30.8.13

Sài Gòn đang mưa

Sài Gòn đang mưa. Tôi đang rầu đời trong một căn chung cư tọa lạc tại quận 8. Tối qua, khi đang xem Tam Quốc Chí tới tập 16, tôi đã tìm ra cách xài được Spotify trong một bài viết trên Tinhte.vn. Tối qua tôi nói chuyện linh tinh với một H ngoài Hà Nội, nghe một M nào đó giận dỗi qua tin nhắn mà tới giờ tôi vẫn chưa thể nhắn lại và tâm sự với một chị bạn cách đây rất xa.

Sáng hôm nay chị N và anh B tới Hà Nội. Anh T vẫn đang ở Hà Nội. Cũng tối hôm qua anh T nhắn tin hỏi tôi đã mua một cuốn mới ra của Kun chưa, sau đó hỏi tiếp tới cuốn vừa xuất bản của Võ Phiến. Tôi không nghĩ trong một tối anh T lại nhắc tới cả hai nhà văn tôi thích. Và cả hai ông đều là những kẻ tha hương.

Tôi bắt đầu ghiền ở nhà. Không đi đâu, cứ loanh quanh trong nhà với một con mèo trắng nhiều chuyện suốt ngày meo meo, trừ lúc ngủ. Lúc ngủ nghĩa là lúc tôi ngủ hoặc lúc nó ngủ, mà thật lạ, tôi không thấy nó ngủ nhiều lắm. Rốt cuộc thì nó có phải là mèo không? Làm một con mèo, sống một cuộc sống vạn năm không đổi trừ chuyện thay vì ăn cá nó phải ăn thức ăn công nghiệp kể cũng không tệ.

Lại nói tới chuyện Tam Quốc, phim truyền hình kể ra không tệ nhưng lắm lúc coi phát mệt. Đành rằng Điêu Thuyền đẹp thì có đẹp nhưng quay qua quay lại mãi cũng chán. Không hiểu sao Lữ Bố chịu đựng được cho tới lúc bại dưới tay Tào Tháo thì kể cũng lạ. Há chẳng phải vì thế mà hắn thành ra một kẻ thất phu hay sao. Đáng ra hắn phải chán sớm. Mỹ nhân trong thiên hạ thì nhiều. Nhưng thiên hạ thì chỉ có một. Khổ nỗi đời thuở nào mà người ta lại không thích mỹ nhân bằng thiên hạ. Điêu Thuyền mà còn cố kỳ kèo, khéo đến họ Tào cũng điêu đứng. Chết sớm là phải đạo.

H ở Hà Nội đang cảm nắng một anh chàng nào đó khác. Chuyện đơn giản lắm, người ta yêu nhau rồi chẳng yêu nhau nữa. Thế thôi, việc gì phải làm phức tạp mọi thứ lên.

Có lần anh T bảo thấy người ta ngoại tình thiệt là nhiều trong tiểu thuyết không. Ban đầu mình cứ nghĩ đó là chuyện gì ghê gớm lắm. Song người ta ngoại tình đầy cả ra. Riết rồi chỉ còn có một cách chống lại thế giới, là cứ kệ mẹ mọi thứ, cười hè hè ra. Rốt cuộc coi chuyện gì đó là ghê gớm thực ra chỉ là một chứng bệnh tự yêu của con người. Tuy thế, có một số chuyện vẫn phải suy nghĩ cho chín chắn rồi mới nên quyết.

Ví dụ chuyện tối nay ăn gì ?

14.8.13

Đọc Chinatown

Trong ba truyện của Thuận, T mất tích, Vân VyChinatown, chỉ có Chinatown đem đến cho người đọc một liên tưởng rõ ràng nhất về người kể chuyện. Nếu như T mất tích khiến người như chỉ chú tâm đến các sự việc, Vân Vy liên tục được khuấy đảo bằng những cái tên, thì… Chinatown được kể một cách dung hòa và bi thương hơn cả. Bi thương. Bởi vì người đọc như đang nghe một người phụ nữ kể chuyện. Cô gầy gò, ngồi trên sô pha, tay cầm mùi soa, sụt sùi khóc, lúc cười, lúc khóc, chiếc khăn mùi soa đưa xuống đưa lên. Trong T mất tích, ít nhất người phụ nữ tên T còn có một cái tên, các âm sau mất đi chỉ vì đôi phần sức nặng, mà người đọc cảm nhận có một sự hời hợt nào đó. Nhưng ít nhất cô còn có tên T. T là một ẩn số. T mất tích. Người ta tìm T. Trong Chinatown, sự hời hợt không rõ ràng, người ta quan tâm nhau quá, nhưng cũng chẳng hiểu nhau. Điều đó càng nặng nề hơn, và chúng làm một người phụ nữ mất hẳn… cái tên. Không ai đi tìm một người phụ nữ không có tên.

