Showing posts with label viết lách. Show all posts
Showing posts with label viết lách. Show all posts

16.9.13

Sài Gòn ký sự hay Câu chuyện đi học của thanh niên chậm tiến

Nếu trái đất đang ấm lên (mà đúng là nó đang ấm lên) thì tôi có góp một phần không bé.

Tôi trọ ở Tân Phú, học ở quận 7 (ai tôi không trả sách, trả tiền, trả nhời tin nhắn biết thế mà cứ đến xiết nợ). Quãng đường từ nhà đến trường dài lê lếch, dài lê thê, dài như nỗi nhớ của một kẻ si tình hay cơn buồn ị của một gã táo bón. Đó là lý do hàng đầu để tôi bùng học. Nhưng không học thì cạp đất mà ăn à. Thế nên tôi lại lê lếch cày cuốc quãng đường lê thê ấy hằng tuần. (Không phải hằng ngày, vì có nhiều ngày, tôi bùng.)

Để đến được hang ổ kiến thức đỉnh cao của thời đại ô trọc phù phiếm, tôi đi qua 2 cái cầu, 3 giao lộ bự và hem đếm nổi  số giao lộ bé, 2 cái chợ bự, 1 cái bệnh viện và 1 ông Phù Đổng Thiên Vương chết chìm trong mấy banner quảng cáo. Ông Phù Đổng Thiên Vương này hình như cầm cành tre lao thẳng vào ông Trần Nguyên Hãn cầm bồ câu chỗ Bến Thành thì phải. Hồi xưa còn theo nhỏ kia cùng lớp, có lần tôi tôi đội mưa đội gió đi xe buýt, bám theo nhỏ đó từ chỗ ông Trần Nguyên Hãn cầm bồ câu cho tới chỗ ông Phạm Ngũ Lão đan thúng. Cha chả, tôi bỗng nhớ đến mấy câu "Hoành sóc giang sơn cáp kỷ thu...Thu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu" của ổng mà "luống thẹn" cái chuyện bỏ bê cuộc đời mà sa ngã theo gái. Hồi đó còn chuyện bó hoa hồng (sẽ kể dịp khác) bây giờ khô queo nhà chị bạn, dính lông mèo tứ tung rất khổ. Nghĩ, chuyện được mất tình... (tất thảy mọi loại) trên thế gian quả là khó lường.

Lại nói chuyện tình, xưa kia nhưng chưa lâu, tôi có bị đá thiệt khổ bởi nhỏ kia kém hai tuổi. Chuyện bị đá gắn với đường Võ Văn Tần. Đường này gần Nguyễn Thị Minh Khai mà cha chả, có lần tôi rẽ trái chỗ đó và bị phạt một trăm rưởi. Thậm tiếc. Thậm hận. Cũng kể từ đó, tôi thề sẽ không ăn bánh cá. Giang hồ thì ít gọi bánh cá mà gọi là Tai-da-ki hay Tai-i-a-ki hay Ta-i-y-a-ki. Mợ, đến tên gọi cũng vẹo cả lưỡi nên không khiến bạn đến The Bean Store mà thưởng thức cái món quái gở chết tiệt ấy cùng mớ sữa đậu nành đặc sệt thơm mùi dứa mùi gừng cùng dăm bảy loại mùi khác. Dở lắm.

Nói chẳng chơi chứ tôi ghét mấy thể loại đứa gái đá tôi. Mà đến đâu rồi nhỉ. À, chuyện đi học. Sáng sớm nay đang rong ruổi thực hiện phản ứng của mớ hỗn hợp hidrocabon thấp (thường nhân gọi là xăng) với oxi, tôi xém tông phải cha kia. Tức cảnh sinh lời, thằng chả phát ngôn ngay: "Đù má, không có mắt hả mậy !" (Chấm thang chứ không phải chấm hỏi). Tôi tức quá lẩm bẩm "Tổ cha mày mày chứ đù". Thằng chả trợn mắt, chắc là thấy khủng khiếp lắm bởi sự dũng cảm của tôi nên hỏi lại không hề nhỏ nhẹ "Mày nói gì?". Tôi tá hóa mới cười hề hề, hét lên tròn vành rõ chữ: "Dạ hem có gì, Saigon đẹp lắm, Saigon ơi, Saigon ơi".

