Showing posts with label trường lớp. Show all posts
Showing posts with label trường lớp. Show all posts

24.6.14

2010 - 2014. Tạm biệt.

Hôm nay em đã chính thức chấm dứt quãng đời học sinh cấp Hai rồi. Em vẫn buồn buồn như mọi năm. Ngày kết thúc năm cấp Một, em đã về nhà nói với mẹ rằng, mẹ ơi con cứ thấy buồn buồn sao ấy, thầy giáo hôm nay tổng kết mà cũng bị xỉn nữa, con càng buồn hơn. Mẹ em bảo chả buồn sao được, chia tay trường cũ thì phải buồn chứ. Nhưng lạ thật, hôm nay em lại không thấy buồn như ngày xưa, không phải kiểu lưu luyến cây phượng, tán bàng nữa. Ấy là một sự nuối tiếc khác, em buồn vì em nhận thức được điều mà mình không thấy được vào những năm ấy, sự chia tay, sự vĩnh biệt. Vĩnh biệt có gì là nặng nề, có gì là đau đớn đâu, ai cũng sợ nó nhưng nó không đau đớn đến thế. Tuy vậy, người ta vẫn e dè mà gọi nó bằng cái từ dịu dàng hơn, tạm biệt, không phải vì vẫn còn hi vọng gặp lại, mà đó chỉ là một cách nói giảm nói tránh với những điều đã vĩnh viễn trôi đi với thời gian.

Thầy giáo lớp Bốn, lớp Năm của em từng nói: Các con có thể gặp lại giờ này, thứ... này, tháng... này vào một lúc nào đó, nhưng qua hôm nay các con sẽ không bao giờ gặp lại thứ... ngày... tháng... năm như lúc này nữa. Ngày học cấp Một, trên bảng đen luôn trường em luôn có hàng chữ ghi thứ ngày, ai hỏi hôm nay là ngày nào, dù ở đâu em cũng luôn luôn trả lời ngay tắp lự. Lời thầy nói như một điều đương nhiên, em cũng không cố suy nghĩ mấy, nhưng nó vẫn ở lại trong tâm trí em.

Thầy giáo dạy Toán lớp Sáu, lớp Bảy của em cũng từng nói với chúng em một điều: Không ai tắm hai lần trên một dòng sông. Để ví dụ thầy còn vẽ một con người nhỏ xíu ở bên trong một con sông có nước chảy. Em nhớ thầy có bảo: Người ta tắm nhiều lần, đó là một việc rất bình thường, nhưng ngày mai ta tắm, ta không phải là ta của ngày hôm qua nữa, con người luôn thay đổi, dòng sông cũng không như hôm qua nữa, dòng sông cũng thay đổi. Thầy hỏi chúng em hiểu không, em cũng chẳng nhớ khi ấy lớp đã nói gì nữa.

Em nghĩ lại, thấy thầy cô nào dù nói câu ngắn hay dài cũng từng nói với chúng em về thời gian. Để vào một lúc nào đó, khi kết thúc một điều gì đó, khi em cảm thấy sao mọi thứ trôi quá nhanh, em lại nhớ về. Nỗi buồn do thời gian gây ra là nỗi buồn vô vị, chẳng mấy chốc mà thời gian cũng làm nó nhạt đi. Nhưng lúc này, em lại buồn vì tại sao những con số đếm lại rõ ràng đến thế. 9 năm, 15 tuổi, 2010 - 1014, có những điều gì đã vĩnh viễn trôi qua, 4 năm nhanh như một cái lướt mắt qua dấu gạch ngang, chỉ chốc lát dừng lại để đọc 8 con số ấy, em đã hình dung từ lúc lần đầu bước vào cổng trường đến lúc bước chân ra.

Đó không phải là tạm biệt, là vĩnh biệt em ạ, ngoài với những mốc thời gian đã đi qua, em nhận ra với con người cũng vậy. Tiết học cuối cùng, bải giảng cuối cùng, lần nói chuyện chân thành cuối cùng, lần ăn vặt cùng nhau cuối cùng. Những người nếu không gặp nhau mỗi ngày trừ chủ nhật thì sẽ không còn tự nhiên với nhau nữa, những mối quan hệ khác sẽ tiếp tục nảy sinh. Và sự vĩnh biệt cũng ngày càng được vun đầy bằng những lời tạm biệt ngắn ngủi như vậy.

