10.6.14

30 days of writing #2: Sex

  1. Theo nghiên cứu, loài người là động vật duy nhất quan hệ tình dục chỉ vì khoái cảm. Ngược lại, đây cũng là loài duy nhất đau khổ vì chuyện đó, thông qua cái gọi là tình yêu.
  2. Nghiên cứu cũng cho thấy, đàn ông có thể nghĩ về sex ba mươi phút một lần. Nhưng đố mà biến chúng thành hiện thực với tần suất 30 lần trong 2 ngày đấy :P
  3. Có những bộ phim nói về các cặp yêu nhau, giận nhau, chia tay hay cuối cùng vẫn lấy được nhau. Không ai làm một bộ phim nói về đôi vợ chồng làm tình 3 lần một tuần, 12 lần 1 tháng, 156 lần 1 năm và 4680 lần trong suốt cả đời người. Phim ảnh chẳng bao giờ nói đến hạnh phúc đích thực.
  4. Quan hệ của loài mối: Mối thợ không giao phối với mối đực để sinh con, chúng nuôi dưỡng mối chúa. Di truyền học giải thích rằng, mối thợ có quan hệ huyết thống với mối anh chị (con của mối chúa) gần hơn với chính con của chúng (nếu chúng sinh con).
  5. Khi một kẻ nói quá nhiều tới sex, hoặc kẻ đó nghiện tình dục, hoặc hắn còn trinh.
  6. Chỉ có những người ngu ngốc mới tin rắng sex có thể níu kéo được tình yêu. Những kẻ dũng cảm cũng có niềm tin tương tự.
  7. Hãy chắc chắn rằng thân thể chỉ là một nửa của con người bạn và là một phần tư vẻ đẹp của bạn. Cũng nên giữ kín số liệu đó cho riêng mình.
  8. Đừng chết vì thiếu nhan sắc.
  9. Những gì xuất phát từ trái tim, thì sẽ đến trái tim. Những gì xuất phát từ nhan sắc sẽ xuyên qua trái tim.
  10. Nàng Pandora đã mở chiếc hộp của  Zeus dưới váy nàng. Thế gian không phải gánh chịu điều tồi tệ gì cả. Trừ khi họ tự tìm đến nó.

7.6.14

30 days of writing #1: Đại học

  1. Bạn không có tấm bằng đại học nào, nhiều người sẽ nhìn bạn dè bỉu. Bạn vừa lấy được bằng đại học, nhiều người sẽ nhìn bạn ái ngại.
  2. Ngày hoàn hảo của một sinh viên đại học: biết hôm nay mình không phải đến trường. Ngày tuyệt đối hoàn hảo: Đến trường rồi mới nhận được tin không phải học.
  3. Bạn nghĩ rằng giáo dục đại học là vô ích? Hãy nhìn vào sự thịnh vượng của các tiệm photocopy cạnh trường.
  4. Đôi lúc bạn quên tên một giảng viên dạy mình năm nhất. Đừng tự trách bản thân. Bạn có nhớ được tên của cô lao công và chú bảo vệ? Đó là hai người bạn gặp hằng ngày.
  5. Hai điều mong mỏi của hầu hết sinh viên: luận văn đề tài thì dày, tiết học hằng ngày thì ngắn.
  6. Tuổi nhỏ ngưỡng vọng tương lai. Tuổi già hoài niệm quá khứ. Sinh viên đại học thường quên thảy cả hai. Họ là những kẻ hiện sinh chủ nghĩa.
  7. Đầu năm nhất, bạn làm quen với hàng trăm bạn cùng lớp. Giữa năm ba, bạn nói chuyện nhiều nhất với những đứa cùng bàn. Cuối năm tư bạn nhận ra mình thân thiết nhất với cái laptop.
  8. Thời gian sẽ ngừng lại khi bạn cùng lớp của bạn post một status 150 chữ về tầm quan trọng của thì giờ và sự cố gắng lên facebook !?
  9. Ba điều đừng bao giờ thảo luận với bạn cùng lớp: tôn giáo, chính trị và chất lượng nền giáo dục đại học.
  10. Đôi khi bạn tự hỏi giữa một tiết học hoặc buổi thuyết trình: họ đang nói gì vậy?
  11. Thầy cô tốt là thầy cô dễ.