Đến giờ tôi vẫn không hiểu tại sao ca ngợi thành phố mình đang sống, thấu hiểu vẻ đẹp của nó và cảm xúc tinh tế đó được thốt thành lời thì lại bị ăn đập. Phải chăng bây giờ, cả vẻ đẹp lẫn tình yêu đều chả có đất để tồn tại !?

Trong khi đó, mai này và tương lai vài tháng tới, hàng triệu cỗ máy lại tiếp tục thực hiện cái phản ứng giữa mớ hidrocabon thấp kia với oxi, nhả ra một ít tinh túy vào khí trời vốn đã nhiều bụi bặm trên đất Saigon.
.........
Mọi nhân vật và sự kiện đều là hư cấu. Tác giả không chịu trách nhiệm với bất cứ trùng hợp do vô ý lẫn cố ý nào của chính mình và đương sự liên quan. Hehe :P

28.7.13

Chẳng có nhà văn nào

Tôi muốn hỏi có nhà văn Việt Nam nào hiện giờ viết cho tuổi trẻ của bọn tôi. Ấy là tôi sợ mình thành ra ích kỷ, để chính xác hơn, tôi muốn hỏi có ai đó viết cho tuổi trẻ của tôi hoặc những đứa giống tôi chẳng hạn. Ai biết thì làm ơn chỉ giúp tôi có tác phẩm nào viết về một đứa thanh niên hai mốt tuổi, sống tại Sài Gòn, ngày lê lết giảng đường, tối về ngồi facebook, mộng tưởng tình yêu trong tương lai mờ mịt. Chẳng phải văn học sinh ra là để mô tả hiện thực đó sao. Trừ phi tôi không phải là hiện thực. Trừ phi tôi chỉ là một cái khe hẹp bị bệnh trái khoáy trong xã hội, thì tại sao chẳng có ai viết cả. Nghĩa là viết về những đứa trẻ hai mốt tuổi, mơ mộng rồi thất vọng giữa Sài Gòn này.

Thực sự là chẳng có ai viết về tụi tôi cả. Tụi tôi thì quan tâm làm quái gì tới chuyện đấu đá. Tôi sẽ thu hẹp phạm vi lại cho chính xác. Tôi chả quan tâm tới đấu đá mấy. Hồi trước tôi nghĩ mình quan tâm tới tình yêu. Nhưng dần dà, tôi biết mình quan tâm tới tình yêu cũng ít như quan tâm tới mấy chuyện tranh giành vớ vẩn kia vậy. Tôi cũng biết là có điều gì đó bất ổn. Để rộng hơn, tôi thấy điều bất ổn ấy trong khối người mà tôi gặp. Đơn cử là thằng bạn cùng chỗ trọ suốt ngày tụng kinh gõ mõ kia. Hoặc nó là Phật, hoặc là dứt khoát nó sợ gì đó nên mới thành ra thế. Mà đã sợ tức là có bất ổn.

Mà có bất ổn thì tại sao chẳng ai viết. Tôi nghĩ các nhà văn bị kẹt đường ở một khúc nào đó quanh Cách Mạng Tháng Tám hoặc khúc Tân Sơn Nhì - Trường Chinh. Nghĩ mà xem, họ bị kẹt xe ở chỗ đó và mọi ý tưởng sẽ trôi tuột đi mất. Tôi thích tưởng tượng về một thằng sinh viên bị kẹt đường rồi đến trường đâm chết một đứa bạn học. Đó không phải là một ý tưởng tồi nhỉ, tôi thấy nhiều người bị đâm chết kiểu này trên báo rồi. Chết rất vớ vẩn. Nhưng nhiều. Mà nhiều nghĩa là có bất ổn. Có bất ổn sao lại không ai viết. Tất nhiên cũng có nhiều tay nhà báo viết rồi. Nhưng tôi không tin các anh chị nhà báo lắm. Họ toàn nói lại những chuyện đã rồi. Họ không biết rằng bị kẹt xe nên tay sinh viên đó đâm chết bạn học. Chỉ có các nhà văn mới có thể hiểu rõ mà thôi.