Giờ thì em biết, tại sao có một bài hát mà dù nhịp điệu vui tươi, lời ca trong trẻo mà từ nhỏ đến giờ mỗi khi nghe em lại thấy rưng rưng buồn. Vì em biết bài hát đang cố không làm em buồn lòng thôi, người ta cố che dấu điều thực tế và buồn bã nhất đấy.

Tạm biệt Búp Bê thân yêu
Tạm biệt Gấu Misa nhé
Tạm biệt Thỏ Trắng xinh xinh
Mai em vào lớp Một rồi
Nhớ lắm, quên sao được, trường mầm non thân yêu...

Cát Minh, 20h50', 24.6.14

9.12.13

Thành tích thành tích everyđmwhere

Tôi ghét bàn chuyện thành tích, tôi cũng chẳng bao giờ đặt kế hoạch (ít nhất là đến lúc này) một năm phải làm được bao nhiêu thứ vân vân. Đơn giản vì tôi nghĩ mình đã có tất cả đủ để sống yên ổn. Vậy nên tôi gặp khó khăn khi thấy người ta chạy đôn chạy đáo để tìm kiếm thứ này thứ nọ. Đề ra đủ thứ bà rằng để biện minh cho sự đua đòi của họ. Họ bảo muốn làm cho người khác vui vẻ, muốn được người khác yêu mến, muốn tích cực để xây dựng tập thế. Láo toét, láo toét cả, họ chẳng bao giờ nói rằng bản thân muốn như thế. Rằng muốn có cái để báo cáo, muốn được tán dương, muốn được cái lao động tiên tiến không đánh lộn chửi lộn, quanh năm bán mặt bán lưng đi đâu cũng mần không ra. Tôi vẫn nghĩ khi người ta thành người lớn, người ta nhận thức được, khi đó người ta có quyền lựa chọn. Chẳng điều gì là không bình đẳng, ngay cả những chuyện gian lận thường như cơm bữa. Vì ai cũng có trí khôn để lý giải cho những sự lựa chọn, hay chí ít là biện minh cho chúng. Vậy nên dù khi thi cử, ai chép bài người khác, ai lật tài liệu mà khi ấy tôi thì không, tôi cũng chẳng oán trách trường học bất công vãi tè. Vì tôi biết mình cũng có cơ hội ngang bằng bạn bè, chỉ là tôi không làm như họ. Y như làm trắc nghiêm ABCD vậy. Bài trắc nghiệm mà thực tế chúng tôi làm, dù chỉ có hai đáp án, còn khách quan hơn nhiều. Nhưng khác với những chuyện ấy, tôi không thể nào chấp nhận nổi những chuyện thành tích của riêng ai mà kéo tôi vào. Biến tôi thành cái cớ để làm trắc nghiệm ABCD. Bỗng nhiên, tôi thấy mình chả khác gì cây thước kẻ, muốn gạch chỗ nào cũng được. Thậm chí muốn vẽ góc vuông thì chỉ cần quay hướng khác là đã dễ dàng thay thế một cái ê-ke.

Tôi là học sinh, là học sinh thì không thể đứng chống nạnh chửi lộn, dù không thể cũng không thể nói dai, dù có đúng cũng thành dại. Bố tôi dù đi dạy nhưng chũng chỉ là phụ huynh dưới quyền kiểm soát của điểm số con cái. Ông có những nối tức giận của riêng mình mà có lẽ tôi không thể hiểu hết. Nhưng tựu trung lại, tôi kể chuyện, gia đình tôi giận cũng là vì cái đề tài cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng rất chi là tiến thoái lưỡng nan của mớ mớ thành tích trường học. Chuyện nghiên cứu khoa học, người ta bảo các bác không phải làm mà là đệ tử các bác làm, bảo bọn chúng kiếm cái gì đó để nghiên cứu rồi bẩm lên các bác, các bác ân chuẩn rồi dâng lên các ông. Tiếp đó là chuyện gì nữa, các bác và đệ tử các bác đi dần sẽ biết. Vậy, các bác hiểu chuyện, các bác nghĩ bọn đệ tử cũng thông thái lắm. Các bác nói dăm ba câu, bọn chúng ngẩn ra hề hề. Vài bữa sau bọn chúng bảo điều gì đó ngu ơi là ngu mà các bác biết, mấy cái đó chỉ được thành phẩm trong ảo mộng. Bẵng đi vài ngày, các bác cân đo đong đếm rốt cuộc cũng tìm ra một nghiên cứu hàn lâm vãi vờ của một cô Ngờ nào đó. Kiểu này là nghiên cứu chính cống chứ không vật vờ ảo tưởng nữa. Ngặt nỗi cô này viết tên cổ ở mọi nơi nên đành phải biên lại mớ giấy tờ. Nhưng chỉ còn ngày nữa là dâng báo cáo lên các ông, điều quan trọng bấy giờ chẳng phải là bọn đệ tử thông thái đầu óc. Chỉ cần bọn đệ tử ngón tay nhanh nhảu, chúng sẽ biên tài liệu lại tất tần tật để các bác còn đón kịp xe lên trên.