Câu chuyện bắt đầu trên một chuyến tàu điện ngầm, mà có lẽ cũng không có câu chuyện nào để bắt đầu cả, một người đàn bà cùng với một cậu con trai tên Vĩnh đi đâu đó. Chỉ có thời gian là hiện hữu rõ ràng nhất ở trang đầu tiên. Người đọc không biết tôi là ai, không biết tôi cùng Vĩnh đi đâu, không biết mối quan hệ giữa họ tức Vĩnh, Thụy và tôi thế nào. Chỉ đến sau đó theo mạch kể, ta mới lơ mơ hiểu được, Vĩnh – là con của Thụy và nhân vật tôi. Nhưng tôi và Thụy thì chưa hẳn là vợ chồng. Tôi không kể nhiều về chính mình, bao bọc toàn bộ lời kể chỉ có Thụy, Vĩnh, hắn, bố mẹ cô, … và thi thoảng còn có sự xuất hiện của cô Feng Xiao nào đó. Ta có cảm giác, tôi muốn kể nhiều về người khác hơn về mình, hay tôi kể về người khác nhiều để quên đi chính mình trong ấy. Từ thói quen ăn uống, bạn bè của Vĩnh,… đến lịch sử cái tên của Thụy ,quê quán tổ tiên của Thụy, sự kì thị của người khác với cái gốc Hoa của Thụy,… lúc nào tôi cũng miêu tả tường tận. Ngay cả cô Feng Xiao cũng được tôi dành cho một phần đất kha khá để kể về gia cảnh và lịch sử nước nhà.

Tôi bị bao bọc trong những người đàn ông, tôi bị cuốn vào trong những câu chuyện nhỏ mọn của những người đàn ông ấy cho đến khi quên mất  chuyện mình. Trong Mảnh đất lắm người nhiều ma có một câu nói rằng Ngay từ khi bước chân về nhà chồng, người ta đã quên mất tên cô rồi. Cô nép vào chồng và mang một phần cái tên của chồng. Rồi mang tên con, rồi mang tên cháu. Cứ thế, lần lần, cô hòa tan vào, cô đánh mất mình đi trong chính những người ruột thịt của mình! Nếu như thế, tôi đã đánh mất mình trong nhiều thứ hơn nữa, tôi phải làm hài lòng những người ruột thịt nhưng một xã hội hiện đại không chỉ gắn kết với nhau bởi từ ruột thịt. Tôi cũng không thể nép vào chồng mình vì Thụy không cạnh bên. Tóm lại, tôi phải là một phụ nữ của cả xã hội, có bằng cấp, độc lập, có gia đình. Nhưng tóm lại tôi vẫn không có một cái tên cho ra hồn.

Tôi không một lời trách móc. Từ chuyện Thụy bỏ đi đến chuyện bố mẹ chỉ biết nuôi ăn cô để lấy được tiếng thơm. Tôi răm rắp, tôi xin vâng nhưng đâu đó trong tâm hồn tôi vẫn mong mỏi tự do. Tôi nói chuyện với người đọc, rồi nói chuyện với tiểu thuyết I’m Yellow của mình. Tôi tự nhận là người đồng hành lý tưởng để lẽo đẽo theo một “tôi” khác đến mọi ngả đường. Tôi trong I’m yellow tự kể về mình nhiều hơn cả mà không thông qua hành động của những người trung gian nào khác như bố mẹ, Thụy hay… hắn. Nhưng rốt cuộc, I’m yellow cũng không có được một kết thúc đàng hoàng.

Hay phải chăng, dù có viết tiếp I’m yellow cũng chỉ là một vòng lẩn quẩn như chính chuyện của tôi trong Chinatown.. Một ngày ba tiếng trong phương tiện công cộng còn gì là đời. Tôi quay lại bảo tôi cũng một ngày ba tiếng trong phương tiện công cộng. Chẳng ai phản ứng. Vì cuộc đời là cứ phải lơ đi mà sống. Chinatown bắt đầu bằng thời gian và kết thúc với thời gian , đó là khoảng thời gian mà người đọc ngồi cùng một người phụ nữ rất buồn mà đôi khi kể chuyện cười cợt để quên đi điều ấy. Theo đúng cái nguyên tắc bơ đi mà sống. Những cái tên, những mặt người của chính ai không quan trọng. Đó cũng là một cách để làm trái đất nhẹ hơn ngoài hệ quả của những cuộc tai nạn giao thông, bệnh tật hay đấm đá nặng nhọc.  

