3.10.14

Gửi Từ điển và các bạn sách dày


Từ điển và các bạn sách dày bất tận thân mến. Mình đã muốn viết về các bạn từ rất lâu, nhưng mình không biết phải bắt đầu thế nào. Chả lẽ lại luôn bảo ngày xưa, ngày xưa mình mến các bạn lắm. Lâu lâu rảnh rỗi mình lại vác các bạn xuống khỏi giá sách trần trụi, phủi bụi rồi chơi trò lật mặt ngẫu nhiên. Còn bây giờ mình để các bạn trong tủ kính, quanh năm ở yên một chỗ. Vậy trông mình lật lọng quá! Thật ra mình không lật lọng tí nào, chỉ là giờ mình đã biết nhiều điều hơn, và có thể tìm kiếm thông tin có chủ đích hơn. Nhưng mình vẫn không ngừng, và không muốn ngừng cái sở thích lật mặt các bạn ngẫu nhiên, trong hàng trăm, hàng nghìn khuôn mặt mỏng manh điểm trang những con chữ ấy.

Ngày bé, ba bạn mà mình vẫn hay chơi cùng là bạn Từ điển tiếng Việt đáng tuổi chú bác mình, bạn Almanach Những nền văn minh thế giới mập ù, và bạn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam mà bố mình đã chắt bóp để mua về (mặc dù bố không hề có mộng làm thần y). Ba bạn là những cuốn sách mình mãi không thể nào đọc hết, và mỗi lần mở sách ra là mình lại thấy thêm điều mới mẻ. Mình thích sự vô tận và đầy ngẫu hứng của các bạn. Từ điển tiếng Việt đã gắn bó với mình suốt những năm cấp I, giúp mình các bài tập tìm từ, kiểu như “em hãy tìm thêm những từ chứa tiếng “đồng”, và rồi khi mình mở bạn ra thì bao nhiêu “đồng phục”, “đồng chí”,… bay ra xối xả làm mình rất khoái và hạnh phúc. Đó là cách những ô chấm trong sách bài tập được mình lấp đầy. Mình mãi nhớ những lúc mình hỏi mẹ tìm từ hay đặt câu  cho mình, nhưng mẹ cũng bí, nên cả hai lại lôi từ điển ra để tìm. Vậy nên nhiều khi mình tạo ra một câu lạ lùng với những từ vựng chẳng giống ai. Thời gian rỗi rãi của mình cũng được bạn lấp đầy, những buổi trưa chưa muốn ngủ, và các buổi tối chưa muốn học bài.

Kể từ khi mình thấy trong bạn Những nền văn minh thế giới có mục bói cung hoàng đạo là mình lại hay vọc bạn ghê ghớm. Mình luôn xem đi xem lại cung Kim Ngưu, và thích chí khi nghe bảo người cung này có thiên hướng nghệ thuật. Và mình đem bạn ra để chơi với mọi người trong nhà, mình hỏi ngày sinh của bố, mẹ và bà nội, rồi làm ra vẻ thầy bói lắm. Sau đó, mình còn thử xem chiêm tinh phương Đông nhưng chả hiểu gì. Đã lâu rồi mình không đem bạn ra ngoài lật qua lật lại, và dò tìm trong hàng trang mục lục những gì mình muốn đọc.

Bạn Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam là một bạn rất đặc biệt. Vì mình đọc bạn chẳng vì điều gì ngoài việc mơ mộng được tìm ra những cây thuốc được ghi trong ấy. Vì thế nên mình luôn chú ý đến mục “nơi phân bố” trong những thông tin về cây thuốc. Mình đã nhận ra quanh vườn mình đều là thuốc cả. Và mình cũng thấy cây thuốc nào cũng được ghi là có ở trong rừng hết, có một thời gian mình muốn vào rừng để tìm thuốc về nhà chơi, vì nhà mình gần với núi mà. Còn một lý do nữa khiến mình thích đọc bạn là vì tranh minh họa rất đẹp, vẽ cây trái rất sắc nét. Ngày bé mình cũng thích được như nàng “Đê Chang Kươm”, nấu thuốc, nấu ăn, vậy cho nên mình cũng hay đọc mục cách chế biến trong sách.