Lấy cảm hứng từ serie Ngắn và vui của Đẹp Online.

4.6.14

Đọc Sức mạnh của thói quen

(Ảnh chôm từ internet :P)
Vào thập niên 1980, Pavlov đã tiến hành một thí nghiệm đơn giản nhưng xuất sắc nghiên cứu phản xạ ở động vật. Ông quan sát chức năng tiết dịch vị trong dạ dày của loài chó, và nhận ra rằng chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu thông báo sự xuất hiện của thức ăn như ánh sáng, âm thanh... Sau này Pavlov đã xây dựng lên định luật cơ bản mà ông gọi là “phản xạ có điều kiện” dựa trên hàng loạt thí nghiệm mà ông tiến hành trước đó.

Phản xạ có điều kiện là loại phản xạ được hình thành trong quá trình sống của động vật. Thói quen cũng thế, đó là một chuỗi các phản xạ có điều kiện được lặp đi lặp lại. Thói quen có thể được tạo dựng cũng có thể mất đi theo thời gian trong cuộc sống của mỗi cá thể. Cuốn sách có tựa đề “Sức mạnh của thói quen” của Charles Duhigg tập trung nói về thói quen của dưới góc nhìn sinh học và tâm lý học cũng xoay quanh thí nghiệm kinh điển trên của Pavlov về phản xạ có điều kiện.

Tại sao cuốn sách này lại thú vị ?

Chúng ta hãy nhìn lại các cuốn sách dạy người ta cách thành công. Các yếu tố để bạn có thể thành công là gì? Tự tin, chăm chỉ, mạnh dạn, chủ động, sáng tạo, kiên trì… Đó gần như là những gì cần có nếu bạn muốn vượt trội hơn kẻ khác. Thật ra, nếu bạn có đủ các đức tính trên thì không cần phải bàn cãi gì nữa. Dù sớm dù muộn, bạn cũng sẽ có được một thành quả nhất định. Song tự tin, chăm chỉ hay mạnh dạn… không phải là những điều kiện cần có, đó chính là những thành quả cuối cùng sau cả một quá trình mà ta có thể gọi là “xây dựng thói quen’. Bạn phải nỗ lực luyện tập cho đến khi không cần nỗ lực quá nhiều để có thể “tự tin”, “chăm chỉ” hay “mạnh dạn”. Và cuốn sách trên của Charles Duhigg sẽ xoay quanh hành trình đó, hành trình để tạo dựng nên những “điều kiện” thiết yếu và lành mạnh cho con người.

Cuốn sách nói gì?

Charles Duhigg chia tách quá trình xây dựng thói quen ra làm ba phần: Gợi ý, hành động và phần thưởng. Ngắn gọn phải không. Theo ông, muốn thay đổi được hành động (thói quen) hiệu quả phải giữ nguyên “gợi ý” và “phần thưởng.” Đối với thí nghiệm trên của Pavlov, phản xạ tiết dịch vị là không thể thay đổi. Song với đa số các thói quen của con người, chỉ cần xác định rõ “gợi ý” và “phần thưởng” thì hầu hết đều có thể thay đổi được “hành động”. Một ví dụ trong cuốn sách Charles Duhigg đã chỉ ra rằng nhiều người có thói quen ăn vặt không phải vì thèm ăn, phần thưởng họ nhận được từ việc ăn không phải là cảm giác no mà là nhiều thứ khác như giảm bớt căng thẳng, lo lắng…

Có nhất thiết phải đọc toàn bộ cuốn sách?

Câu trả lời rõ ràng là không. Chắc hẳn mọi người đến với cuốn sách với những tâm ý cá nhân hơn là xã hội. Trong khi đó một phần lớn dung lượng của cuốn sách lại bàn tới sức mạnh của thói quen trong các tổ chức và phong trào xã hội. Với những người đọc coi đây là một cuốn sách self-help thông thường, bỏ qua không đọc những phần đó hẳn cũng không ảnh hưởng gì lắm tới mục đích khi lật giở những trang đầu tiên.