8.8.13

Thế giới như tôi "sống"

Có một khóa học tán gái trong 30 ngày trên IG9. Tôi nghĩ đó là một khóa học rất hay ho. Ít nhất là hay ho hơn rất nhiều so với mấy thứ tư vấn khởi nghiệp này nọ. Bà Tưng cũng rất hay ho. Ít nhất là hay ho chán vạn nếu đặt cạnh các kiểu nữ quyền có chủ đích lẫn không có chủ đích hiện tại. Và tạp chí Mann up thì phù phiếm đến mức lờ đi hết thảy mọi thứ chỉ để nói về chuyện làm một thằng đàn ông, bằng giọng điệu kẻ cả lẫn chân thành.

Đó là thế giới mà tôi đang sống.

Đó cũng là thế giới hoàn hảo khi một thằng tôi có thể đọc từ ngày này qua ngày khác mà không phải động tay vào bất cứ việc gì. Và dĩ nhiên, hắn sẽ liên kết với thế giới bằng sự mềm mại của một cô gái. Tình yêu sẽ cứu vớt đời con trẻ khi đứa trẻ nhận ra rằng có tồn tại tình yêu mà nó, một ngày nào đó, có thể chạm tới. Nếu như sự bất khả sờ soạng một mối tình bị dỡ bỏ, cũng giống như mọi sự bất khả khác bị dỡ bỏ, con người ta sẽ cảm thấy tràn trề sinh lực. Kiểu bạn nhận ra sự tồn tại của loại tài khoản không thể rút ra trong một khoảng thời gian nào đó vậy. Bạn chẳng thể tiêu xài, nhưng bạn biết nó có tồn tại. Bấy nhiêu là đủ khiến một con người sung sướng đến cực khoái mình mẩy rồi.

Nhưng ngay cả Alessandro Baricco cũng không thể duy trì được hiệu sách chỉ bán 18 cuốn chọn lọc, thì ta cũng chẳng thể hi vọng gì nhiều ở một số điều mang tính biểu tượng đầy cảm hứng. Ngay cả tình yêu, ngay cả sách vở lẫn chuyện cuộc đời. Trở nên minh triết như Calvino, Borges, Pamuk lẫn Umberto Eco là điều cuối cùng mà một con người nghĩ tới cho đến lúc cuối đời. Song ta có thể đọc các sách của mấy ổng, dù chỉ là chăm chút một bản dịch tiếng Việt. Giống như một lời khuyên trên mạng xã hội Quora cho câu hỏi: "What book should I read to make girls think I'm smart in a hot way?". Câu trả lời có phần: Anything by Jorge Luis Borges: I'm not even sure Borges understood his books either. So, you can say whatever you want about them, it'll sound plausible.

Tôi nghĩ câu trả lời thực sự hài hước.

Sự hài hước lẫn sắc đẹp sẽ giải cứu thế giới chứ không phải biệt đội Avengers. Nếu như không tính mấy tay làm quảng cáo ranh mãnh, thì chính series The Big Bang Theory sẽ ngăn chặn người ta giết nhau hiệu quả hơn một văn bản luật đồ sộ. Hãy nhìn sang Trung Đông nơi xảy ra vô số vụ khủng bố, chiến tranh, nổ mìn thảm sát này nọ mà xem. Chỗ họ không có trình diễn người đẹp áo tắm. Và dĩ nhiên, bà Tưng sẽ không tồn tại quá nửa ngày ở đó nếu dám nhảy Gentleman. Tôi cũng không dám chắc PSY thì có thể không nữa !?

Tôi khẳng khái nhận định rằng một cô gái chấp nhận tình yêu của một chàng trai là điều gì đó vượt ra khỏi tình yêu. Nó còn là lòng nhân đạo, còn là tinh thần nhân văn vượt quá sự hiểu biết của hai người bọn họ. Vì xét qua xét lại, ai cũng có thể trở thành họa sĩ và ai cũng có thể trở thành Hitler.