Độ mấy năm trước, mình để Từ điển tiếng Việt dưới hộc bàn, xộc xệch và tả tơi, mình định mua quyển từ điển khác cho tiện hơn. Nhưng nghĩ lại thôi, vì giờ mình lớn rồi, gặp từ nào cũng  hình dung ra được và không có nhu cầu tìm kiếm như trước kia nữa. Hai nữa là vì mình không nỡ bỏ bạn đi, vì bạn rách nát một phần cũng do mình lật nhiều quá. Nhiều gấp đôi bố mẹ vì vẫn chưa thuộc bảng chữ cái và nguyên tắc sắp xếp trong một cuốn từ điển. Vậy cho nên bây giờ, dù lâu lắm mới dùng đến bạn, nhưng mình vẫn để bạn ở trên cái ghế cạnh giường, cùng với những cuốn từ điển Việt – Anh, Anh – Việt xinh xinh khác, cùng với cuốn sách mình đang đọc dở, và bên cạnh một cái lọ bông nhựa đẹp ơi là đẹp.  Đối với mình, bạn là nền tảng của mọi cuốn sách đã và đang lướt qua đôi mắt mình.

Mình có viết quá nhiều không nhỉ, mình tự hỏi thế. Mình nghĩ sao mình lại không viết về tương lai mà lại nói chuyện ngày xưa. Vì khi nói về tương lai, một là mình sẽ nói suông, hai là mình sẽ than thở, và chúng khiến mình áp lực. Mình muốn lâu lâu được kể chuyện ngày xưa, được nói về những điều mình gắn bó. Dù sao thì, từ điển ạ, nếu sau này mình có thành một bà cô trông trẻ, mình muốn thứ đầu tiên bảo chúng nó làm là lật từ điển khi  không hiểu điều gì đó. Chúng sẽ vừa học được bảng chữ cái rất tự nhiên, vừa học được cách tìm kiếm thông tin cơ bản, vừa biết được những thứ tình cờ thú vị.

29.9.14

Chuyện hôm nay

Cũng không đúng lắm. Thật ra đó là chuyện hôm qua. Hôm nay mình mới kể lại. Nhưng nói như nhà thơ Bế Kiến Quốc: “Ngày hôm qua đâu rồi?… Ngày hôm qua ở lại/ Trên cành hoa trong vườn.” Ngày hôm qua của mình là ở cái blog dở hơi biết bơi này. Mà có đứa bé nào lại “Em cầm tờ lịch cũ/ Ngày hôm qua đâu rồi?” không nhỉ. Thật không tự nhiên chút nào. Nhưng thôi, đó lại là một câu chuyện khác. Giờ là chuyện của ngày hôm qua (hay hôm nay gì đó.)

Em và mình yêu nhau được một năm. Chính xác là một năm 8 ngày. Hỡi ôi, giờ nghĩ lại còn thấy chuyện đó thật điên. Nhưng ai cấm tuổi trẻ điên điên một tí. Nhỉ. Thật ra nhiều khi người ta còn mặc nhiên áp đặt tuổi trẻ là phải chập cheng một tẹo thì mới oách. Vẫn có những người như thế đấy nhé. Nhưng “điên” là một khái niệm rất mơ hồ. Một nhân hình ám ảnh với xăm rồng xăm phượng, khuyên tai, trổ lưỡi có thế điên trong một lớp học toàn đồng phục. Nhưng là bình thường ở bất kỳ vũ trường ầm ĩ nào. Nhưng sao mình lại nói chuyện này, vì nghĩ lại, chuyện tụi mình hồi đó không biết phải đánh giá ra sao. Thôi thì cứ tạm chấp nhận một giả thuyết khó chối cãi như thế này: Mình… đẹp trai kinh lên được.