Tôi rất thích Moon Palace của Auster. Ông này được cái nổi loạn tới bến trong quyển đó. Các quyển khác tôi không biết nhưng tôi nghĩ người ta sẽ khó mà quên đi cảm giác khác người đó lắm. Trong Moon Palace có cảnh tay Marco làm đủ chuyện điên khùng, suýt chết rồi được bạn cứu. Để trả công hắn cam tâm ngồi nhà dịch tài liệu coi như tự trừng phạt mình. Tôi không hiểu sao cha đó lại tự trừng phạt mình thế nếu như đã kiên quyết cho mấy chuyện mình làm là đúng. Cơ mà tôi thấy đồng cảm lắm. Vì tuổi trẻ của tôi cũng vậy. Ai mà giải thích được chuyện một cái cây nó lớn, nó gãy cành rồi nó lại lớn tiếp cơ chứ.

Có thể nhiều người đánh giá quá cao con người. Anh sinh ra, anh già, anh nghẻo. Trong quãng giữa sinh và nghẻo anh không cần biết tới một số thứ như hiện sinh hay hậu hiện đại, cũng không quan tâm mấy tới Triều Tiên có tên lửa hay Iran có vũ khí hạt nhân. Và anh vẫn sống tốt. Nhưng nhất quyết anh phải né được mấy vụ kẹt xe ra. Ý tôi là phải có nhà văn nào đó nói với anh rằng kẹt xe có thể dẫn đến đẫm máu. Và kẹt xe thì ảnh hưởng như thế nào đến một thằng nhóc hai mươi mốt tuổi. Tôi không nghĩ đó là chuyện không nghiêm túc ba lăng nhăng. Vì chẳng phải trên đời này nhiều chuyện không nghiêm túc cũng cần được giải đáp một cách nghiêm túc hay sao.

Trong khi chờ đủ hai mốt tuổi và Sài Gòn cũng như những bơ vơ ki cóp tủn mủn kia, tôi có thể đọc sách của Hesse. Và tiếc vẫn chẳng có nhà văn Việt Nam nào thực sự viết về một thằng mình như tôi. Hoặc giả có thể coi đó là một điều đáng tiếc.

[Update lúc 2 giờ 4 phút] NHT có một cuốn tôi đọc thấy cũng khá nhộn. Nhưng kết thúc thì lấy của Daniel Defoe rồi sửa lại nên tôi không thích lắm.

12.7.13

"Xin chơi"

Tôi rất sợ ai đó có những ý nghĩ không hay về mình. Ngày còn nhỏ, điều đó đối với tôi không quan trọng lắm. Kiểu như tôi chạy theo một đám bạn rồi cố xin xỏ để mình được chơi chung, tôi coi đó là điều hiển nhiên. Còn bố mẹ tôi lại coi thế là cù lần. Em gái bằng tuổi tôi, đứa khác không cho chơi chung, nó bỏ về nhà chơi một mình. Bố mẹ tôi thích điều đó.

Ngẫu nhiên càng lớn tôi càng bị cho ra rìa. Ngẫm lại các mối quan hệ của mình, từ nhỏ cho đến lớn, tôi toàn là đứa theo cơ chế "xin chơi". Nghĩa là nhảy vô một đám, bảo tụi nó tui cần chơi lắm, rồi cứ lẽo đẽo theo tụi đó miết. Có lẽ vì kiểu tính cách đó, tôi rất sợ bị nghĩ không hay. Vì bị nghĩ xấu đồng nghĩa với bị cho ra rìa, dù là không chính thức. Kiểu gì thì tôi cũng vun vén cho mình một vẻ tàm tạm cầu an cho yên chuyện.

Nhớ hồi đi học đội tuyển, tôi là thằng cù lần xóm lẻ giữa một đám thành phố rất tự tin và rất oách. Học được tháng thì tôi bị đuổi về. Giờ gặp lại nhỏ bạn, thì ra tụi nó nghĩ tôi lúc trong đội tuyển là đứa rất tự tin, có phần huyênh hoang, ngạo mạn. Tôi cứ tưởng tôi khoát áo là yên chuyện, nào ngờ không xong, một đứa sợ hãi nhất bao giờ cũng là đứa cố tỏ ra tự tin trong mọi hoàn cảnh. Nhiêu đó thôi mà xưa tới giờ tôi không vỡ lẽ ra được.