Song Hitler đã mãi mãi không thể trở thành họa sĩ được. Có thể chỉ vì mấy tay giám khảo ở Viện Hàn lâm Nghệ thuật Viên chẳng có nổi chút xíu hài hước lẫn sắc đẹp nào. Mà như thế thì gây hại cho thế giới lắm.

28.7.13

Chẳng có nhà văn nào

Tôi muốn hỏi có nhà văn Việt Nam nào hiện giờ viết cho tuổi trẻ của bọn tôi. Ấy là tôi sợ mình thành ra ích kỷ, để chính xác hơn, tôi muốn hỏi có ai đó viết cho tuổi trẻ của tôi hoặc những đứa giống tôi chẳng hạn. Ai biết thì làm ơn chỉ giúp tôi có tác phẩm nào viết về một đứa thanh niên hai mốt tuổi, sống tại Sài Gòn, ngày lê lết giảng đường, tối về ngồi facebook, mộng tưởng tình yêu trong tương lai mờ mịt. Chẳng phải văn học sinh ra là để mô tả hiện thực đó sao. Trừ phi tôi không phải là hiện thực. Trừ phi tôi chỉ là một cái khe hẹp bị bệnh trái khoáy trong xã hội, thì tại sao chẳng có ai viết cả. Nghĩa là viết về những đứa trẻ hai mốt tuổi, mơ mộng rồi thất vọng giữa Sài Gòn này.

Thực sự là chẳng có ai viết về tụi tôi cả. Tụi tôi thì quan tâm làm quái gì tới chuyện đấu đá. Tôi sẽ thu hẹp phạm vi lại cho chính xác. Tôi chả quan tâm tới đấu đá mấy. Hồi trước tôi nghĩ mình quan tâm tới tình yêu. Nhưng dần dà, tôi biết mình quan tâm tới tình yêu cũng ít như quan tâm tới mấy chuyện tranh giành vớ vẩn kia vậy. Tôi cũng biết là có điều gì đó bất ổn. Để rộng hơn, tôi thấy điều bất ổn ấy trong khối người mà tôi gặp. Đơn cử là thằng bạn cùng chỗ trọ suốt ngày tụng kinh gõ mõ kia. Hoặc nó là Phật, hoặc là dứt khoát nó sợ gì đó nên mới thành ra thế. Mà đã sợ tức là có bất ổn.

Mà có bất ổn thì tại sao chẳng ai viết. Tôi nghĩ các nhà văn bị kẹt đường ở một khúc nào đó quanh Cách Mạng Tháng Tám hoặc khúc Tân Sơn Nhì - Trường Chinh. Nghĩ mà xem, họ bị kẹt xe ở chỗ đó và mọi ý tưởng sẽ trôi tuột đi mất. Tôi thích tưởng tượng về một thằng sinh viên bị kẹt đường rồi đến trường đâm chết một đứa bạn học. Đó không phải là một ý tưởng tồi nhỉ, tôi thấy nhiều người bị đâm chết kiểu này trên báo rồi. Chết rất vớ vẩn. Nhưng nhiều. Mà nhiều nghĩa là có bất ổn. Có bất ổn sao lại không ai viết. Tất nhiên cũng có nhiều tay nhà báo viết rồi. Nhưng tôi không tin các anh chị nhà báo lắm. Họ toàn nói lại những chuyện đã rồi. Họ không biết rằng bị kẹt xe nên tay sinh viên đó đâm chết bạn học. Chỉ có các nhà văn mới có thể hiểu rõ mà thôi.

Tôi rất thích Moon Palace của Auster. Ông này được cái nổi loạn tới bến trong quyển đó. Các quyển khác tôi không biết nhưng tôi nghĩ người ta sẽ khó mà quên đi cảm giác khác người đó lắm. Trong Moon Palace có cảnh tay Marco làm đủ chuyện điên khùng, suýt chết rồi được bạn cứu. Để trả công hắn cam tâm ngồi nhà dịch tài liệu coi như tự trừng phạt mình. Tôi không hiểu sao cha đó lại tự trừng phạt mình thế nếu như đã kiên quyết cho mấy chuyện mình làm là đúng. Cơ mà tôi thấy đồng cảm lắm. Vì tuổi trẻ của tôi cũng vậy. Ai mà giải thích được chuyện một cái cây nó lớn, nó gãy cành rồi nó lại lớn tiếp cơ chứ.