Đùa đó. Bleh… :)

Mình rút ra nhiều chuyện thâm trầm từ những cuộc trò chuyện với bè bạn. Và đọc sách, đương nhiên. Nhưng đọc sách thì chẳng bao giờ bạn bị tát thẳng vào mặt cái toét cả. Sách chỉ bảo: ấy ơi, hình như ấy bị ngu, mình nói thế này ấy nghe được không nhé, ấy phải làm thế lọ thế chai abcd xyz 123… Ngay cả những cuốn võ đoán nhất cũng luôn biết vị trí của mình như thiếp, người ta thích thì đọc, chán thì quăng. Thế thôi… tình yêu nhỏ bé như thế… (bắt chước giọng Hà Anh Tuấn :)

Chuyện cũng chẳng có gì đáng kể, trước một số người đừng bao giờ chê họ xấu, với số khác đừng nhắc tời tình cũ (của ai chẳng quan trọng), với số khác thì liệu thần hồn nếu đề cập tới CVD chẳng hạn. Thế thôi… mưa rơi mưa rơi góc phố… (Lại bắt chước Hà Anh Tuấn)

Thế mà tụi mình đã yêu nhau được một năm rồi. Ghê thật em nhỉ. Nhất là mọi chuyện linh tinh lang tang cứ thể đổ ập lên hai trái tim son trẻ, đợt này đến đợt khác…

Lại đùa đó. Bleh…:P

(Muốn viết tiếp lắm mà Tivi quán cà phê bật to quá. Tiên sư. Banh với chả bóng.)

23.9.14

Yxineff 2014 – Đồng điệu

Screenshot 2014-09-23 19.42.04

Trong điện ảnh, motage có thể được hiểu như một trường phái (khởi đầu với nhà làm phim Xô viết nổi tiếng Sergei Eisenstein), cũng có thể hiểu là một thủ pháp dựng phim riêng lẻ hoặc dựng phim nói chung. Montage như Eisenstein viết là “khi kết hợp những cảnh quay tả thực, đơn nghĩa, trung tính về nội dung, thành những chuỗi và bối cảnh trí tuệ. Đó là một phương tiện và phương pháp không thể tránh khỏi trong bất kỳ sự biểu đạt điện ảnh nào. Và, dưới một hình thức cô đọng và tinh lọc, đó là khởi đầu cho “điện ảnh trí tuệ”. Cho thứ điện ảnh tìm kiếm sự cô đọng tối đa để biểu đạt thị giác những ý niệm trừu tượng.” Có lẽ tác phẩm Đồng điệu của đạo diễn Bùi Nguyễn Diệu Anh đi theo kiểu biểu đạt như thế.

Đồng điệu có bố cục chặt chẽ gồm ba trường đoạn. Trường đoạn thứ nhất  montage hơn hai mươi cảnh quay đơn lẻ với lời dẫn trần thuật. Trường đoạn ba mô tả vũ công trong những bước nhảy, đây cũng là một montage với kết nối giữa các cảnh là điệu nhảy liên tục của vũ công. Giữa hai trường đoạn thứ nhất và thứ ba là đoạn kết nối với các cảnh ở trường đoạn một được dựng tốc độ nhanh và âm thanh lời dẫn chồng lên nhau. Tốc độ phim được tăng dần từ đầu cho đến cuối phim, âm thanh của lời dẫn trần thuật được thay thế bởi âm nhạc, vũ điệu. Cả bộ phim tràn ngập âm nhạc và những vũ điệu.

Không có gì đáng chú ý trong chủ đề của bộ phim. Tác phẩm là một diễn giải cho ý tưởng: nhịp điệu, ý nghĩa của những vũ điệu và mỗi người là một vũ công. Tất cả thành công của bộ phim đều tập trung vào cách diễn giải những ý tưởng đó ra ngôn ngữ điện ảnh. Trường đoạn montage đầu tiên sử dụng các cảnh quay cuộc sống đời thường nhằm diễn giải cho lời dẫn trần thuật. Tiếc rằng không giống như lời dẫn rất giàu hình tượng, các cảnh quay trong trường đoạn này không được đầu tư đúng mức. Ta thấy ở đây sự không nhất quán (trong một số cảnh diễn giải nhịp điệu đầu tiên) hay sự thiếu cân nhắc trong việc lựa chọn hình ảnh. Có vẻ như một số cảnh được chọn rất ngẫu hứng và toàn bộ sáng tạo của bộ phim được dồn hết vào trường đoạn thứ ba, khi không gian phim được kiểm soát dễ dàng hơn.

