thế và cứ thế.
Hi vọng là mấy dòng tào lao của mình có ích cho bạn. May mắn nhé. Hê hê.


Cái bài tào lao này của mình trên tve-4u bị xóa không thương tiếc vì bị cho là quảng cáo. Mình hận. Mình hận. Mình hận. Giờ mới hiểu cảm giác của Hà khi bị người khác hiểu lầm. Uầy, xã hội thiếu niềm tin nó thế.

14.4.16

Đọc gì tá lả hôm nay?

Không cần mở bài dài dòng đâu nhể. Hê hê.

Từ lâu mình đã từ bỏ việc chọn gu đọc cẩn thận. Thế nên lên một list sách mới, một list sách theo chủ đề, một list sách theo thể loại… đối với mình là một điều bất khả. Hic!

Điển hình như Quấn-quít của Romain Gary mới ra tháng vừa rồi, mình bỏ dở cái rụp. Cuốn này đúng kiểu như muốn thách thức khả năng kiên nhẫn của mình.

Thế mấy tháng vừa rồi mình đọc gì. Như đã nói. Tá lả.

1) Hyperbole and a Half: Unfortunate Situations, Flawed Coping Mechanisms, Mayhem, and Other Things That Happened

Bắt đầu bằng một blog với nét vẽ nguệch ngoạc, Allie Brosh ra mắt cuốn sách đúng kiểu tá lả chủ đề, từ chuyện chó mèo, chuyện nỗi ám ảnh thơ ấu với bánh kẹo, chuyện không thích ăn ớt đến chuyện có một bà mẹ là hướng đạo sinh thảm họa, trên hết là những trải nghiệm của cô với chứng trầm cảm.

Allie Brosh post entry đầu tiên về chứng trầm cảm của mình tháng 10 năm 2011, sau đó cô biến mất. Đến mãi ngày 9 tháng 5 năm 2013 cô post entry Depression Part Two, chấm dứt quãng dài im lặng của mình. Entry này đạt một triệu rưỡi view chỉ trong ngày đầu tiên!!!

Với mình trầm cảm tất nhiên không phải chuyện đáng để đùa. Allie cũng vậy. Depression Part One và Depression Part Two là hai bài thú vị mô tả những trải nghiệm với chứng trầm, đặc biệt là ước muốn tự sát :D

Mà như đã nói ở trên, cuốn này thú vị ở chỗ nó có rất nhiều thứ hài hước khác. Không phải kiểu hài hước cù lét. Những câu chuyện be bé trong này đôi khi rất đẹp, về đủ thứ linh ta linh tinh, ngốc xít mà rất thực chứ không thậm xưng :D. Đặc biệt fan 9GAG thì tất nhiên nên đọc, quá quen với mấy cái meme này rồi còn gì :D

2) Modern Romance

Aziz Ansari có show hài Master of None rất nổi trên Netflix. Hồi xưa mình thích show Louie của Louie C.K bao nhiêu thì sau này thích Master of None bấy nhiêu. Có khi còn thích hơn, vì giọng điệu của Aziz lạc quan hơn nhiều. Louie thì có vẻ chua xót.

Hừm, dù gì thì cả hai diễn viên hài này đều, hừm, nói sao nhỉ, đều không có vẻ biết tuốt. Có ai mà thích nổi một tay biết tuốt? Thật đấy, không ai thích một tay biết tuốt, dù đó là một diễn viên hài. Hỏi thì ít, mà nói thì nhiều.

Modern Romance là một nghiên cứu của Aziz cộng với một giáo sư xa hội học nào đó. Mình không hiểu tại sao tên của giáo sư này lại không có trên bìa. Haha. Đại để trong một lần bị một cô gái bơ, không trả lời tin nhắn, Aziz mới lần đầu tiên đặt câu hỏi thế quái nào tâm trạng của mình lại tệ thế chỉ vì chuyện đó. Hẳn là chục năm trước chẳng có ai đau khổ kiểu như mình bây giờ. A lê hấp, thế là một tác phẩm kiểu: Tình yêu: xưa và nay ra đời :D

Cuốn này lại là một dạng tá lá khác, với hình chụp tin nhắn qua lại giữa các cặp đôi, với thông tin về sự trỗi dậy của mạng xã hội Tinder, với cả các mẹo để khiến hình chụp profile trở nên hấp dẫn hơn. (Bật mí một tẹo, 90% cơ may hẹn hò trên mạng phụ thuộc vào cái hình bé tẹo này. Bật mí thêm một tẹo, nếu bạn là đàn ông, hãy dùng một cái hình chụp với thú cưng, được điểm lắm đấy. Khổ, thảo nào dạo này đi đâu cũng thấy khoe chó :( )

Mình thích cách mà Aziz kết lại cuốn sách. Anh nói rằng thời nay gặp gỡ được nhiều, có nhiều cơ hội lắm, vô số luôn. Nhưng để hạnh phúc hay không vẫn phải dựa nhiều vào lòng kiên nhẫn, kiên nhẫn với mình, kiên nhẫn với người. Không phải cứ nhảy như choi choi là hay.