Và như những con ngựa, bọn đệ tử còm đầu óc nhưng nhanh nhảu ngón tay cấp tốc hoàn thành cho các bác. Và như những con ngựa, chúng không hề hay mình đang bị cuốn vào một cuộc đua mà nói chung chả quan trọng với bất cứ ai ngoài cái bảng vàng của các bác. Không một chút cỏ, không một chút chỉ dẫn chạy nhảy thế nào, các bác chỉ vuốt ngựa mấy cái rồi bảo, dễ lắm, có gì đâu, dơ chân lên là chạy được, có đường chạy sẵn rồi mà sợ nỗi gì. Thật tình mấy bác chứ ngựa này thà để bị thịt còn hơn là chạy đua trong vô thức để người ta cười cho. Cơ mà cái quan trọng chả phải là chuyện biết hay không biết chạy, cái quan trong là ngựa của các bác quá trong sáng, trong sáng đến mức không biết chạy vì lẽ gì, luật lệ thế nào, ý nghĩa của việc thi thố là gì. Ai cũng bảo là đơn giản lắm, cơ mà có ai làm ngựa đâu mà biết chạy nhảy thì mệt mỏi thế nào, nếu dễ dàng thế thì sao các bác cứ phải đôn đáo cả lên.

Ai cũng bảo dễ, dễ thế thì sao chả ai chừa chút chỗ cho sự chân thành lẻn vào. Quanh năm thành tích thành tích, môn À cũng thành tích, môn Ờ cũng thành tích. Ai cần thành tích số lượng thì bảo người ta đẻ nhiều vào, ai cần thành tích chất lượng thì thải bớt đồng loại cùi ngay ra. Còn những người nào cần thành tích cả số lượng và chất lượng thì chỉ còn đường chân thành tu luyện. Khi đó, lễ tổng kết chẳng phải vui hơn chăng, các bác sẽ chẳng phải báo cáo đủ thứ, rồi bảo trời nắng, rút ngắn chương trình, không phát thưởng học sinh giỏi nữa.

9.10.13

Đường đi học mỗi sáng mỗi chiều

Gần bốn năm qua, gần như hằng ngày, tôi đi trên một con đường để đến nơi mình cần đến nhất. Trường học, nơi những nỗi buồn hoàn thiện và tiêu tan, còn niềm vui thì vùn vụt như sao chổi – mặc dù, tôi chưa thấy sao chổi sao giờ. Linh tinh, tôi nghĩ việc đến trường sẽ giảm đi ý nghĩa của nó nếu bạn bay đi đến trường chứ không phải là đi trên một con xe đạp dãi dầu nhờn bụi. Tất nhiên là chẳng mấy khi tôi để ý đến chuyện em nó ra sao nếu không có một ngày em nó bị mấy tên gian tà xả lốp. Cũng giống như con đường mà hằng ngày tôi đến trường. Tôi sẽ không thích nó nếu luôn có những người bạn đi về cùng và khi ấy chỉ chăm chăm tám chuyện. Tám chuyện cũng tốt, nó làm mình vui. Nhưng những cái vui ấy chẳng bao giờ lặp lại, chẳng có cái vui nào giống cái vui nào. Và sẽ chẳng có thứ gì sâu đậm lên khi vui vì tám chuyện.

Khi nhìn những ngôi nhà trên đường về, tôi lại nhận ra những ngôi nhà mới hơn. Không phải những ngôi nhà mới sơn, mới xây. Đó là những ngôi nhà mà tôi mới nhận ra rằng nó tồn tại. Những ngôi nhà với hình thù khác nhau nối tiếp như bản danh sách lớp tôi. Mà đôi khi, nhìn thấy họ, cũng như như lúc nhìn những ngôi nhà ấy, tôi mới nhận ra tôi đã lơ họ đi như một điều vốn dĩ giữa vô số nhưng nhân tố nổi bật khác. Những người mà tôi ghét, người mà tôi thương, những người mà tôi ghen tỵ và ước được là họ đến bất lực thì thôi.