Screenshot 2014-09-23 19.42.31(2)

Toàn bộ không gian phim được rút vào những địa điểm có chủ ý trong trường đoạn ba của Đồng  điệu. Đó có thể là một căn phòng tối với ánh sáng hắt từ trên xuống, một bức tường graffiti hay môt ngõ nhỏ đầy xe máy. Sự lặp lại của điệu nhảy mà vũ công thể hiện được xóa nhòa đi nhờ các không gian khác nhau cũng như sự đa dạng trong góc máy. Đây có thể được xem là trường đoạn quan trọng nhất trong Đồng điệu. Chỉ có duy nhất hai cảnh quay trực diện với hình ảnh vũ công nhìn thẳng vào máy quay như muốn trò chuyện với khán giả là cảnh mở đầu phim và cảnh thứ hai trong trường đoạn này. Cảnh thứ hai dường như lặp lại cảnh trực diện đầu tiên qủa bộ phim báo, hiệu một thông điệp sắp được đưa ra.

Screenshot 2014-09-23 19.42.15(2)

Tất nhiên, nói tới thành công của bộ phim sẽ không thể không nhắc đến phần kỹ xảo đặc biệt và âm nhạc. Kỹ xảo trong Đồng điệu tạo nên một nhịp phim lơi lả trong khi âm nhạc tạo nên mối dây nối kết và giữ nhịp điệu lôi cuốn cho bộ phim. Cảnh quay cuối cùng với mảnh lụa đỏ  trong Đồng điệu là một thành công của kỹ xảo đặc biệt, âm vang của cảnh quay này không hề nhỏ trong tổng ấn tượng về bộ phim. Nếu các cảnh montage ở trường đoạn đầu được chọn lọc và đầu tư hơn nữa, bộ phim sẽ là một cái nhìn ấn tượng sắc sảo giống như mục đích ban đầu nó được tạo ra.

Chuyện cổ tích

Phải, chuyện cổ tích lúc nào cũng là cổ tích mà thôi. Không phải vì chúng hoang đường, mà vì chúng quá thực tế. Bạn muốn lấy hoàng tử ư? Hoặc bạn phải trắng (như Bạch Tuyết), hoặc phải có chân nhỏ (như Lọ Lem) hay chí ít cũng có khả năng cải tử hoàn sinh, chết đi sống lại (như Tấm). Nhược bằng bạn tầm tầm cả về nhan sắc lẫn tài năng (như Cám chẳng hạn) thì bạn cứ tiếp tục mơ đi nhé.

Nhiều lúc tôi tự hỏi, điều gì xảy ra nếu ông lão đánh cá không có vợ. Dám chắc là chẳng có gì xảy ra cả. Ít nhất có vợ ông cũng có được vài ngày vương giả, dù hơi phiền phức. Mấu chốt ở đây không phải là sự tham lam, mọi khổ sở chỉ xuất hiện khi ta có một bà vợ nhiều chuyện. Hỡi các bà vợ, ngay điều ước đầu tiên sau khi lấy nhau, hãy yêu cầu được làm chủ cả gia đình, cuộc sống riêng tư lẫn cái ví của đức lang quân. Đừng bao giờ đòi hỏi lần lượt từng thứ một. Đàn ông cũng như cá vàng, và họ ghét nghe lảm nhảm từ ngày này qua ngày khác.