Tóm lại cuốn này của Aziz Ansari rất dễ đọc. Nếu ai thích kiểu lãng mạn nhẹ nhàng trong Master of None thì sẽ thích cuốn này.

3) Three shadows

Ban đầu mình nghĩ đây là một graphic novel kinh dị kiểu ma ám. Hóa ra bị lừa. Nói ra không biết có bị coi là spoiler không nhở. Thôi kệ. :D

Cả cuốn comic này là ẩn dụ về cái chết, bằng cách kể một cuộc vật lộn của người bố hòng giữ lại mạng sống cho đứa con. Ước muốn bảo vệ đứa con chống lại trò đùa của số phận, bố và con đã dấn vào một cuộc hành trình dài. Trong hành trình đó, người bố từ bỏ tất cả, ngay cả trái tim mình để có thêm sức mạnh níu kéo cuộc sống cho con.

Thực sự đây là một câu chuyện cảm động. Mình luôn tưởng tượng ra một ông bố nào đó đang phải vật lộn cùng con mình với bệnh tật chắc cũng giống thế này.

Song nếu thế thôi thì cũng thường quá. Cuốn này khai thác cả nhân vật đứa con, vốn trong những câu chuyện kiểu này vẫn bị xem là yếu đuối theo một chiều hướng khác, rất khác. Khác thế nào thì đọc sẽ rõ. He he.

Song chưa hết đâu, cuối cuốn này mới có một chi tiết rất oách. Chi tiết này làm mình thấy cuốn này đúng là đỉnh. Nó nâng cả cuốn comic theo một chiều hướng khác, người lớn hơn, trưởng thành hơn, thấu hiểu và khoan dung hơn. Cũng như trên, đọc thì sẽ rõ. Chớ spoil tới đây là hết cách spoil tiếp rồi.

4) Cha và con (của Cormac McCarthy nha)

Sẵn tiện phía trên có cha với con thì đọc luôn cuốn này luôn. Cũng cha với con cả thôi. Cũng cha với con, đơn độc, hành quân qua thác qua ghềnh, tạt qua tạt lại giữa sự sống và cái chết.

Song ông bố vô danh trong Cha và con của McCarthy còn kiêm luôn một nhiệm vụ khác, quan trọng ngang ngửa với bảo vệ mạng sống cho con, đó là bảo vệ sự ngây thơ của đứa con.

Trong khi đọc cuốn này, mình cứ nhủ thầm trong đầu: cha này làm thế thì được cái quái gì. Gần chết đói nhăn răng mà còn sợ thằng con lên cơn điên à?

Trên chuyến hành trình này của cha và con, cha luôn giữ một thứ trật tự có thể giải thích được giữa sống sót, sự khoan dung, lòng trắc ẩn. Tất nhiên là ông không để con mình nghẻo rồi, nhưng ông cũng không muốn đứa con mình trở nên tàn nhẫn, vô nhân tính và không còn nhạy cảm với bất cứ thứ gì.

Nhưng rõ ràng là làm thế chỉ khiến thằng nhóc bớt đi cơ hội sống sót thôi. Tới giờ mình vẫn không hiểu nhân vật cha trong này nghĩ gì. Chắc lại là một ẩn dụ nào đó. Ẩn dụ everywhere.

5)… Định gõ tiếp cho xong năm cuốn mà mệt rồi. Em chã.

9.1.16

Đọc Hải trình Kon-Tiki

kon_tiki_film_poster_art_boat_whale_sea

Hải trình Kon-Tiki là một cuốn sách quá chán với một khởi đầu rất hứa hẹn. Hứa hẹn vì hành trình vượt biển này nhằm chứng minh một hành trình khác cách đây hàng nghìn năm, khi những người châu Mĩ đầu tiên vượt biển bằng bè để đặt chân lên các đảo ngoài khơi Thái Bình Dương.

Thay vì đọc hải trình Kon-Tiki bạn có thể đọc vài cuốn khác kiểu như Cuộc đời của Pi, Robinson Crusoe, Hai vạn dặm dưới đáy biển, Đảo giấu vàng thậm chí xem serie phim tài liệu Man vs Wild.

Nói nó chán bởi vì thực sự là nó rất chán với vị trí là một tiểu thuyết phiêu lưu. Cái chuyện bè Kon-Tiki vượt Thái Bình Dương là có thật. Song mình nghĩ với sự thật kiểu có một không hai như thế, sách phải hay hơn nhiều.

Có ba điều mình quan tâm khi đọc cuốn này: Một là bản thân cái bè gỗ, hai là hệ sinh vật biển, ba là ẩm thực. Cái bè gỗ thì đọc xong mình vẫn chỉ hiểu đó là cái bè gỗ, không biết gì hơn :)). Hệ sinh vật biển thì lèo tèo vài con cá mập, cá voi, cá thu… Sách không có nói kỹ về cách đánh bắt. Còn phần ăn uống – phần mình thích nhất – thì chỉ điểm dăm ba câu.

Hồi trước đọc Cuộc đời của Pi, cảnh đánh bắt cò con của Pi bằng lưới, vớt được có vài con tép mà trông sinh động. Còn đằng này sáu ông thủy thủ bắt một ngày cả chục con cá bự khiếp mà chẳng có lấy một dòng miêu tả.