Có lần, tôi đã hỏi một người bạn rằng trên đường về nhà đằng ấy có loa phát thanh hay không. Người bạn đó nói với tôi rằng có, rất nhiều là đằng khác, đến Tết là reo vang lên luôn. Hóa ra không chỉ có mình tôi nghe những âm thanh ấy vào mỗi chiều về. Đài phát thanh ở quê tôi đã trở thành một sự sẻ chia thầm lặng, nhất là mỗi khi chiều về, hơn là vào những buổi sáng ồ ạt với toàn những lời quảng cáo thạch rau câu Long Hải này kia. Chiều muộn là lúc mọi người trở về để bật tung sự uể oải dồn nén, chẳng còn gì vui hơn những khi đi qua đài phát thanh… Tôi nghe những âm thanh người ta trao tặng nhau. Mà đôi khi, tôi nghe trong ấy những bài hát dành tặng cả cho mình. Một bài hát mà tôi không biết tên, tôi cũng không nghe rõ lời vì chiếc loa đã quá già để hát hò trong trẻo. Nhưng thế là đủ, con đường cộc cằn, đồng ruộng xanh mơn cùng bầu trời xanh trở nên hài hòa hơn hẳn. Tôi nắm chặt tay lái xe đạp, ước gì chiếc xe có thể càng chậm càng tốt để không đi qua khoảng không đầy ngọt ngào ấy. Có lẽ, tôi chẳng thể nào quên nỗi rung động của mình khi đó.

Tôi đã đi qua nhiều người, nhưng tôi chỉ nhìn thấy hai cụ già một cách thường xuyên nhất. Hai cụ ông. Một cụ xuất hiện ngày nắng. Còn một cụ hay xuất hiện vào ngày mưa. Một cụ tôi hay thấy lúc đi học về buổi chiều. Còn một cụ tôi hay nhìn thấy lúc đến trường vào buổi sáng. Cụ xuất hiện ngày nắng buổi chiều thường ngồi ở trước sân nhà không bóng tỏa, cụ thường ở trần và phô ra cái thân hình mập mạp đo đỏ khó tả. Cụ không cô đơn vì lúc nào bên cạnh cũng có ai đó bắc đẩu ngồi cùng để nhìn dòng xe qua lại. Còn cụ xuất hiện ngày mưa buổi sáng khi nào cũng ngồi trên lan can dưới bóng một cái cây trong vườn, cụ gầy ốm và lúc nào cũng đội một cái mũ len đỏ. Trông cụ rất giống cụ ông trong phim hoạt hình Mary And Max mà tôi từng xem. Vì cụ luôn xuất hiện khi phông trời u ẩn, vì cụ lại đội chiếc mũ len đỏ, và vì quanh cụ chẳng có ai mỗi lần xuất hiện. Một đứa trẻ cũng không. Suốt một năm, tôi cứ nghĩ sẽ hoàn hảo hơn nếu người đội chiếc mũ đỏ ấy là một cụ ông. Tôi chỉ để đến chiếc mũ len đỏ ấy cho đến khi biết cụ đích thị là ông chứ không phải bà. Mới đây, tôi thấy ba bốn đứa con nít trước sân nhà cụ, chắc là cháu chắt gì đó, thế cũng vui. Cơ mà người già ít quần áo thật, ông mình trần vẫn hay mình trần, ông mũ đỏ vẫn luôn đội mũ đỏ…

Tôi còn thấy nhiều thứ những thứ vụn vặt nhưng cũng hãy cho là lý thú. Như chuyện một thằng bé không cho bạn chơi cùng nên suỵt con chó đang gừ gừ để nó cắn bạn mình. Chuyện một thằng bạn cũ tôi từng chỉ nó học bản cửu chương năm cấp Một bị ăn tát ngay trên đường vì trộm điện thoại. Chuyện một thằng bé mặt mày trắng trẻo, giọng nói lanh lảnh chửi tục như mút kẹo sau lưng mình… Tôi thấy lý thú vì tôi vô can, có yêu có ghét gì thì cũng vô can.