28.5.14

Đọc Những đứa trẻ chết già

Nhà văn Nguyễn Bình Phương từng nói rằng: “...có thể khẳng định rằng kích thước của một tiểu thuyết phụ thuộc vào tổng số kích thước ý nghĩ của tất cả các nhân vật trong tiểu thuyết đó, không thiên vị chính hay phụ.” Nếu vậy thì Những đứa trẻ chết già, tiểu thuyết thứ hai của Nguyễn Bình Phương sau Vào cõi dường như đã minh chứng cho câu nói ấy. Đọc Những đứa trẻ chết già, từ lúc bắt đầu người đọc đã bị lôi kéo vào một mối quan hệ thị tộc ẩn ức dưới những mối quan hệ nhỏ lẻ khác, để rồi đến cuối cùng ta nhận ra dù là trực tiếp hay gián tiếp, vô tình hay cố ý thì tất cả các nhân vật cũng đều có mối ràng buộc không thể tách rời. Chính vì vậy, như nhà văn nói “không thiên vị chính hay phụ”, Nguyễn Bình Phương đã cho hơn hai mươi nhân vật trong Những đứa trẻ chết già những lô đất thích hợp để thể hiện, nếu nói rằng tác phẩm là một vùng rừng đồi bất tận. Và trong vùng đất ấy, không chỉ có không gian nối liền nhau, mà thời gian cũng giao nhau, đó là hành trình của cái thực và cái hư, hiện tại và quá khứ, mưu toan và hồi tưởng. Tất cả đã tạo nên sự bất tận trong Những đứa trẻ chết già, để rồi khi kết thúc thật khó mà tin được mọi sự kiện và nhân vật được thâu tóm chỉ trong một cuốn sách gần ba trăm trang.

Xen kẽ nhau trong tác phẩm là hai cuộc hành trình ở hai không gian khác nhau tưởng chừng không liên quan gì. Một là câu chuyện ở làng Phan khởi đầu với Trường hấp, rồi sau đó đến đời con ông là Liêm, đến đời cháu là Hải, Loan, cùng dàn nhân vật có vẻ như dây mơ rễ má khác như ông Trình, Tiến quắt, Quý cụt, Bào mù, ông Chẩn, Phán,… Hai là chuyến đi của người đàn ông vô danh trên chuyến xe trâu với gã đánh xe và hai người thanh niên, người đàn ông biết rằng mình đang trở lại quê nhà nhưng vẫn không hiểu rõ con đường đang đi. Đó là chuyến đi có vẻ vô định, không bến bờ mà tác giả đặt cho cái tên là Vô thanh. Làng Phan thì hữu hiện nhưng lẩn khuất, tăm tối với những mối quan hệ bị che đậy và sự đối địch sống chết chỉ hòng tranh nhau một kho báu ngầm. Bên cạnh đó là chuyến đi mơ hồ của những con người trên chiếc xe trâu vẫn lọc cọc dấn bước cùng hồi ức của người đàn ông trên xe. Người đọc đôi khi bị rối trí, không biết giữa hai khoảng không gian này có mối liên hệ gì với nhau, đó là hiện tại – quá khứ, nhân – quả, hay chỉ tương  đương về hình ảnh gây nên bi kịch ở mỗi nơi, con Nghê cùng cánh cửa mở ra kho báu.

Những đứa trẻ chết già đôi khi có vẻ là tuyển tập truyện ma truyền miệng, vì những chuyện kì ảo trong tác phẩm chẳng xa lạ gì, cũng là những con ma áo mặc áo trắng trôi đi với tiếng vọng mời gọi con người. Nhưng ấy là những con ma được sinh ra bởi cái ham muốn tìm tòi, chiếm hữu vượt ngoài giới hạn của bản thân mỗi người. Những ham muốn của Quang, Kiền, ông Mộc trước vẻ đẹp của người con gái đang đi trước mặt, cái chết của lão Biền cắt tóc cũng bị ám ảnh bởi cái nghề kiếm cơm ấy của lão. Những con người ấy trước khi chết đi đều đã nhận ra giới hạn của bản thân trong cay đắng mà dưới cái nhìn kỳ ảo tác giả đã thể hiện rõ hơn suy nghĩ ấy của họ trước lúc lìa đời. Họ đã nhìn thấy, hoặc gần như đã nhìn thấy những điều mà bản thân chưa với tới.
Các nhân vật chưa bao giờ ngơi nghỉ trong việc vượt lên chính mình, hơn cả điều ấy là vượt lên cả vũ trụ, khai quật những bí mật trong không gian rộng lớn này. Con Nghê dẫn đến cái kho báu dưới quả đồi là một biểu tượng của bí mật ấy, nó là một linh vật của vũ trụ, một con vật mà bao đời dòng họ săn đón chỉ để giết chết. Con đường đến với kho báu là con đường thách thức sự sống, cái chết, quan hệ máu thịt, đi ngược lại luân thường đạo lý, nhưng phải chăng người  ta sinh ra chỉ để được chết đúng lúc, như một công cụ để giải mã cuộc đời này?