Tôi cứ lớn dần, lớn dần. Một chuyện vui bé cũng khiến máu tôi sôi sục. Một chuyện buồn lẻ loi, mỏng manh cũng khiến tôi sầu thảm. Như chuyện bạn H. dự định làm công chức chẳng hạn, đó là một chuyện buồn, làm công chức nghĩa là tụi tôi mỗi đứa mỗi nơi rồi. Hay như bạn N., chẳng bao giờ nhắn cho tôi mẩu tin nào. Theo nghĩa nào đó, tôi lúc nào cũng thiếu thốn. Và tôi lúc nào cũng muốn ngấu nghiến tất cả mọi thứ.

Tôi đang ngồi ở công ty. Ở công ty, chẳng có ai đọc blog của tôi cả. Thiệt may mắn.

19.4.13

Đọc đúng thời điểm

Nói cho máu thì có những cuốn sách nên được đọc đúng thời điểm của nó. Trên đời, vô vàn sách hay, nhưng con người thì chỉ có được hữu hạn những khoảnh khắc thích hợp để cầm chúng lên và lật trang. Hồi nhỏ, thời gian còn vô hạn thì ít sách. Lớn lên thời gian co lại, thì đâm ra quá trời sách để đọc. Nhưng thậm chí khi lớn có nhiều thời gian đi nữa, những cuốn sách của thuở nhỏ cũng có điều gì đó mà chúng ta không thể tìm lại.

Hồi nhỏ ba má tôi có một tủ sách cũ rất bé. Đó là nơi tôi có thể tìm thấy một số sách không đủ nhiều để có thể thỏa mãn được mình. Trong số những cuốn đó, có một bộ tuyển tập truyện ngắn 30-45 mà tôi đọc qua đọc lại trong những năm tháng tuổi thơ. Đến khi lớn lên một chút, khi đã mười bảy, mười tám, tôi lờ mờ nhận ra rằng mình chẳng thể nào trở thành người xấu được :). Căn bản vì hồi đó mình đã trót đọc bộ tuyển tập thảm thương này. Nhưng tôi cảm thấy mình buồn và đau khổ hơi bị nhiều :). Và sự tự nhận thức đó khiến tôi càng chán tợn, vì chẳng thể nào thoát ra được.

Năm lớp bảy, nghĩa là sau khoảng vài năm tôi đọc xong cuốn tuyển tập đó, tôi đã bắt chước viết một truyện ngắn tương tự. Dĩ nhiên tôi phải bỏ dở sau khi phác họa được một nhân vật bị cả làng ghét bỏ :). Hồi đó, tôi đã cố gắng viết sao cho thật mỉa mai, cho thật cay độc và cay đắng. Thuở nhỏ, việc như thế không khiến tôi ngạc nhiên. Chỉ cho đến khi lớn, nghĩa là bây giờ, tôi tự thấy một thằng nhóc cố gắng mỉa mai và tỏ ra cay độc thì có ý nghĩa gì. Và quan trọng, là việc đó có phải là chuyện bình thường.

Những truyện như Nhà mẹ Lê, Kép Tư Bền, Ngựa người người ngựa, Oẳn tà roằn, Báo hiếu trả nghĩa cha, Báo hiếu trả nghĩa mẹ, Một bữa no, Đói, Răng con chó của nhà tư sản... có lẽ không phù hợp với não trạng của một đứa trẻ. Tôi không có ý trách bố mẹ mình đã cho phép tôi được tự động lục lọi và đọc bất cứ thứ gì vớ được. Nhưng có lẽ chính việc đọc những chuyện như thế khiến tôi cứ bị cái dớp nhỏ bé ám mãi. Để tới bây giờ, tôi đâm trách móc cả một cuốn sách, trách móc cả những con chữ :)

Tôi vốn thích những thứ mỉa mai, giống như truyện của Frédéric Beigbeder, Michel Houellebecq, Romain Gary, những thứ mạnh mẽ như tác phẩm Nietzsche, những gì bi quan như của Arthur Schopenhauer, những cười cợt và nổi loạn như sách của Phạm Công Thiện, như Bắt trẻ đồng xanh của J. D. Salinger. Tôi thích chúng cho đến khi giật thót vì nhận ra mình yếu đuối đến mức phải trốn tránh trong chúng và cười cợt mọi sự.