Giờ thì tôi đi học sáng, có nhiều điều nói trên khó mà thấy lại. Dù có học chiều tuần hai buổi dằng dặc ra.

11.3.13

WC và thư viện trường

Điểm chung duy nhất: Đóng cửa quanh năm

Điểm khác biệt rõ nhất: Khi mà cái nhà vệ sinh bầy nhầy cô đơn còn ở đấy, mấy bụi cây thì rộn ràng như đang độ xuân thì vì tấp nập người qua và nhà dân thì lâu lâu lại đón vài kẻ không mời vác mặt đến tìm chốn ưu tư coi bộ vô duyên kì lạ hết sức với họ, thì chuyện cái thư viện mở hay đóng cửa chả bố thằng nào chịu dòm.

Có kì lạ không khi mà hễ một đứa nào đó mặc áo trắng quần tây hoặc vận một bộ đồ thể dục rất là đường hoàng lại bị coi như đồ ăn trộm có chủ ý chỉ vì vào mượn nhà vệ sinh. Sao mày lại không mượn nhà trên, mượn nhà dưới, mà lại muốn chui tọt ra sau vườn để vào được cái nhà vệ sinh của tao? – Đó là một trường hợp dù chưa bao giờ mắc phải (nói rõ  tí đỉnh) nhưng tôi đã từng nhìn thấy , thấy rõ luôn cái “thằng ăn trộm” đáng thương ấy nói vài câu lí nhí mà phải lặp lại đôi ba lần cho một bà lão đang giật mình thảng thốt. Và mấy bà già, khoảng trên tuổi lục tuần, dường như là một phản xạ vô điều kiện cứ phang lại rằng: Thế trong trường không có nhà vệ sinh à?  Và nếu các bà không hỏi lúc này- lúc xin cho mượn thì cũng là lúc kia – lúc đã mượn xong rồi.

Hoặc là cả…lúc đang mượn!!?? – Vài bà có máu hài hước lại còn hỏi nguyên cả cái profile : học trường nào, khối nào, tên gì và vân vân vào cái lúc mọi sự của kẻ mượn ít cấp bách nhất. Vậy thì có đáng không, khi mà bao nhiêu tiền bạc nào là xây dựng, hội phí đổ vào trường từ bao nhiêu ví tiền của phụ huynh để rồi sau đó những cái đầu vẫn còn thơ trẻ tí đỉnh không qua nổi sự nghi ngờ của một vài ai đó. Và, bao nhiêu ông bố bà mẹ thì ngây thơ mà nghi vấn rằng: Trường không có nhà vệ sinh đấy phỏng?

Ồ! Có một cái, có một cái nhà vệ sinh. Và X-WC nhà vệ sinh đích thực (chứ không như mấy cái bờ bụi ngoài kia). Tuy nhiên các em thì không yêu nó lắm. Dù vậy em vẫn giữ cho nó sạch sẽ nhưng sao sau bao lâu nó lại bầy nhầy ra như kia? – Bởi lẽ cái nhà vệ sinh không giống lớp học của nhiều em khác.

Có lẽ nhiều người nghĩ là khập khiễng khi so sánh lớp học với nhà vệ sinh. Nhưng thật ra đối với các thầy cô lúc nào cũng rằng sao nhà vệ sinh lại bẩn thế, các em thật thiếu ý thức thì vốn dĩ đã có sẵn trong đầu sự phân biệt đối xử rồi. Tóm lại khi lớp học ngày mở cửa hai lần với một thái độ chào đón học trò trong khi nhà vệ sinh lại vài ba năm đóng cửa đế một vài tháng tu sửa thì cách nhìn nhận của học sinh đối với nó lại khác đi. Nhà vệ sinh không biến thành một cái thường tình thì bảo sao người ta đối xử với nó một cách bình thường, bình đẳng được.

Tiếp đến với cái thư viện, em cũng đáng thương chẳng kém mặc dù người ta tưởng rằng em cao ngạo, tự kỉ, không chơi với ai. Và vì em không bao giờ mở cửa. Hoặc đôi khi mở lúc thanh tra trường chuẩn về. Thư viện biến thành chốn viển vông với tôi kể từ khi tôi nhận trên tay tấm thẻ thư viện đâu tiên năm cấp Một cùng nhiều bạn bè khác nữa rồi sau đó thì chẳng thấy cô thủ thư đâu. Lúc ấy thì nhiều đứa rất là háo hức nhưng sau cùng cũng hiểu ra rằng nơi đây là bất khả xâm phạm. Trong khi ấy, ai ai cũng nghĩ bọn trẻ bây giờ không ngó ngàng gì đến sách vở mà không biết một sự thật phũ phàng rằng, thư viện đã là một trong những điều bị biến mất trong những mong chờ của chúng tôi.