Nhưng, mặc kệ ai ai suy chuyển thế nào, vẫn có hai sự vật trong Những đứa trẻ chết già mãi làm cái công việc của nó mà không hề nghi ngờ gì. Đó là dòng sông Linh Nham và cây si. Dòng sông thì vẫn chảy bên cạnh những xung đột, cây si thì vẫn sừng sững là bến bờ của kẻ đã chết tìm về làng. Sông Linh Nham như một điều vốn dĩ, cây si già dù kì lạ, ghê rợn nhưng dần dà cũng trở nên thân quen. Có phải vì chúng đã tồn tại đủ lâu để có được nỗi lòng như con người. Herman Hess trong Siddhartha có viết: Và tất cả mọi thứ ấy, mọi tiếng, mọi mục đích, mọi khát vọng, mọi khổ đâu, mọi sung sướng, mọi thiện và ác, tất cả thành thế giới. Tất cả hợp thành dòng sông của sự kiện, là khúc nhạc đời. Sông Linh Nham ở làng Phan và cây si trong Vô thanh đều có chung một sứ mệnh, đó là giúp người ta thấu triệt mọi điều, vứt bỏ tăm tối để hướng đến cái bản ngã hoàn thiện. Nhưng muốn như thế, người ta phải tự mình đến với cây si, đến với dòng sông. Hành trình của dân làng Phan và người đàn ông trong trên xe trâu thực chất là hành trình về với hai sự vật ấy, khám phá cái bí mật hãy còn lẩn khuất của vũ trụ và chính mình.
-          Cái đặc bao giờ cũng bí mật!
-          Nhưng mà có cái bí mật lớn nhất lại rỗng!
-          Chưa ai đi hết cái rỗng ấy cho nên hạnh phúc cứ lửng lơ ở chỗ sót lại.
(Vô thanh VI)

 -          Có tất cả, mà cũng có thể chẳng có gì hết
 -          Biết đâu đấy chỉ là nơi đựng quá khứ.
 -          Nếu không có gì con sẽ đến ỉa một bãi vào đó cho có.
(Vô thanh VII)

Tôi nói nhiều về Vô thanh vì tôi nghĩ thật khó lòng mà tách phần này ra khỏi những chương còn lại. Điều này chứng tỏ Những đứa trẻ chết già là câu chuyện của hai hành trình có hướng đi khác nhau, mục đích khác nhau, nhưng thời gian chính là thứ gắn kết chúng lại. Dưới ngòi bút đan xen nhiều mặt của Nguyễn Bình Phương, ta thấy thời gian mới là cái lưu giữ mọi thứ chứ  không phải con người, khi con người cứ chăm chăm tiến về phía trước thì thời gian lại tiến về phía nhau, nó không tách nhau ra để tạo nên những mối liên kết bền chặt. Đó mới chính là thứ khiến con người ham muốn.

Kho báu vốn dĩ chỉ là quá khứ mà con người hiện tại không biết, có thể khi khai quật lên người ta sẽ được báo đáp bằng thứ gì đó, nhưng lại phải trả giá nhiều. Chưa kịp tiến tới tương lai đầy ảo tưởng thì con người ta đã thành quá khứ của ai khác mất rồi. Đó là khi họ chết già khi hãy còn là một đứa trẻ chưa hiểu chuyện. Và bên cạnh đó cũng có những đứa trẻ phải mang cái trọng trách quá già của người đi trước để rồi chết đi (theo một nghĩa nào đó). Tựu trung lại, họ đều là những đứa trẻ chết già. Và những đứa trẻ ấy cần một dòng sông để nhìn lại chính mình.