Hồi đọc Ông già và biển cả, có cảnh ông già ăn cá sống với muối và thèm một chút chanh nhưng không có, cảnh đó mình cũng nhớ miết. Giờ đọc cuốn này, mấy anh này mang cả nồi niêu xoong chảo, đồ lề đủ cả, mà ảnh miêu tả sơ sài thấy tội luôn.

Mà ai đọc thì sẵn tinh thần là một phần năm cuốn sách cái bè vẫn chưa thành hình. Cái vụ đóng bè thì chỉ chạy ra chạy vô cơ quan này cơ quan nọ. Vô rừng đốn gỗ thì ô tô băng băng. Không thấy mảy may cái gì rùng rợn.

Vượt Thái Bình Dương mà cảnh cứ như vượt Hồ Tây, sơ sài kiểu gì á, rồi lên đảo nhảy múa với thổ dân, rồi chia tay, rồi về Mĩ. Hết.

Kết luận một câu: Mấy anh Kon-Tiki này cực hên. Cái sách đã vầy, cái phim chẳng hiểu làm kiểu gì. Chán chả buồn ngó.

7.1.16

Đọc graphic novel Blankets của Craig Thompson

blankets-craig-thompson-graphic-novel-award-winning-quilt-raina

Tiểu thuyết tranh Blankets của Craig Thompson đối với tôi giống như một sự vớt vát tuổi trẻ, mà may mắn thay, vẫn còn rơi rớt lại chút ít.

Nếu ai đã đọc qua Blankets, hẳn đã nhận thấy không ít sự đối lập trong hình thức và nội dung của cuốn này. Hơn 600 trang sách là một chuỗi những dịu dàng, ở những đoạn vật lộn nhất, ta vẫn có thể cảm nhận được sự dịu dàng vô bờ bến của các nhân vật. Ngược lại, nét vẽ nhọn hoắt, góc cạnh cứ như muốn cắt nát tầm nhìn của người đọc. Ấn tượng lớn nhất của tôi dành cho cuốn này là sự kết hợp đó hoàn hảo biết bao.

Blankets viết về tuổi trẻ của một anh chàng ất ơ vờ và vờ vật cùng những câu hỏi của anh ta về đủ thứ: tình yêu, tôn giáo, tình dục, ước mơ, hoài bão, gia đình… Mở đầu cuốn này là cảnh hai anh em phải chia sẻ một cái mền cho nhau. Hehe, dù dành dung lượng rất lớn để nói về tình yêu đôi lứa, song thứ tình yêu này chỉ là một phần trong chuỗi những đi tìm của cậu chàng Craig. Craig -  cũng là tác giả – dung hòa mọi thứ trong một tiểu thuyết tranh, không thiên vị bên nào.

Cái tôi thích nhất ở Blankets là trạng thái ất ơ, mất cân xứng rất đỗi tự nhiên khi tác giả mô tả một tuổi trẻ bình thường như chưa bao giờ bất thường. Nhìn lại Nguyễn Nhật Ánh khi viết sách cho cùng độ tuổi. Các nhân vật của ông rất cute, rất dễ thương, song cũng hoàn hảo về mức độ phiến diện. Nghĩa là, hãy quên đi tất cả để tìm lấy một cô bồ. Hãy vui vì có cổ, hãy buồn vì mất cổ, và hãy vật lộn cùng nhiều quân sư để tranh giành cho được cổ. Làm như trẻ thì chỉ có gái không bằng.

RRptZjk

Ngược lại, với Craig, cậu chàng không biết nên nghĩ thế nào với mọi thứ xung quanh: Cậu nên yêu như thế nào, nên giữ lấy tình yêu của mình kiểu gì, cậu có nên theo đuổi việc vẽ tranh, có nên tin vào chúa, nghĩ thế nào về gia đình mà trung tâm là cậu em trai – người sẻ chia cái mền cùng cậu.

Craig cũng trải qua một trạng thái rất phổ biến của tuổi trẻ: Không biết mình đứng chỗ nào trong mớ cuộc đời hỗn loạn này. Cậu chàng ít nói, chỉ đam mê mỗi vẽ, song đó cũng chỉ là một trong những con đường để lựa chọn. Không có thông điệp đam mê là tất cả hở? :D

Cơ mà Craig không hoàn toàn bị điên. Tôi nghĩ mình rất dễ bị điên vì sợ hãi trong giai đoạn đầu đời ất ơ này. Craig không điên, có lẽ vì có Chúa. Craig là một con người tôn giáo dù rằng cuối cùng cậu cũng từ bỏ hầu như tất cả, cả tình yêu, cả chúa, cả quá khứ. Chắc chỉ còn giữ lại tình yêu, như một ảo ảnh.

blankets5 (1)

Nếu ai muốn đọc Blankets, hãy chuẩn bị một tâm thế là chuyện sẽ chạy rề rề. Theo tôi thấy, Craig rất thích trang trí, thành ra khung hình chạy chạy chậm thôi rồi. :D