Người ta có cô đơn không khi đứng sững nơi đấy trong một mớ quay cuồng mà không biết mình có vai trò gì trong cái guồng máy rọt rẹt bị quay tay bởi những kẻ vô tâm. Nhưng sự cô đơn ấy có gần với nỗi thong thả hơn chăng. Cái đó thì tôi không biết, chỉ có điều, khi nhìn vào nhiều nơi, nhiều người tôi thấy có vài thứ thảm hại hoặc kiêu căng hoặc ta tưởng là như thế đến cô đơn rất nhiều.

30.9.12

Chiều chủ nhật (còn là ngày Trung thu của nhóc nữa)!

Xong một buổi đại hội liên đội trù bị ở trường. Ta có thể ngao ngán thở dài chuyện vặt vãnh và nhảm nhí, có thể tính toán việc mình sẽ phải làm, có thể âu lo vì còn bao nhiêu công chuyện khác đang chờ đợi. Chỉ bởi vì, ta được chọn- được chọn cho một chức nhiệm nào đó mà cả bản thân cũng thấy mơ hồ, dù cho đó là một thứ mà cả bao lâu nay người ta chưa hề thay đổi lấy một lần để phủi đi lớp bụi đang ăn dần ăn mòn.

Hiển nhiên, sau bao lâu không ngồi vào một căn phòng kín đáo và quy củ một cách trọn vẹn nào đó, tôi cảm thấy hứng thú hơn là bó buột. Chí ít, tôi cũng không ngáp vặt và để tâm đến những lời phán xét trên kia. Cứ cho như đây là một việc gì đó thật quan trọng và ghê ghớm đi vì rõ ràng, bao nhiêu ánh mắt, bấy nhiêu con người đều thốt lên rằng bản thân đang lệ thuộc vào một thứ mà không mấy ai coi trọng. Ngay chính tôi cũng thế, không hẳn là tôi bất cần với mọi thứ, tôi cũng trông đợi  và vào một điều không ai giống ai cả.

Có những kẻ muốn mình được chọn, muốn mình có tiếng nói (dù cho đó chỉ là thì thầm), có những kẻ muốn đến rồi đi vì đã quá vật vã với thời gian và nghĩa vụ, có những kẻ không muốn gì hơn hoặc coi bản thân là một phần tử đích thực, là người nổi bật thật thà nhất đang trôi chảy và không ai cản trở được sự đều đặn ấy. Và rồi thì ứng cử, và rồi thì chọn lựa và sắp xếp. Những người không được đề cử sẽ ra về. Sau đó là niềm vui, nỗi buồn, sự tự hào, sự nhẹ nhõm,...đủ cả. Để rồi thấp thỏm trong một phút quyết định trọng sự hơn như này.

Tôi là kẻ ở lại, dấn bước đến những chiếc ghế thoải mái hơn cạnh bàn lớn, nhìn đám người lục đục bước ra ngoài trời đang dần ngả màu u tối. Và rằng, sự chọn lọc và thay thế dường như không lúc nào ngớt, dù cho ở một chốn đơn giản như thế này. Dù muốn hay không, tôi cũng phải vẫy tay chào, hoặc nhìn vào nơi giờ đây không còn là chỗ ngồi của họ nữa. Người ta có thể cảm thấy mất mát và rồi thì đủ thứ. Sự trống trải, nhầm lẫn, bỏ sót, thờ ơ, sợ hãi khi phải đương đầu một mình thật nghiêm túc. Vì dù bằng hình thứ nào thì sự loại bỏ vẫn luôn diễn ra. Và biết đâu một ngày, dù trước đó có để ý hay không, ta cũng sẽ vô tình để mất đi ai đó trong một đám đông đang được chắt lọc để buột lại và bỏ xó.

Nhìn những ụ rơm sừng sững bên đường, cạnh đó là vài sợi rơm bé con loay hoay tìm nơi bay nhảy. Ai đó, hãy gom chúng lại đi và ném chúng vào đám lửa vì dù có loay hoay mấy chúng cũng chẳng thể nào tìm lại được cánh đồng xưa kia.