Có thể nhiều người đánh giá quá cao con người. Anh sinh ra, anh già, anh nghẻo. Trong quãng giữa sinh và nghẻo anh không cần biết tới một số thứ như hiện sinh hay hậu hiện đại, cũng không quan tâm mấy tới Triều Tiên có tên lửa hay Iran có vũ khí hạt nhân. Và anh vẫn sống tốt. Nhưng nhất quyết anh phải né được mấy vụ kẹt xe ra. Ý tôi là phải có nhà văn nào đó nói với anh rằng kẹt xe có thể dẫn đến đẫm máu. Và kẹt xe thì ảnh hưởng như thế nào đến một thằng nhóc hai mươi mốt tuổi. Tôi không nghĩ đó là chuyện không nghiêm túc ba lăng nhăng. Vì chẳng phải trên đời này nhiều chuyện không nghiêm túc cũng cần được giải đáp một cách nghiêm túc hay sao.

Trong khi chờ đủ hai mốt tuổi và Sài Gòn cũng như những bơ vơ ki cóp tủn mủn kia, tôi có thể đọc sách của Hesse. Và tiếc vẫn chẳng có nhà văn Việt Nam nào thực sự viết về một thằng mình như tôi. Hoặc giả có thể coi đó là một điều đáng tiếc.

[Update lúc 2 giờ 4 phút] NHT có một cuốn tôi đọc thấy cũng khá nhộn. Nhưng kết thúc thì lấy của Daniel Defoe rồi sửa lại nên tôi không thích lắm.

15.7.13

Linh tinh ăn uống

Trong cuốn truyện (hình như) tên Nỏ Thần của Tô Hoài có nhắc tới bánh ngói. Đó là thứ đất mịn, không có sạn, đá được nướng lên và ăn như một loại lương khô. Cuốn khác của Tô Hoài tên Đảo Hoang nói về cuộc sống của gia đình Mai An Tiêm có đoạn mấy con gấu ăn hàu rất oách. Còn trong Miếng ngon Hà Nội của Vũ Bằng thì tả rựa mận được bỏ vào chum, bịt kín rồi vứt xuống ao. Lấy lên thì rựa mận đông thành miếng xắt ra được, phê cực.

Hồi xưa mình vẫn nghĩ Tiramisu là một món ăn của Nhật. Lâu lâu sau này, mình mới biết đó là một món đặc trưng của Ý. Rồi hồi phong trào ăn cupcake trà xanh nổi lên, mình cũng có quan tâm, nhưng tới giờ thì Tiramisu lẫn cupcake trà xanh mình đều chưa được ăn.

Trong Nam này có nhiều cái lạ. Canh chua ở nhà má mình nấu bằng lá giang thì trong này rất ít khi thấy lá giang. Canh chua trong này lại có đậu bắp, thứ ở nhà má mình không bao giờ cho vào. Có lẽ trong này ít đất gò, lá giang mọc không nổi chăng ? Hoặc người nam không thích vị chát chát của lá giang ?

Cuốn truyện gì đó của một ông gì đó (:D) ngày nhỏ mình đọc có đoàn thám hiểm tới Bắc Cực, không có rau để ăn nên cả đoàn bị mắc bệnh Scorbut. Cuối cùng có anh nào thông minh nhảy lên bình nguyên ăn tạm rêu mọc trên đó, cả đoàn thoát chết.

Cá biển trong Nam không được nhiều và tươi như ở nhà mình ngoài Trung, Trông những con cá trong tiệm cơm rất buồn cười. Nhiều nhất vẫn là anh cá hú (tên gọi khác là cá bông lau). Cá này cực béo, hồi xưa mình không ăn được, nhưng riết rồi cũng quen.

Món mình thèm nhất bây giờ là món ruột cá kho. Món này trông đen đen, nâu nâu mà ngon bà cố, sậm sực, bùi bùi, beo béo, đăng đắng đủ vị cả. Có một món đen đen nữa trong nam người ta không biết ăn. Đó là món mắm mực. Có con mực đen ngòm cắn một phát là ngon thấy ông trời, mắm dùng để chấm bánh tráng mì nhứt cũng rất ngon. Trong nam mắm cơm cũng lạ, con cá ngồi chỏn lỏn trong cái hũ, ngoài trung thi nó rã ra hết.

Trong phim V for Vendetta, V nấu bữa sáng cho Evey bằng một lát bánh mì chính giữa là một quả trứng. Món này mình trông rất tinh tê. Thật không uổng V đọc đống sách đủ thể loại. Nhiêu đó chắc đủ để người ta làm một bữa sáng ra hồn cho người mà mình yêu quí.

Bánh mì rán trứng xì-tai "V for Vendetta" (nguồn)