Vì sao chó sói không ăn Khăn Đỏ ngay sau khi biết vị trí nhà bà ngoại. Vì thích ăn bà ngoại hơn? Vì đó là một kế hoạch hoàn hảo hay vì ngẫu nhiên? Sai tất.Đơn giản bởi vì nó là một con sói ngu ngốc. Mọi con sói ngu ngốc rốt cuộc đều phải chết. Thật là một câu chuyện cổ tích hiện thực thú vị…

Sẵn tiện chuyện Khăn Đỏ, một ngày kia Khăn Đỏ (giờ đã là vợ của bác thợ săn) hỏi chồng: Sao hồi đó mình lại nhét đá vào bụng sói làm gì cho mất công vậy? Bác thợ săn lúc này đang giặt tã lầm bầm: Phải, thứ đáng nhét vào lại thì không nhét nên giờ mới khốn khổ thể này. Sao mình ngu thế hở trời…

Tất nhiên đó chỉ là một câu chuyện vui. Thực tế bác thợ săn rất nhân hậu và có thể làm mọi thứ để cứu người. Chỉ là bác không biết sói và phụ nữ lúc nóng giận giống nhau ra sao. Nếu biết, có thể bác đã thương xót cho con sói.

Điều cuối cùng là để nói về công chúa ngủ trong rừng. Nàng đã thức dậy sau 100 nhờ nụ hôn của hoàng tử. Vừa bước ra khỏi cổng thành, thấy biết bao nhiêu váy áo thời trang, nàng bất khóc: “100 năm trước thiếp chẳng có được những thứ như vầy.” Hoàng tử thương cảm mua cho công chúa mọi thứ nàng cần. Công chúa thích lắm những lại tiếp tục òa khóc: “100 năm trước chẳng ai có được như vậy, ước gì giờ là 100 năm trước.”

24.8.14

Tháng tám

Người ta bắt đầu một entry thế nào nhỉ. Để xem nào. Một ngày cuối tháng tám… À há. Một ngày cuối tháng tám. Nghe cũng được phết.

Một ngày cuối tháng tám,

Dạo này tớ hay nhận được câu hỏi mới trên lastfm, chắc một số bạn đọc blog này và link tới đó. Tớ chẳng quan tâm ở trển lắm. Ngoại trừ một chuyện, chỉ một chuyện duy nhất thôi. Có lẽ tớ đã cố ý làm một bạn nào đó cảm thấy không vui. Tính tớ chẳng giữ nổi điềm tĩnh lẫn hài hước mỗi lần có chuyện gì lẩn quẩn trong đầu. Mong bạn tha thứ cho tớ.

Mấy nay tối về nhà tớ không lên mạng mấy. Phần vì bận bịu bạn H, phần vì đứt dây internet, phần nữa vì oải quá. Như thế có khi lại hay hơn, có thời gian làm việc này việc kia thay vì tiếp tục hóng hớt sau cả ngày dài ở công ty. Tớ cũng vừa mới sắm một cái cassette be bé, vài cái đĩa nhạc và thêm một chút phù phiếm vào cuộc sống của mình. Tớ cũng vừa đi phỏng vấn ở một chỗ làm mới và đang chờ kết quả. Một cách vô tình chứ tớ chẳng bao giờ cố ý  thay đổi điều gì, cuộc sống tớ liên tục thêm thắt, gia giảm từng tí một theo thời gian. Điều đó nhắc tớ nhớ rằng mọi chuyện vẫn ổn.

Chuyện H cũng dần ổn. Đôi khi H làm tớ như muốn bốc khói. Song chẳng biết xui khiến thế nào, đâu lại vào đó. Tụi tớ cân bằng cho nhau, thế là dường như chẳng có việc gì cần phải lo nghĩ nữa. H ổn định dần ở trường, công việc vẫn bộn bề song không còn đáng lo ngại như lúc mới dạy. Tớ cũng bắt đầu nghĩ đến chuyện sẽ chuyển nhà. Nhưng tớ biết, nếu tớ còn nghĩ nghĩa là tớ sẽ chẳng bao giờ thực hiện. Bốc đồng lên thì tớ làm, còn nghĩ nghĩ nhiều thì chẳng khi nào xong. Chẳng phải tớ là tuýp người cảm tính gì gì, chỉ là tớ lười nghĩ vậy thôi.

Hi vọng mọi việc đều ổn thỏa như hiện tại.