Thật ra, chuyện người ta đọc gì lúc nhỏ chắc hẳn phải quan trọng đến một mức giới hạn nhất định. Chẳng thế mà có ông nhà văn nào đó bảo ổng chỉ viết bằng những gì đọc được trong 10 năm (?) đầu đời còn gì :). Mai mốt tôi làm bố, nhất định tôi sẽ giấu tiệt cái cuốn truyện ngắn 30-45 của mình năm xưa đi. Vì những truyện trong đó buồn quá. Chắc hẳn có những nỗi buồn mà tuổi nhỏ có thể đọc. Nhưng không phải nỗi buồn nào cũng giống nỗi buồn nào.

23.3.13

Gần phòng tôi,

Gần phòng tôi, tức là chỗ trọ tôi đang sống, có một chị suốt ngày ở trong phòng mà không nói năng gì. Nghĩa là chị lặng im trong mọi hành động, ăn ngủ lặng yên, đi đứng lặng yên. Và tất nhiên những suy nghĩ của chị cũng lặng yên nốt.

Rất khó để có được một không khí yên tĩnh đến tuyệt đối như thế. Nếu phải ra đường, không khó để ta phải bắt gặp cảnh náo loạn, ồn ào lẫn bụi bặm. Nhưng khi về đến hang ổ của mình, cũng rất kinh khủng và đáng sợ để giữ mọi thứ theo trật tự, ít nhất là theo khuôn khổ của mỗi người. Tôi thì luôn bị làm phiền bởi một ông chú người Thanh Hóa hay Nghệ An gì đó. Ổng có một lịch sinh hoạt đều đặn, tối 10h ngủ, sáng 6h dậy và bật tivi, bất kể tivi đang chiếu thứ gì. Ổng cũng có một thói quen đó là luôn tạo được một không gian cho riêng mình, dù không gian đó cực nhỏ. Thành thực mà nói, tôi không ưa gì ổng. Nhưng tôi thích cách ổng bình phẩm về mọi thứ, tất nhiên là một mình thôi. Ổng luôn có một ý kiến gì đó cho các thứ xung quanh ổng, thành lời hẳn hoi. Và tất cả diễn ra trong một cái hốc nhỏ chưa đầy mười mét vuông.

Khái quát lên, để lặng yên mà sống là cực kì khủng. Như tôi không nói gì, nhưng tôi có các sản phẩm thay thế, mà tạ ơn Internet, những thứ đó đều có sẵn, chỉ với một chiếc laptop là ổn. Thế nên chị kia có thể nằm ngủ suốt ngày không, hay chị chỉ yên lặng. Ngủ thì khả dĩ hơn thật. Tôi không tin là con người ta có thể sống với tất cả thời gian chỉ để độc thoại nội tâm. Người ta sẽ phát điên lên khi không bật ra thành lời bất kể điều gì, dù nó có điên khùng đến đâu chăng nữa. Những điều rồ dại nhất cũng phải được nói ra, được bình phẩm, được người khác phán xét, được nhẫn tâm, được nhẫn nại, được yêu mến và được ghét bỏ. Giữa một bên là bị dày vò khi nói ra điều đó với yên ổn tâm can mà phải yên lặng, tôi chọn điều thứ hai. Mà tôi nghĩ, cũng không ít người chọn thế. Một lời nói khởi sự bằng một suy nghĩ ấu trĩ, tốt nhất nên gặp kẻ biết lắng nghe và hết mực vị tha, kẻ đó sẽ chuyển hóa nó thành năng lượng bằng sự tha thứ. Và người nói sẽ được điều đó tiếp thêm năng lượng để sống tiếp. Căn bản mọi thứ phải như thế. Bằng không thì tan tành cả.

Như sáng nay thức dậy, tôi nghe mọi người nói chị phòng bên đã chết. Hành động chết: Tự tử. Hình thức chết: Treo cổ. Nguyên nhân chết: Sự lặng im tuyệt đối của cuộc đời.