23.5.14

Một buổi sáng

Đây là list những thứ tôi đọc trong một sáng nghỉ làm:

  1. Bài của anh Giáp Văn Dương nói về người trẻ và những thứ họ phải làm.
  2. Bài của chị Bảo Anh về việc luyện tập (thể dục, thể thao, thiền…), “con đường” và “đích đến” gắn với cuốn “Khỏe lên trẻ lại” của Huỳnh Kim Tước.
  3. Bài của anh Trần Quốc Tân về liên hoan phim Cannes và chuyện đọc Đốt.

Tôi nhớ lại Murakami và sự khủng khiếp khi đi đâu cũng gặp ông. Những người tôi quen chia ra làm hai nhóm: Nhóm một là những người đọc ông. Nhóm hai là những người đã đọc ông. Nhóm thứ nhất thường hỏi:”… đã đọc (tên phẩm nào đấy của Murakami) rồi chứ?”. Trong khi nhóm hai phản ứng kiểu: “Murakami ?” (cười). Tôi thuộc nhóm đầu khi nói đến Đốt và thuộc nhóm hai khi nhắc đến Niezsche, Sartre, Freud và đại loại các tác giả (tôi) đọc chả hiểu cái qué gì.

Thật ra là cũng hiểu một chút “qué”, nhưng tôi không nghĩ chuyện đó lại quan trọng. Đọc Đốt là chuyện quan trọng. Một thanh niên đọc Đốt sẽ khác một thanh niên không đọc. Nhưng còn mấy ông kìa. Xùy, chỉ là chuyện chém gió như tôi đang làm bây giờ.

Chẳng có gì đáng nói nếu không đọc Murakami. Chỉ có một thứ Murakami có mà tôi thèm đến phát sợ: Nhịp điệu. Tôi luôn nghĩ ông là một người sống rất nhịp nhàng. Tiểu thuyết của ông, cuộc sống của ông, tất cả đều có nhịp điệu. Cách ông chạy bộ, cách ông (viết về) làm tình, cách ông ngồi vào bàn làm việc mỗi ngày đều lặp lại theo một tần số nào đó. Nhịp điệu là thứ rất khó để đạt được, phải tu tập, luyện công biết bao lâu mới có. Trong tiểu thuyết của Đốt cũng có thứ nhịp điệu như thế, nhịp điệu của sự “quằn quại”.

Trong những ngày này, khi tôi bắt đầu đi làm, thứ tôi sợ và cũng là thứ tôi muốn có nhất chính là “nhịp điệu”. Nhưng có lẽ tôi đã hiểu sai. Tôi sợ sự lặp lại chứ không sợ “nhịp nhàng”. Một đoạn nhạc phát lặp lại 3 lần liên tiếp sẽ không thể trở thành một rondo. “Nhịp nhàng” bản thân nó đã có sự phát phát triển, tất nhiên là với một tần số nào đó. Rất khó, khó đến kinh khủng để có được thứ lặp lại như thế. Khó kiểu tôi buộc mình mỗi ngày hay mỗi tuần đều phải viết. Và khi ngồi vào bàn, đầu tôi rỗng như bầu khí quyển của mặt trăng.

Tôi thậm chí còn ghen tị với những ai có được một nhịp độ nhất định cho cuộc đời mình. Không có được thứ như thế, đầu óc tôi rối tinh rối mù hết cả, nhớ trước quên sau, chuyện nọ xọ chuyện kia. Rồi sau mỗi ngày dài, công việc vẫn ứ đọng mặc dù nghĩ lại thì chẳng có gì quá phức tạp. Chỉ cần một chút xíu trôi chảy, một chút xíu cố gắng, một tí ti kế hoạch là ổn cả.

Bạn người yêu lại khác. Mặc dù căng thẳng trong đợt thực tập hay khóa luận tốt nghiệp, bạn ấy vẫn có một nhịp độ mà tôi chẳng thể có. Bạn ấy cứ thế mà đi, căng thẳng ra ngoài, tĩnh lặng vào trong và mọi thứ có cách nào đó để trôi đi suôn sẻ.

Tôi không được như thế. Và mọi thứ (có lẽ) phải bắt đầu lại, từ những việc nhỏ nhất.

Tôi đi giặt đồ.